Кіріспе

жоқ Канададағы монархия тарихы отарлаудан бұрынғы кезеңнен бастап қазіргі күнге дейін жалғасып келеді. Канададағы монархияның құрылған күні әртүрлі; кейбір дереккөздер бұл 1534 жылы король Франциск I атынан Жаңа Франция француз колониясы құрылған кезде болды дейді, ал басқалары 1497 жылы Джон Кэбот қазіргі Ньюфаундленд немесе Нова-Шотия деп саналатын жерге қоныс аударған кезде, король Генри VII атынан талап қою. XVI және XVII ғасырлардағы еуропалықтар әр түрлі аборигендік топтарға тиесілі аумақтарды патшалықтар деп қарастырған. Дегенмен, қазіргі Канада монархиясы ағылшын-саксон кезеңінен және ақыр соңында Англ корольдері мен Шотландияның алғашқы корольдеріне дейін жалғаса алады; Канадада билік еткен монархтар Франция (Людовик XV патшаға 1763 жылы), Ұлыбритания (Пан Джордж V 1931 жылы) және Канада (бүгінгі Канада королі ретінде Карл III патшаға дейін) болды. Канадалық тарихшы Жакс Моне Канаданың Корольдігі туралы былай деді: "Бұл біздің Канадалық институттың өзінен де ескі бастамалардан беріліп келе жатқан жарты ондағаннан астамның бірі". Канаданың алғашқы еуропалық монархтары елдің барлауын және қоныстануын бастады, қаржыландырды және қолдады. 1689 жылғы Даңқты революциядан кейін егемендер өздерінің биліктерін конституциялық монархия мен жауапты үкімет қағидаларымен шектеді, осылайша отарлауда немесе жалпы саясатта сөз жоқ, содан кейін Тақ Канаданың үздіксіз және тұрақты басқаруының кепілі және билікті теріс пайдаланудан қорғау үшін партиялық емес қорғаушы ретінде жұмыс істейді. Конституциялық дамумен қатар, Францияның Канададағы отарлары 18 ғасырдағы соғыс және келісімдер арқылы король Георг III-ге берілді; төрт отар 1867 жылы королева Викториямен Канада доминионын құру үшін конфедерацияланды, басқа отарлар мен аумақтар 1949 жылға дейінгі онжылдықтар бойы қосылды; Канада 1931 жылы Вестминстер статуты арқылы толық тәуелсіз патшалыққа айналды.

Колонияға дейінгі кезең

Қазіргі Канададағы Солтүстік Американың түпкүллі тұрғындары ресми монархия ретінде қарастырылмайтын болса да, кейбір аборигендер француз және британ отаршыларымен алғашқы кездесулерінен бұрын монархияның батыс идеясына ұқсас тәсілмен ұйымдастырылған. Еуропалықтар әртүрлі аборигендік топтарға жататын аумақтарды патшалықтар деп қарастырды, мысалы, Сент-Лоуренс өзенінің солтүстік жағалауындағы Троица өзені мен Кудре аралы арасындағы және батысқа қарай Монреаль аралына дейін созылып жатқан Канаданың көршілес патшалығы. Бұл қауымдардың басшылары патшалар деп аталды, әсіресе мұрагерлік арқылы таңдалғандар. Көптегенде бір елден екіншісіне қарай ерекшеленетін билігі бар әміршілер болды; кейбір жағдайларда әмірші айтарлықтай билік жүргізді және топтың шешімдеріне ықпал етті, ал басқаларында ол көбірек символды немесе салтанатты тұлға болды. Соңғы жағдайларда, көптеген алғашқы халықтар қоғамы жазба әдет-ғұрыптар мен мінез-құлық кодекстерімен басқарылғанын ескерсек, онда басшы ақсақалдар кеңесінің кеңесіне сай болуға міндетті болған, үкімет түрі қазіргі конституциялық монархияға қатты ұқсайтын. Тұқым қуалайтын басшылық бүгінгі күні де жалғасуда; алайда, басшылар егемен емес және тек банданың бақылауындағы резервация жерінен тыс жерлерге ғана билік етеді; резервация жерінде "қауымның төзімділігі немесе оның саясаты, [тұқым қуалайтын басшылардың] басқаруға қаншалықты қатысы бар екендігіне байланысты". Тұқым қуалайтын басшылар көбінесе білім сақтаушы ретінде қызмет етеді, олар алғашқы ұлттың дәстүрлі әдет-ғұрыптарын, құқықтық жүйелерін және мәдени тәжірибелерін қолдау үшін жауапты.

