Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Англия королі шамамен 855 жылдан 869 жылға дейін
King of East Anglia from about 855 until 869
Эдмунд Шейіт (сонымен қатар Әулие Эдмунд немесе Шығыс Англияның Эдмунды, 20 қараша 869 жылы қайтыс болды) шамамен 855 жылдан өліміне дейін Шығыс Англия королі болды. Эдмунд туралы тарихи фактілер аз, себебі Шығыс Англия корольдігін викингтер қиратты, олар оның билігінің замандас дәлелдерін жойды. Эдмундтың соққан монеталары оның Шығыс Англияның Этельвардты ілестіргенін көрсетеді, өйткені олардың ақша соққандары бір болды. Ол Шығыс Англия тумасы болған деп есептеледі, бірақ 12 ғасырдың авторлары оның отбасы, мұрагерлігі және патшалық билігі туралы қияли әңгімелер жасады. Эдмундтың өлімі Англо-саксон жылнамасында айтылған, онда ол 869 жылы Ұлы Бутпарастар әскері Шығыс Англияға басып кіргеннен кейін өлтірілген. Эдмундтың өмірі мен шейіт болуы туралы ортағасырлық әңгімелерде оның Ұлы Бутпарастар әскерімен шайқаста қаза тапқандығы немесе ол тұтқындалғаннан кейін викинг көшбасшыларының Христиан дінінен бас тарту талабын қабылдамағандығы туралы әртүрлі нұсқалар бар. Эдмундтың өлімінен кейін оның культы кеңінен тарады және шіркеу оны қасиетті деп жариялады. 918 жылы Шығыс Англия Вессекс патшалығына қосылған кезде оның құрметіне монеталар соғылды, ал шамамен 986 жылы француз монахы Аббо оның өмірі мен шейіт болуы туралы жазды. 10 ғасырда Эдмундтың қалдықтары Шығыс Англиядағы белгісіз жерден Беодричесвортқа (қазіргі Бьюри Сент-Эдмундс) көшірілді; олар 1010 жылы уақытша Лондонға сақтауға алынды. Эдмундтың культы ерте және жоғары орта ғасырларда гүлденді, ол және Эдвард Исповедник ортағасырлық Англияның қамқоршылары саналды, олар 15 ғасырда Әулие Георгиймен ауыстырылды. Эдмундқа қатысты ортағасырлық қолжазбалар мен өнер туындыларына Аббоның Passio Sancti Eadmundi, Джон Лидгейттің 15 ғасырлық өмірбаяны, Уилтон Диптихі және көптеген шіркеу қабырғалық суреттері кіреді.
Edmund the Martyr (also known as St Edmund or Edmund of East Anglia, died 20 November 869) was king of East Anglia from about 855 until his death. Few historical facts about Edmund are known, as the kingdom of East Anglia was devastated by the Vikings, who destroyed any contemporary evidence of his reign. Coins minted by Edmund indicate that he succeeded Æthelweard of East Anglia, as they shared the same moneyers. He is thought to have been of East Anglian origin, but 12th century writers produced fictitious accounts of his family, succession and his rule as king. Edmund's death was mentioned in the Anglo Saxon Chronicle, which relates that he was killed in 869 after the Great Heathen Army advanced into East Anglia. Medieval versions of Edmund's life and martyrdom differ as to whether he died in battle fighting the Great Heathen Army, or if he met his death after being captured and then refusing the Viking leaders' demand that he renounce Christ. A popular cult emerged after Edmund's death, and he was canonised by the Church. A series of coins commemorating him was minted from around the time East Anglia was absorbed by the kingdom of Wessex in 918, and in about 986, the French monk Abbo wrote of his life and martyrdom. During the 10th century, Edmund's remains were translated from an unidentified location in East Anglia to Beodricesworth (modern Bury St Edmunds); they were temporarily moved to London for safekeeping in 1010. Edmund's cult flourished during the Early and High Middle Ages, and he and Edward the Confessor were regarded as the patron saints of medieval England until they were replaced by Saint George in the 15th century. Medieval manuscripts and works of art relating to Edmund include Abbo's Passio Sancti Eadmundi, John Lydgate's 15th century Life, the Wilton Diptych, and a number of church wall paintings.
Кiрiсу және басқару
Эдмундтың бар екендігі оның ақша дабысымен соғылған монеталардан белгілі, олардың үшеуі – Дудда, Эдмунд және Твикга – Эдмундтың ізашары Этельвард үшін монеталар соқты, бұл биліктің үздіріссіз берілуін көрсетеді. Эдмунд туралы ең алғашқы жазбаша мәлімет оның қайтысынан 20 жыл өткен соң жасалған англосаксондық жылнаманың 870 жылғы жазбасында кездеседі. Тарихшы Сьюзан Ридярдтың сөзінше, Эдмунд шамамен 841 жылы дүниеге келіп, 855 жылы Шығыс Англия тағына отырған. Оның өмірі мен билігі туралы замандас жазбаларынан ештеңе белгілі емес. Викингтердің Шығыс Англияға келтірген қиратуы Эдмундқа қатысты болуы мүмкін барлық шарттарды жойды. Эдмундты ешқандай билеуші әулетке жатқызуға болмайды. 10 ғасыр француз монахы Флеридің Аббосы Эдмундтың ex antiquorum Saxonum nobili prosapia oriundus екенін айтты, Ридярдтың пікірінше, «бұл Аббоның оның ежелгі ақсүйек тегінен шыққандығын айтудың тым әдемі әдісі болған». Эдмундтың билігі кезінде оның ақша дабысы әртүрлі монеталар соқты. «Англияны» білдіретін AN әріптері тек Эдмунд пен Этельстанның монеталарында ғана кездеседі, ол да 9 ғасырдың Шығыс Англия патшасы; Эдмундтың монеталарында бұл әріптер + ЭДМУНД РЕКС АН[ГЛОРУМ] («Эдмунд, Англияның патшасы») деген тіркес ретінде пайда болады. Эдмундтың кейінгі монеталарында + ЭДМУНД РЕКС («Эдмунд, Король») деп жазылған. Басқаша айтқанда, оның монеталарының мерзімділігі расталмаған.