Еуропалық отарлардың құрылуы

Солтүстік Америкадағы алғашқы француз колониялары король Генрих IV атынан құрылды, біреуі Акадияда (қазіргі Нова-Скотия) 17 ғасырда үш жыл бұрын құрылды, ал екіншісі Генрихтің құрметіне аталып кеткен Порт-Рояльде. 1610 жылы Ньюфаундлендте алғашқы британдық қоныстар құрылды, ол 1583 жылы Елизавета I патшайым үшін талап етілді. Келесі жылы Генри Хадсон алғашқы сауда сапарына аттанды, ол патша Чарльз II-нің патшалық жарғысы бойынша Хадсон шығанағы компаниясының құрылуына әкелді; онымен патша қазіргі Альберта, Саскачеван, Манитоба, Онтарио, Миннесота, Солтүстік Дакота және басқа да аймақтарды қамтитын аймақты талап етті және аймақты ХБК-ны құруға көмектескен Принц Руперттің есімімен Руперттің жері деп атады. Француз монархы да тез әрекет етті және 1602 жылы Аймар де Шаст король Генрих IV-тің өкілі ретінде Канаданың вице-королі болып тағайындалды. 1615 жылы Квебек қаласы Самуэль де Шампленнің ұсынысы бойынша Америкадағы француз империясының патшалық астанасы болды, ол Жаңа Францияда корольдің бірінші вице-президенті болды. Шамамен 60 жылдан кейін Жаңа Франция Франция корольдік провинциясы болып тағайындалды және генерал-губернатор монархтың өкілі ретінде әрекет етті. Патшаның жарлықтарының бірі - корольдің қыздарын провинцияға жіберу. Халық саны өскен сайын, chemin du Roi (Патша Жолы) сияқты инфрақұрылым салынды және 18-ші ғасырда патшалар Île Royale және Louisbourg сияқты қалалардың құрылысына қаржы берді; бұл жерлердің атаулары олардың патшалық қамқорлығын көрсетеді. Еуропалықтар елге көшіп келгенде, олар аборигендермен кездесті. Олармен қарым-қатынас бастапқыда еуропалық және Солтүстік Америка монархтары арасында деп саналды; бірақ француздар үшін бұл кейінірек егемен мен субъекті арасындағы, ал британдықтар үшін бір монархтың астында еуропалық және аборигендік халықтар арасындағы қарым-қатынас болып өзгерді, бұл Канаданың саяси мәдениетіне Тажымен жасалған келісімдерді енгізуге әкелді. Британдық егемен және жергілікті басшылар арасындағы құрмет сақталды, мысалы, 1710 жылы Королева Анна Сент-Джеймс сарайында "Төрт мохаук патшасын" қарсы алды және Анна мохауктар үшін шіркеу салуға ақы төледі (олар сұрағандай) және оны қамыс органмен және күміс тостағандармен қамтамасыз етті (қазіргі уақытта Брантфордтағы мохаук шіркеуінде ұсталады) Онтарио штаты, 1712 жылы. Губернатор Фредерик Холдиманд Джордж III атынан Америка революциясы кезінде қазіргі Нью-Йорк штатында ата-бабаларының аумақтарын жоғалтқаннан кейін Гранд-Ривердің алты ұлтына жер берді. Түпкүлгі басшылар монархтарға Солтүстік Америкадағы қақтығыстарда көмектескен кезде, Еуропадағы істер Жаңа әлемнің қарым-қатынасына да әсер етер еді және ақыр соңында француз патшасының Канада деп аталатын жеріндегі барлық иеліктері британдық таққа беріліп, Канадаға бір ғана монархия берді. Бірақ француздарды британдық егеменнің қолына беру еш қайшылықсыз болған жоқ; Акадтар Джордж III-ге адалдықтарын растаудан бас тартты және католик болып қалуды талап етті, бұл олардың Ұлы толқу деп аталатын жер аударылуына әкелді.