The existence of Edmund is known from coins minted by his moneyers, three of whom—Dudda, Eadmund, and Twicga—minted coins for Edmund's predecessor, Æthelweard which suggests that a smooth transition of power occurred. The earliest documentary reference to Edmund is in the 870 annal of the Anglo Saxon Chronicle compiled 20 years after his death. According to the historian Susan Ridyard, Edmund was born c. 841 and acceded to the East Anglian throne in c. 855. Nothing is known of his life or reign from contemporary written sources. The devastation in East Anglia that was caused by the Vikings destroyed all the charters that may have referred to Edmund. Edmund cannot be placed within any ruling dynasty. The 10th century French monk Abbo of Fleury stated that Edmund was ex antiquorum Saxonum nobili prosapia oriundus, which according to Ridyard "was probably Abbo's rather verbose way of saying he was descended from the ancient nobility of his race". A variety of different coins were minted by Edmund's moneyers during his reign. The letters AN, standing for 'Anglia', appear on the coins of only Edmund and Æthelstan, another 9th century king of the East Angles; the letters appear on Edmund's coins as part of the phrase + EADMUND REX AN[GLORUM] ("Edmund, King of the Angles"). Edmund's later coins read + EADMUND REX ("Edmund, King"). Otherwise, no chronology for his coins has been confirmed.
Өлім және жерлеу
793 жылы Линдисфарнға викингтер шабуыл жасағаннан кейін ондаған жылдар бойы олардың Англияға жасаған шабуылдары көбінесе оқшауланған монастырлық қауымдарға бағытталды. Бертиниандық жылнамалар мен англосаксондық шежірелерге сәйкес, шамамен 844 жылы ірі шабуыл болды. Онжылдықтың соңына қарай викингтер Англияда қыстауға кірісті. 865 жылы англосаксондық шежірешілер «мицел пұтқа табынушы әскері» (Ұлы пұтқа табынушылар армиясы) деп атаған одан да ірі күш пайда болды. Олар Ирландиядағы базаларынан келген болуы мүмкін, үш мың сарбаз жүздеген кемемен Англияның шығыс жағалауына келді. Армия алғашқы қыстауын Шығыс Англияда өткізді, содан кейін 866/867 жылдары Нортумбрияға жетті. Ұлы пұтқа табынушылар армиясы 867 жылдың соңында Мерсияға шабуыл жасап, мерсиялықтармен бейбіт келісімге келді; бір жылдан кейін викингтер Шығыс Англияға қайта оралды. Шығыс Англия және оның билеушілері туралы аз мәліметтерді баяндаған англосаксондық шежіресі былай дейді: «Армия Мерсия арқылы Шығыс Англияға аттанды және Тетфордта қыстады; сол қыста король Эдмунд олармен шайқасты, даниялықтар жеңіске жетіп, корольді өлтірді және барлық жерді бағындырды». Эдмунд қайда қаза тапқан, шайқаста ма, әлде кейін даниялықтар өлтіргені ма – белгісіз. Ұлы пұтқа табынушылар армиясы 870 жылдың соңында Уэссексті басып алды, онда олар Уэссекстің Этельредімен және оның болашақ Ұлы Альфред болатын інісімен кездесті. Эдмунд қаза тапқан жерге жақын ағаштан салынған шіркеуге жерленді. Тарихшылардың көпшілігі бұл оқиға 924 жылы англосаксон корольі болған Этельстанның тұсында болды деп санайды. Эдмундтың денесі Хегелисдундан – оның орны ешқашан нақты анықталмаған – Беодрисевортқа, қазіргі Бьюри Сент-Эдмундс қаласына көшірілді. 925 жылы Этельстан Эдмундтың қабірлік орнын күтіп-ұстау үшін діни қауымдастық құрды.
For decades after the Viking raid on Lindisfarne in 793, their attacks on England were mainly raids on isolated monastic communities. According to the Annales Bertiniani and the Anglo Saxon Chronicle, a larger scale attack occurred in c. 844. By the end of the decade the Vikings had started to over winter in England. A larger force still, known to the Anglo Saxon Chronicle chroniclers as the mycel heathen here (‘Great Heathen Army’), appeared in 865. Three thousand men in hundreds of ships arrived off the east coast of England, probably from bases in Ireland. The army's first winter was spent in East Anglia before they moved on, arriving in Northumbria by 866/867. The Great Heathen Army attacked Mercia by the end of 867 and made peaceful terms with the Mercians; a year later the Vikings returned to East Anglia. The Anglo Saxon Chronicle, which generally described few matters relating to the East Angles and their rulers, relates that "here the army rode across Mercia into East Anglia, and took winter quarters at Thetford; and that winter King Edmund fought against them, and the Danish took the victory, and killed the king and conquered all that land". Where Edmund was killed and whether he died in battle or was murdered by the Danes afterwards is not known. The Great Heathen Army went on to invade Wessex in late 870, where they were confronted by Æthelred of Wessex and his brother, the future Alfred the Great. Edmund was buried in a wooden chapel near to where he was killed. At a date generally assumed by historians to have been during the reign of Æthelstan, who became king of the Anglo Saxons in 924, Edmund's body was translated from Haegelisdun—the location of which has never been conclusively identified—to Beodricesworth, now modern Bury St Edmunds. In 925 Æthelstan founded a religious community to take care of Edmund's shrine.
Еске алу монетасы
890 жылы Шығыс Англияның патшасы, даниялық Гутрум қайтыс болғаннан кейін, оның монеталарын соққан ақшагерлер Эдмундты еске алу үшін монета шығара бастады. Эдмунд патшалық құрған кезеңдегі монеталардың үлгісіне негізделген бұл монеталар, оның қасиетті деп есептелгенінің ең алғашқы дәлелі болып табылады. Соқылған барлық пеннилер мен (сирек жағдайда) жарты пеннилерде «SCE EADMVND REX» – «Әй, қасиетті Эдмунд, патша!» деген жазу болған. Олардың кейбіреулерінде викингтердің бастапқы дизайнымен тәжірибе жасағанын көрсететін мәтін бар. Сент-Эдмундты еске алу монеталарын 70-тен астам ақшагерлердің тобы көптеп соқты, олардың көпшілігі континенттік Еуропадан келген болуы мүмкін; 1840 жылы Ланкаширде Куердейл қазынасы табылғанда 1800-нен астам данасы табылды. Бұл монеталар Дания заңы қолданылған аймақта кеңінен қолданылды. Олар негізінен Англияның шығысында табылған, бірақ олардың қай монетаханадан шыққандығының нақты орны әлі анықталған жоқ, бірақ ғалымдар олардың Шығыс Англияда жасалғанын болжайды.
Following the death of the Danish Guthrum, king of East Anglia, in around 890, the same moneyers who had minted his coins started to produce money in commemoration of Edmund. The coins, whose design was based upon those produced during Edmund's reign, provide the earliest evidence that he was venerated as a saint. All the pennies and (more rarely) half pennies that were produced read SCE EADMVND REX—'O St Edmund the king!'. Some of them have a legend that provides evidence that the Vikings experimented with their initial design. The St Edmund memorial coins were minted in great quantities by a group of more than 70 moneyers, many of whom appear to have originated from continental Europe; over 1800 specimens were found when the Cuerdale Hoard was discovered in Lancashire in 1840. The coins were widely used within the Danelaw. They have mainly been found in the east of England, but the exact location of any of the mints they came from is not known with certainty, although scholars have assumed that they were made in East Anglia.
Бьюри Сент-Эдмундс ғибадатханасы
Эдмундқа табынушылық қалыптасып, дамыды, бірақ кейін құлдырады, шамамен 910 жылдан кейін Әулие Эдмунд монеталарын шығару тоқтатылды. Әулие 9 ғасырдан бастап, үш ғасырдан соң Аббо Флёридің «Passio Sancti Eadmundi» еңбегі жарық көргенге дейін, діни күнтізбелерде қайта пайда болған жоқ. 1010 жылы Эдмундтың қабірлік қалдықтары викингтерден қорғау үшін Лондонға көшірілді, онда үш жыл сақталды, содан кейін Бьюриге қайтарылды. 1016 жылдан бастап Англияны билеген Дания королі Кнут христиан дініне өтіп, Бьюри-Сент-Эдмундс аббатханасын құруға зор үлес қосты. Жаңа тас шіркеу 1032 жылы аяқталды, мүмкін, Кнут оны 1016 жылғы 18 қазанда болған Ассандун шайқасының 16 жылдығына орай киелі деп жариялау үшін тапсырыс берген болуы мүмкін. Эдмундтың қабірлік орны Англиядағы ең танымал және бай зиярат орындарының біріне айналды. 1044 жылы Эдвард Исповедник құрған Сент-Эдмунд еркіндігі арқылы Саффолк графтығының батыс жартысына билік беру арқылы аббатхананың күші артты, ал 1095 жылы Эдмундтың қабірлік қалдықтарына көшірілген үлкен шіркеу салынды. 1066 жылы нормандық жаулаудан кейін аббат аббатхана аумағына жақын орналасқан, тор тәрізді жоспармен 300-ден астам жаңа үй салуды жоспарлады, бұл қаланың көлемін екі еседен астам арттырды. Король Иоанн қабірлік орнына үлкен сапфир және алтынмен әшекейленген қымбат тас сыйлаған, оны өлген кезде аббатханаға қайтару шартымен сақтауға рұқсат берілген. Эдмундтың қабірлік орны 1539 жылы монастырларды тарату кезінде қиратылды. Қазір Британ кітапханасының Cotton жинағында сақталатын хатқа сәйкес, қабірлік орны зардап шегіп, 5000 маркадан астам құны бар күміс пен алтын алып кетілді. Аббат пен оның монахтары қуылды, ал аббатхана таратылды.