Америка революциясы

Жеті жылдық соғысты аяқтаған Париж келісімінен кейін король Джордж III 1763 жылғы Патшалық жарлықты шығарды, ол Аппалачи тауларын шығыстағы Он үш колония мен батыстағы "Индей қорығы" арасындағы бөлініс ретінде белгіледі. Британдық таққа аборигендік құқықтарды алғаш рет заң жүзінде мойындаған құжат ретінде, бұл құжат бүгінгі күні Канададағы алғашқы халықтардың жері мен өзін-өзі басқаруы үшін негізгі болып саналады. Квебектің ассимиляцияға қарсы губернаторы Гай Карлтонның көзқарастарымен қалыптасқан Квебек актісі және король Георгтің қолдауымен 1774 жылы қабылданды, ол арқылы Король католицизмнің еркін іс-әрекетін жалғастыруға кепілдік берді, сондай-ақ жеке құқық мәселелеріне қатысты азаматтық құқық жүйесінің француз жүйесін қалпына келтірді. Бұл Квебектегі тілдік, діни және заңды құқықтарды қорғайтын Канада конституциялық заңының дәстүріне бастау берді. Бірақ, американдықтардың бұл заңдардың рухына қарсылығы квебектілердің көпшілігін революцияны қабылдамауға итермеледі; олар провинциялық отаршылдарда британдық сарбаздармен бірге республикалық революционерлердің басып кірулерін теріске шығарып, соғысты. Басқалары, әсіресе ауыл тұрғындары, американдықтарға көмектесті. Соғыс нәтижесінде 46 000-ға жуық Ұлыбританияның лоялистері Солтүстік Америкадан қашып кетті, Патша Кеңесі әр отбасына өзінің түрлі колонияларында, негізінен Новая Шотландияда, сонымен қатар Квебекте және қазіргі Онтарио мен Манитобада жер берді. Сонымен қатар, шамамен 3,000 африкалық ұрпақты құлдар, қара лоялистер деп аталатын, Маритимге көшіп барды және Нью-Йорк пен басқа штаттардан қуылған мыңдаған ирокездер, мохоктар және басқа да аборигендер, қазіргі Онтарионың оңтүстігінде Корольдік қорғаныс астында қоныс тепті. Барлығы, көптеген адамдар келді, сондықтан әкімшілік мақсаттар үшін Нью-Брансуик колониясы Жаңа Шотландиядан бөлінді және Жоғарғы Канада (бүгінгі Онтарио) Квебек провинциясынан бөлінді (қалыптағы төменгі Канада, бүгінгі Квебек). Содан бері Онтарио тұрғындары осы түпнұсқалық босқындардан шыққан UE пост-номиналдарын сақтап қалды, бұл Біріккен империяны білдіреді және олардың гербінде короналарды қолдануға болады. Алайда Маритим аралдарына қоныс аударған лоялистер өздерін АҚШ-пен және оның республикашылдық мүддесімен келіскен кейбір тұрғындардың арасында тапты.

Патшалық және бүлік

Принц Уильям (кейін король Уильям IV) 1786 жылы шілдеде Канадаға келді. Принц Ньюфаундленд, Нова-Шотия және Квебек провинциясында уақыт өткізді. Патшалық отбасының соңғысына барған алғашқы мүшесі болды және "Канаданың патшалық отбасын елін өз үйі деп атаған алғашқы отбасылардың бірі етті". Уильямның Доротея Джорданмен 10 заңсыз баласының екеуі ақырында Галифакста өмір сүрді: Мэри 1830 жылы және Амелия 1840-1846 жылдары, күйеуі Новая Шотландияның вице-губернаторы болып қызмет етті. Төрт жылдан кейін Уильямның ағасы, ханзада Эдуард, Канадада 1791 жылдан бастап 19 ғасырдың басына дейін әскери міндеттерді атқарды және Британдық Солтүстік Америка әскерлерінің қолбасшысы болды. Принц Квебек қаласында тұрып, француз-канадтық сүйіктісімен тұрды, оның екі баласы болды деп болжанады. 1792 жылы, этникалық сипаттағы көтеріліс төменгі Канаданың заң шығарушы ассамблеясының алғашқы сайлауы кезінде болған кезде, принс Эдуард жиналғандарға: "Онда бейбітшілікпен бөлісіңіз. Мен сіздерді бір ауыздан келісуге шақырамын. Ағылшын мен француз тілдерінің жиренішті айырмашылығын енді естімеймін. Сендер Оның Ұлы Британиялық Ұлылығының сүйікті канадалық азаматтарысыңдар". Бұл сөз франкофондар үшін ғана емес, барлық отарлаушыларға қатысты алғаш рет қолданылған. Эдуард 1794 және 1798 жылдар аралығында және тағы 1799 жылдан 1800 жылға дейін Жаңа Шотландияның Галифакста өмір сүрді. Ол Форт-Джордж, Галифакс қаласындағы сағат, Принц ложасы және Сент-Джордж шіркеуі сияқты жобалар арқылы қалаға елеулі әсер етті. Эдуард сонымен қатар Принс-Эдуард аралында бекіністер салуды бастады, ол оның құрметіне аталған. 1811 жылы Эдуард Канаданың генерал-губернаторы болып тағайындалуға тырысты, бірақ бұл мүмкін болмады. Америкалықтар 1812 жылғы соғыста Канаданы жаулап алуға тағы бір рет тырысты, өйткені канадалықтар оларды британдық "тирандықтан" азат етушілер ретінде қарсы алады деп ойлады. Бұрын еркін жерді пайдалану үшін Жоғарғы және Төменгі Канадаға көшіп келген көптеген американдықтар бейтараптығын сақтаған кезде, еркін африкалықтар, басқа ағылшындықтар және француздық канадалықтар, сондай-ақ алғашқы ұлт жауынгерлері АҚШ әскерлерінің әрбір шабуылына қарсы тұрып, "адамгершіліксіз және тым демократиялық американдық республикамен" күресті. 1814 жылы 24 желтоқсанда Гент келісімшартына қол қойылып, соғыс аяқталған кезде, АҚШ Канадаға ешқандай табыс әкелген жоқ. Принц Эдуардтың жалғыз заңды қызы Виктория 1819 жылы 24 мамырда Кенсингтон сарайында дүниеге келді. Алайда, Эдуард көп ұзамай қайтыс болып, Викторияны таққа мұрагер етіп қалдырды. Ол Канадаға ешқашан бармағанымен, көптеген канадалықтарды (әсіресе әкесінің достарын) қабылдады және оның бейнесін, газеттердің таралуы мен фотосурет өнертабысының арқасында, өзінің колонияларында танымалдылық пен адалдықты сақтау үшін жеткілікті түрде қайта жаңғыртты. Алайда, таққа қарсы көтерілістер әлі де орын алды; әсіресе, 1837 жылғы көтерілістер, олар АҚШ-тың билігі мен ықпалының өсуімен және республикалық сезімдермен, сондай-ақ жергілікті саяси факторлармен қозғалды. Патшайым осы қақтығыстарға жеке қызығушылық танытып, күнделiгiнде өзiнiң уайымдарын білдірді. Алайда, отаршылардың көпшілігі Таққа қарсы шықпады және көтерілістер басылды. Жоғарғы Канададағы көтерілістің басшысы Уильям Лайон Маккензи қашып кетіп, Ниагара өзеніндегі Флота аралында қысқа өмір сүрген Канада Республикасын құрды. Көтерілістердің салдарынан Король Канададағы өз халқын қылмыскерлерге кек алудан бас тартып, әділдікке бет бұруға шақырды. Таққа отырғанының белгісі ретінде Виктория көтерілісшілерге кешірім берді. 1838 жылы Дурхам француз канадалықтарын британдық канадалық мәдениетке сіңіруді ұсынғанмен, бұл басқа ұсыныстарға: Жоғарғы және Төменгі Канаданың одағына және жауапты үкіметті жүзеге асыруға назар аудармай қалды. оның және оның өкілдерінің колониялардағы саяси ықпалының төмендеуіне қарамастан.

Патшалық саяхаттарының алғашқысы

Патшалық ықпал азайып кеткен жерде, ол басқа салаларда өсті; Канадалықтар Виктория патшайымның өміріндегі маңызды сәттерді атап өтті, мысалы, оның Альберт ханзадамен некелесуі; 1860 жылы Виктория патшайымның батасымен құрылған Король тағамдары сияқты патшалық іс-шаралар ашылды; және ол монарх болған кезде Викторияның балалары мен немерелері Канадаға генерал-губернатор немесе вице-корольдік күйеу ретінде келеді немесе елге турлар жасады. 1860 жылы король өзінің тұңғыш ұлы және мұрагері, принц Альберт Эдуардты (кейін король Эдуард VII) төрт ай бойы Маритимдер мен Канадаға саяхатқа жіберді. Монреальдегі Виктория көпірінің соңғы тасын, Байтаундағы (қазіргі Оттава) парламент ғимаратының іргетасын орнатты және Торонтодағы Король паркін ресми түрде ашты. Ол кезде Канадада секталық шиеленістер жоғары болды, бұл принс пен оның басқарушыларының символиканы шебер пайдалануын талап етті. Альберт Эдуардтың артынан оның кіші інісі, Альфред ханзадасы, келесі жылы сол аймақтарды бес апталық сапарға шықты.