Edmund's cult was promoted and flourished, but it declined, with the production of St Edmund coins ceasing after around 910. The saint did not reappear in liturgical calendars from the 9th century until the appearance of Abbo of Fleury's Passio Sancti Eadmundi three centuries later. In 1010, Edmund's remains were translated to London to protect them from the Vikings, where they were kept for three years before being returned to Bury. The Danish king Canute, who ruled England from 1016, converted to Christianity and was instrumental in founding the abbey at Bury St Edmunds. The new stone abbey church was completed in 1032, having possibly been commissioned by Canute in time to be consecrated on the 16th anniversary of the Battle of Assandun, which took place on 18 October 1016. Edmund's shrine became one of the most famous and wealthy pilgrimage locations in England. The abbey's power grew upon being given jurisdiction over the western half of the county of Suffolk by the creation in 1044 of the Liberty of Saint Edmund, established by Edward the Confessor, and a larger church was built in 1095, into which Edmund's relics were translated. After the Norman Conquest of England in 1066, the abbot planned out over 300 new houses within a grid iron pattern at a location that was close to the abbey precincts, a development which caused the town to more than double in size. King John is said to have given a great sapphire and a precious stone set in gold to the shrine, which he was permitted to keep upon the condition that it was returned to the abbey when he died. Edmund's shrine was destroyed in 1539, during the dissolution of the monasteries. According to a letter (now in the British Library's Cotton Collection), the shrine was defaced, and silver and gold to the value of over 5,000 marks was taken away. The abbot and his monks were expelled and the abbey was dissolved.
Тулузадағы секта
1664 жылы француздық Тулуза қаласының заңгері Эдмундтың қалдықтары 1217 жылы Линкольн шайқасында жеңілгеннен кейін болашақ Франция королі Людовик VIII оларды Бюриден алып кеткенін жариялады. Кейін Людовик осы қалдықтарды Тулузадағы Сент-Сернин базиликасына сыйға берді. Бұл туралы алғашқы жазба – шамамен 1425 жылға жатқан Сент-Серниннің қалдықтар тізімі, онда Сент-Эдмундтың қалдықтары да шіркеудің қасиетті заттарының ішінде есімделген. 1644 жылы қала 1628-1631 жылдар аралығында болған обадан аман қалғаннан кейін, халықты құтқаруды шіркеу басшылары Аймунд деп білген әулиенің арқасы деп есептеді, олар оны Эдмунд деп шешті. Осы құтқарылғандары үшін алғыс айту ретінде қала әулиенің қалдықтары үшін жаңа қалдық сақталатын орын салуға уәде берді. Эдмундқа табыну екі ғасырдан астам уақыт бойы гүлденді. Жан Шалеттің жобалаған қалдық сақталатын орны күмістен жасалған және таза күмістен мүсіндермен әшекейленген. 1644 жылы қалдықтар тексеріліп, жаңадан салынған ғибадатханаға жерлеу үшін тізімге алынды, сол кезде осы табынудың бастауы ұмытылды. Эдмундтың ғибадатханасы 1794 жылы Француз революциясы кезінде бұзылды. Әулиенің қалдықтары 1845 жылы Сент-Сернин базиликасына қайтарылып, жаңа қалдық сақталатын орынға орналастырылды.
In 1664, a lawyer from the French city of Toulouse publicized a claim that Edmund's remains had been taken from Bury by the future Louis VIII of France following his defeat at the Battle of Lincoln in 1217. The relics had then been donated by Louis to the Basilica of Saint Sernin, Toulouse. The first record of this is a relic list for Saint Sernin of around 1425, which included St Edmund among the church's relics. In 1644, after the city was saved from the plague from 1628 to 1631, which the population ascribed to the intercession of a saint known to the church authorities as Aymundus, who they decided was Edmund. In gratitude for its deliverance, the city vowed to build a new reliquary for the saint's remains. Edmund's cult flourished there for over two centuries. The reliquary, designed by Jean Chalette, was silver and adorned with solid silver statues. In 1644, the relics were verified and catalogued for interment in the newly completed shrine, by which time the cult's origins had been forgotten. Edmund's shrine was removed in 1794 during the French Revolution. The saint's relics were restored to the Basilica of Saint Sernin in 1845 and placed in a new reliquary.
Арунделдегі монументтер
1901 жылы Вестминстер архиепископы Герберт Воган Сент-Сернин базиликасынан "кейбір қасиетті заттарды" алды. Бұл қасиетті заттар сол кезде Әулие Эдмундқа тиесілі деп саналды және Лондонның Вестминстер соборының бас алтарына арналған, ол кезде салынып жатқан еді. Қасиетті заттарды қабылдау үшін Франциядағы шіркеудің бастапқы бас тартуынан кейін Папа Лео XIII-нің араласуы қажет болды. Англияға келгеннен кейін, Вестминстерге көшіруден бұрын олар Арундел қалысындағы Фицталан капелласында сақталды. Олардың нақтылығы 1874 жылы Вестминстер архиепископы Эдвард Мэннингке екі данасы берілген кезде расталғанымен, Монтегю Джеймс пен Чарльз Биггс «Таймс» газетінде Арундел қасиетті заттарының түпнұсқалығына күмән тудырды. Қасиетті заттар Норфолк герцогының қамқорлығында Арунделде қалды, ал кардинал Воган мен Сент-Сернин архиепископы Гермен тарихи комиссия құрды. 1993 жылға дейін олар Арунделде сақталады. 1966 жылы Франциядан алынған үш тіс Беркширдегі Дуай аббаттығына тапсырылды.
In 1901 the Archbishop of Westminster, Herbert Vaughan, received "certain relics" from the Basilica of Saint Sernin. The relics, believed at the time to be those of St Edmund, were intended for the high altar of London's Westminster Cathedral, which was then under construction. The acceptance of the relics required the intercession of Pope Leo XIII, after an initial refusal by the church in France. Upon their arrival in England they were housed in the Fitzalan Chapel at Arundel Castle prior to their translation to Westminster. Although their validity had been confirmed in 1874, when two pieces were given to Edward Manning, Archbishop of Westminster, concerns were raised about the authenticity of the Arundel relics by Montague James and Charles Biggs in The Times. The relics remained at Arundel under the care of the Duke of Norfolk while a historical commission was set up by Cardinal Vaughan and Archbishop Germain of Saint Sernin. They remain as of 1993 at Arundel. In 1966 three teeth from the collection of relics from France were given to Douai Abbey in Berkshire.
Еске алу және атрибуттар
Эдмундтың, король және шейіт қасиеттісінің католик шіркеуіндегі мерекесі 20 қарашада тойланады. Ол Англия шіркеуінде де еске алынады, осы күні кіші мерекемен. Эдмундтың ерекше белгілері – жебе мен қылыш, ал ағылшын корольі болғандықтан, оның белгілеріне шар мен скипетр жатады. Оксфорд қасиеттілер сөздігінде оның белгісі қасқыр да болуы мүмкін делінген. Суффолк графтығындағы Хокстегі тас крест Эдмундтың қаза болған жерінің бірін көрсетеді. Ескерткіште жазылғандай, ол 1848 жылы құлаған ежелгі емен ағашының орнында салынған, ал ағаш кесілгенде оның ішінде жебе ұшы табылды. Англия шіркеуінің елу бес-ке жуық приход шіркеуі Эдмундқа арналған, ең танымалдарының бірі – Лондон қаласындағы Ломбард көшесіндегі Әйіргі Эдмунд, король және шейіт шіркеуі. Дуай аббаттығының бенедикттік қауымының да қамқоршысы – Эдмунд. Теуксбери аббаттығының шығыс жағында Әйіргі Эдмундс шапельі орналасқан.
The feast day of Edmund, King and Martyr in the Catholic Church is 20 November. He is also remembered in the Church of England, with a Lesser Festival on this day of the year. Edmund's particular attributes are the arrow and the sword, being an English king, his attributes include the orb and sceptre. According to the Oxford Dictionary of Saints, his attribute can also be a wolf. A stone cross at Hoxne in Suffolk marks one supposed location of Edmund's death. The monument records that it was built on the site of an ancient oak tree which fell in 1848 and was found to have an arrow head embedded in its trunk. Some fifty five Church of England parish churches are dedicated to Edmund, perhaps the most notable being the Church of St Edmund, King and Martyr, Lombard Street in the City of London. The Benedictine community of Douai Abbey also has Edmund as its patron. There is a St Edmunds chapel at the East end of Tewkesbury Abbey
Санти-Эадмундидің пассиосы
986 жылы Рамси аббаттығының монахтары Флеуридің Аббосына Эдмундтың [[өмірбаяны, немесе оның шейіт болу оқиғасын жазуды тапсырды. Аббоның айтуынша, Кентербери архиепискобы Сент-Дунстан шейіт болу оқиғасының бастауы болған, ол бұл оқиғаны Этельстанның қатысуымен, ескі бір кісіден естіген екен, ол кісі Эдмундтың қылыш ұстаушысы болғанына ант берген. Аббоның баяндамасында патша даниялықтармен шайқасудан бас тартып, шейіт өлімін қалаған. Ридьярдтың сөзіне қарағанда, Эдмундтың шейіт болғаны дәлелденбеген, ал оның тағдырының мәні – шайқаста опасы болған ба, әлде шайқастан кейін өлтірілген ба – англосаксон жылнамасынан анықтауға болмайды. Ридьярд Эдмундтың қару-жарағын ұстаған адам болғанын атап көрсетеді, бұл оның викингтермен шайқасуға дайын жауынгер патша болғанын көрсетеді, бірақ ол мұндай кейінгі жазбалардың «өмірбаяндық қиялға жататын» мүмкіндігін мойындайды. Эдмундты өлтіргендердің бірі Хингуар деп аталған, оны Рагнар Лодброктың ұлы Ивар Бенинлаусимен (Ивар Сүйексіз) теңестіруге болады. Эдмундтың қорқынышты өлімін сипаттағаннан кейін, «Пассио» оқиғаны жалғастырды. Оның кесілген басы орманда қалдырылды. Эдмундтың ізбасарлары оны іздеп, «Досым, қайдасың?» деп шақырғанда, бас «Міне, міне, міне!» деп жауап берді, сосын оны қасқырдың аузында, басқа жануарлардан қорғалған, жемеген күйінде тапты. Содан кейін ізбасарлары басын алып келді. Аббо Эдмундтің Беодериксвортқа көшірілуіне байланысты оқиғалардың күнін анықтамады, бірақ мәтінінен 926 жылы Теодред Лондон епископы болған кезде реликвиялар Беодериксвортқа жеткізілгенін сенгенін көруге болады. Денесін эксгумациялау кезінде бір ғажайып оқиға болды. Эдмундтың шірімеген денесіндегі барлық жебе жаралары жазылып, басы қайтадан орнына қойылды. Дене соңғы рет 1198 жылы Бьюри-Сент-Эдмундста тексерілген. Аббо Сент-Себастьян мен Сент-Эдмундтың өлімінің ұқсастығын атап өтті: екі қасиетті де садақшылардың шабуылына ұшырады, бірақ тек Эдмундтың ғана басы кесілді деп есептеледі. Оның өлімі басқа қасиеттілердің тағдырына да ұқсас: Денис қамшымен сабалып, басы кесілді, ал Мысырлық Марияның денесін арыстан күзетті. Ағылшын ортағасырлық зерттеушісі Антония Грансден Аббоның «Пассио» шығармасын «өмірбаяндық жалпыламалардың жиынтығынан асып кеткені жоқ» деп сипаттады және Эдмундке не болғанын білмеуі Аббоны Эдмундтың шейіт болу оқиғасы үшін Себастьян мен Денис сияқты белгілі қасиеттілердің өмірбаяндарының элементтерін үлгі ретінде пайдалануға итермелеген болуы мүмкін дейді. Грансден оқиғаның кейбір аспектілері бар екенін мойындады – мысалы, Эдмундтың басын күзеткен қасқырдың пайда болуы – басқа жерде дәл осындай параллельдер жоқ.
In about 986, the monks of Ramsey Abbey commissioned Abbo of Fleury to write Edmund's [[Hagiography, or account of his martyrdom. According to Abbo, St Dunstan, Archbishop of Canterbury, was the source of the story of the martyrdom, which he had heard told long before, in the presence of Æthelstan, by an old man who swore an oath that he had been Edmund's sword bearer. In Abbo's version of events, the king refused to meet the Danes in battle, preferring to die a martyr's death. According to Ridyard, Edmund's martyrdom cannot be proven and the nature of his fate—whether he died fighting or was murdered after the battle—cannot be read from the Anglo Saxon Chronicle. Ridyard notes that the story that Edmund had an armour bearer implies that he would have been a warrior king who was prepared to fight the Vikings on the battlefield, but she acknowledges the possibility that such later accounts belong to "the realm of hagiographical fantasy". Abbo named one of Edmund's killers as Hinguar, who can probably be identified with Ivarr inn beinlausi (Ivar the Boneless), son of Ragnar Lodbrok. After describing the horrific manner of Edmund's death, the Passio continued the story. His severed head was thrown into the wood. As Edmund's followers searched for him, calling out "Where are you, friend?" the head answered, Her, her, her ("Here! Here! Here!") until at last they found it, clasped between a wolf's paws, protected from other animals and uneaten. The followers then recovered the head. Abbo failed to date these events surrounding Edmund's translation to Beodericsworth, although from his text it can be seen that he believed that the relics had been taken to Beodericsworth by the time that Theodred became Bishop of London in around 926. Upon exhumation of the body, a miracle was discovered. All the arrow wounds upon Edmund's undecayed corpse had healed and his head was reattached. The last recorded inspection of the body whilst at Bury St Edmunds was in 1198. The resemblance between the deaths of St Sebastian and St Edmund was remarked upon by Abbo: both saints were attacked by archers, although only Edmund is supposed to have been decapitated. His death bears some resemblance to the fate suffered by other saints: St Denis was whipped and beheaded and the body of Mary of Egypt was said to have been guarded by a lion. The English medievalist Antonia Gransden described Abbo's Passio as "little more than a hotch potch of hagiographical commonplaces" and argues that Abbo's ignorance of what actually happened to Edmund would have led him to use aspects of the Lives of well known saints such as Sebastian and Denis as models for his version of Edmund's martydom. Gransden acknowledged that there are some aspects of the story—such as the appearance of the wolf that guards Edmund's head—that do not have exact parallels elsewhere.
Сент-Эдмундтың кереметтері
Архиекон Герман, өте жақсы латын тілін білген адам, он бірінші ғасырдың соңында Эдмундтың тағы бір өмірбаяндық шығармасын жазды, ол – "Эдмундтың ғажайыптары". Оның түпнұсқа мәтіні сақталмаған, бірақ қысқартылған нұсқасы шамамен 1100 жылы Bury St Edmunds Abbey-де жасалған кітаптың бір бөлігі болып табылады, ол Аббоның өмірбаяндық шығармасынан кейін Германның шығармасын қамтиды. Агиограф және музыкант Госселин көп ұзамай Германның "Ғажайыптарының" қайта жөнделген нұсқасын жасады, ол Германға жекелей қарсы болды. Екі нұсқа да Том Лиценс тарапынан басылып, аударылған.
Herman the Archdeacon, who was an excellent Latinist, wrote another hagiography of Edmund, the Miracles of St Edmund, at the end of the eleventh century. His original text does not survive, but a shortened version is part of a book dating to around 1100 produced by Bury St Edmunds Abbey, which is composed of Abbo's hagiography, followed by Herman's. The hagiographer and musician, Goscelin, soon afterwards produced a revised version of Herman's Miracles, which was hostile to Herman personally. Both versions are printed and translated by Tom Licence.
Басқа аңыздар
De Infantia Sancti Edmundi, ағылшын каноны Джеффри Уэллстің Эдмундтың ерте өміріне арналған, 12 ғасырда жазылған аңыз, оны германдық текті саксон патшасы "Алькмундтың" кіші ұлы ретінде бейнелейді. "Алькмунд" болмаған болуы мүмкін. Эдмундтың ойдан шығарылған континенттік тегі кейіннен 15 ғасырда ақын Джон Лидгейт өзінің "Эдмунд пен Фремундтың өмірі" атты поэмасында кеңінен сипатталды. Лидгейт оның ата-анасы, Нюрнбергте дүниеге келгені, Мерсияның Оффасы оны асырап алғаны, патшаның мұрагері ретінде тағайындалғаны және Солтүстік Норфолк жағалауындағы Олд Хунстантонға келіп, патшалығын иеленуі туралы айтады. Эдмунд 855 жылдың 25 желтоқсанында Эльмхэм епископы Хамберт тарапынан Бурна деген жерде, мүмкін Саффолк графтығындағы Бюрес-Сен-Мэриде таққа отырғызылған. Сол кезде Бурна патшалық астана болып саналды. 1913 жылы жарық көрген "Католик энциклопедиясында" Эдмундтың өмірбаянында былай делінген: "Ол бастапқыда үлгілі билеуші болды, барлық адамға әділдікпен қарауға тырысты, жағымпаздар мен сенімсіз ақпарат берушілерге құлақ қоймады". Ол бір жыл бойы Ханстантондағы патшалық мұнарасына уақыт өткізіп, бүкіл Забур кітабын жаттап, жатқа айтуды үйренді. Эдмунд Суффолк графтығындағы Хоксте қаза тапқан болуы мүмкін. Оның шейіттік қасіреті 1101 жылы Хокстегі шіркеу мен капелла Норвич аббаттығына берілгенде жазылған құжатта айтылған. Орналасқан жердің атауына қатысты мәліметтер Хокстн есімін Флеридің Аббосы Эдмундтың шейіт болған жері ретінде атаған Хагелисдунмен байланыстырады, бірақ тарихшы Питер Уорнер бұл дәлелді мойындамайды. Эдмундқа табынушылық осы заманға дейін сол ауылда сақталып келеді. Кембриджширдегі Дернфорд және Брэдфилд Сент-Клэр (Бьюри Сент-Эдмундс маңы) – Эдмундтың шейіт болған жері болуы мүмкін басқа да орындар. Лидгейттың өміріне жазылған алғы сөздерде Эдмундтың көк түсті фонда үш тәжді бейнелейтін туы сипатталған. Осы тәждер Эдмундтың шейіттігін, тазалығын және патшалық мәртебесін білдіреді делінеді. Эссекс графтығындағы Гринстед жақта Онгарда орналасқан ежелгі ағаштан жасалған Сент-Эндрю шіркеуі, 1013 жылы Эдмундты жерлеуге апарар жолда оның денесін уақытша сақтаған жер болған деп есептеледі.
De Infantia Sancti Edmundi, a fictitious 12th century hagiography of Edmund's early life by the English canon Geoffrey of Wells, represented him as the youngest son of 'Alcmund', a Saxon king of Germanic descent. 'Alcmund' may never have existed. Edmund's fictitious continental origins were later elaborated upon in the 15th century by the poet John Lydgate in his The Lives of Saints Edmund and Fremund. Lydgate spoke of his parentage, his birth at Nuremberg, his adoption by Offa of Mercia, his nomination as successor to the king and his landing at Old Hunstanton on the North Norfolk coast to claim his kingdom. Edmund was said to have been crowned by Humbert, bishop of Elmham on 25 December 855, at a location known as Burna, possibly Bures St Mary in Suffolk. At that time Burna functioned as the royal capital. Biographical details of Edmund in the Catholic Encyclopedia, published in 1913, include that "he showed himself a model ruler from the first, anxious to treat all with equal justice, and closing his ears to flatterers and untrustworthy informers". It was written that he withdrew for a year to his royal tower at Hunstanton and learned the whole Psalter, so that he could recite it from memory. Edmund may have been killed at Hoxne, in Suffolk. His martyrdom is mentioned in a charter that was written when the church and chapel at Hoxne were granted to Norwich Priory in 1101. Place name evidence has been used to link the name of Hoxne with Haegelisdun, named by Abbo of Fleury as the site of Edmund's martyrdom, but this evidence is dismissed by the historian Peter Warner. The association of Edmund's cult with the village has continued into modern times. Dernford in Cambridgeshire, and Bradfield St Clare (near Bury St Edmunds) are other possible sites for where Edmund was martyred. In a preface to Lydgate's Life, in which Edmund's banner—depicting three crowns set on a blue background—is described, the crowns are said to represent Edmund's martyrdom, virginity and kingship. The ancient wooden St Andrew's Church, Greensted juxta Ongar in Essex, is said to have been a resting place for his body on the way to Bury St Edmunds in 1013.
Қорғаушылық
Эдмунд – пандемиялардың, сондай-ақ патшалардың, Шығыс Англияның Рим-католик епархиясының және Дуай аббаттығының қасиетті қамқоршысы. Англияда Тюдор дәуіріне дейін бірде-бір жалпыға ортақ қасиетті болған емес; орта ғасырларда бірнеше қасиеттілер Англиямен тығыз байланыста болды және ұлттық маңызы бар деп есептелді: Әйіпті Эдмунд; Ұлы Григорий; Әйіпті Эдуард Исповедник; Әйіпті Томас Беккет; және Әйіпті Георгий. Осы қасиеттілердің ішінде Эдмунд ағылшын патшалары арасында ең тұрақты түрде танымал болды, бірақ Эдуард III Георгийдің мәртебесін көтеріп, оны "Жартер" орденімен байланыстырды. 2006 жылы BBC Radio Suffolk радиосының жүргізушісі Марк Мерфи және Бьюри Сент-Эдмундс округінің депутаты Дэвид Раффли Эдмундты Англияның қасиетті қамқоршысы етіп қайта орнату науқанында сәтсіздікке ұшырады. 2013 жылы BBC News Мерфи мен Бьюри Сент-Эдмундс қаласында орналасқан сыра зауыты Грин Кинг бастамасымен жаңа науқан жарияланды, мақсаты Әйіпті Эдмундты Англияның қасиетті қамқоршысы ету. Науқанды қолдаушылар петиция арқылы парламентті мәселені талқылауға мәжбүрлеуге үміттенді.
Edmund is the patron saint of pandemics as well as kings, the Roman Catholic diocese of East Anglia, and Douai Abbey. England did not ever have a single patron saint before the Tudor period; during the Middle Ages, several saints were considered to have a close association with England and to be nationally important: St Edmund; St Gregory the Great; St Edward the Confessor; St Thomas Becket; and St George. Of these saints, Edmund was the most consistently popular with English kings, although Edward III raised the importance of George when he associated him with the Order of the Garter. In 2006, BBC Radio Suffolk radio presenter Mark Murphy and David Ruffley, the Member of Parliament for Bury St Edmunds, failed in their campaign to reinstate Edmund as the patron saint of England. In 2013, BBC News reported a new campaign launched by Murphy and the brewer Greene King, which is based in Bury St Edmunds, to reinstate St Edmund as England's patron saint. Supporters of the campaign stated their hopes that a petition could be used to force Parliament to debate the issue.
Өнер саласында
Эдмундқа ғасырлар бойы құрмет көрсетіліп, оның есімді сақтайтын көрнекті өнер туындылары жасалды. 1130 жыл шамасында Бьюри-Сент-Эдмундс қаласында жасалған Флеуридің Абоның "Passio Sancti Eadmundi" атты суреттелген көшірмесі қазір Нью-Йорктегі Морган кітапханасында сақталады. Англияның Генри VI патшасына арнап жазылған Джон Лидгейттің 15 ғасырдағы "Өмірбаяны" Британ кітапханасында сақталған. Уилтон диптихі Англияның Ричард II патшалығы кезінде салынған және Эдмундтың өнердегі ең танымал бейнесі болып табылады. Емен панельдеріне боялған бұл суретте Эдмунд пен Эдуард Исповедник Англияның корольдік демеушілері ретінде Ричардты Құдай ана мен балаға ұсынып тұрғандай бейнеленген. Бар өмірін Бьюри-Сент-Эдмундс қаласында өткізген ақын Джон Лидгейт (1370-1451) он екі жасар Англия королі Генри VI-ге ұзақ поэма сыйлады (қазір "Эдмунд пен Фремундтің метрикалық өмірі" деп белгілі). Генри 1433 жылы қалаға келгенде төрт ай бойы аббатханада тұрды. Бұл кітап қазір Лондондағы Британ кітапханасында сақталады. Эдмундтың шейіт болуы Англиядағы шіркеулерде кездесетін бірнеше ортағасырлық қабырға суреттерінде бейнеленген. Әулие 15 ғасырда жазылған, авторы белгісіз "Ательстон" атты романтикалық поэмада да кездеседі. Поэманың кульминациялық сахнасында Англия королі "Этэлстонның" қарындасы Эдиф отпен сынақтан өткеннен кейін Эдмундты дүниеге әкеледі.
The veneration of Edmund throughout the centuries has created a legacy of noteworthy works of art. An illustrated copy of Abbo of Fleury's Passio Sancti Eadmundi, made at Bury St Edmunds in around 1130, is now kept at the Morgan Library in New York City. The copy of John Lydgate's 15th century Life, written for Henry VI of England, is held at the British Library. The Wilton Diptych was painted during the reign of Richard II of England and is the most famous representation of Edmund in art. Painted on oak panels, it shows Edmund and Edward the Confessor as the royal patrons of England presenting Richard to the Virgin and Child. The poet John Lydgate (13701451), who lived all his life in Bury St Edmunds, presented his twelve year old king Henry VI of England with a long poem (now known as Metrical Lives of Saints Edmund and Fremund) when Henry came to the town in 1433 and stayed at the abbey for four months. The book is now kept by the British Library in London. Edmund's martyrdom features on several medieval wall paintings to be found in churches across England. The saint features in a romantic poem, Athelston, whose 15th century author is unknown. In the climactic scene of the poem, Edyff, the sister of King 'Athelston' of England, gives birth to Edmund after passing through a ritual ordeal by fire.