Конфедерация және ертедегі Доминион

Канададағы түрлі отарларға қосылу идеясы 1814 жылы пайда болды. Сол жылы Төменгі Канаданың бас судьясы Джонатан Сеуэлл өзінің ұсынысының көшірмесін жіберді, Солтүстік Америкадағы Британ провинцияларының федералды одағының жоспары, Сеуэлл екеуі Квебек қаласында өмір сүрген кезде достық қарым-қатынас жасаған Эдуард ханзадасына. Принс: "Барлық нәрсені жақсырақ немесе кемелдірек ұйымдастыруға болмайды", - деп жауап берді және 1838 жылы Дурхам графының баяндамасында және 1864 жылғы конституциялық конференцияларда келтірілген ұсыныстар жасады. Канада конфедерациясына дейін, 1850 және 1860 жылдары, төрт канадалық колонияны бір елге біріктіру туралы талқылауларда бірқатар мәселелер басты назарда болды; ең бастысы, АҚШ-тың басып кіру қаупі, әсіресе сол елдің Манифест тағдыры саясатын ескере отырып. Ресей империясының автократиясы мен АҚШ-тың халықтық егемендігі арасындағы тепе-теңдікті қарастыратын жаңа федерацияның осы формадағы үкімет болуы керектігіне бірауыздан келісті. Соңғысы Америка Азамат соғысына әкелді, ол "демократия мен республикашылдықтың [Американың] беделін түсірудің соңғы кезеңі" деп қарастырылды. Канаданың тәжі Канадада әртүрлілік пен нәсілдік келісімді қамтамасыз етеді, сонда оның құқықтық және мәдени егемендігін нығайтады деп ойлады. Патшайымның өзі тек рухани аталар үшін ғана емес, сонымен қатар провинциялар үшін де біріктіретін ықпал болды. Бұл идея қорғаныс шығындарын төмендетудің және АҚШ-пен қарым-қатынасты жақсартудың жолы ретінде қарастырылды. Алдымен Виктория "Біздің Канаданы ұстап тұру мүмкін еместігін; бірақ біз оны үшін күресуіміз керек; және ең жақсы шешім - оны ағылшын ханзадасының қол астында тәуелсіз патшалық ретінде қалдыру". Алайда кейіннен Виктория Новая Шотландиядан келген делегаттарға: "Мен [Конфедерацияға] қатты қызығушылық танытамын, өйткені ол [облыстарды] ұлы әрі өркендейтін болады деп сенемін", - деді. Алайда бұл ұсыныс Лондондағы Сыртқы және отарлау кеңсесінде мұндай атау республикалық АҚШ-ты қозғайды деген алаңдаушылық тудырды және оның орнына доминион деген компромистік термин қабылданды. Бұл жаңа Доминион сол жылдың 1 шілдесінде күшіне ену үшін Британдық Солтүстік Америка Актысымен 1867 жылы құрылды. Бұл заң жобасын заңға айналдырған корольдік Викторияның келісімі болғандықтан және ол Конфедерацияның күш-жігеріне үлкен қызығушылық танытқандықтан, ол "Конфедерацияның анасы" деп аталды. Артур сегіз апта бойы елді аралап, Гранд Ривер Резервының ирокездері оны бас етіп тағайындады, ал 1870 жылы Монреальдегі Виктория коньки тебу алаңында сәнді киім киген карнавалға қатысты. Принц туралы Канаданың сол кездегі генерал-губернаторы Лорд Лисгардың әйелі Викторияға жазған хатында канадалықтар принц Артурдың бір күні генерал-губернатор ретінде қайта оралуына үміттенгенін атап өтті. Сол жылы Руперттің жері Гудзон шығанағы компаниясынан Канаданың Тағайындағы Тағазына беріліп, Солтүстік-Батыс аумақтарының юрисдикциясына кірді. Бұл әрекет метистердің көтерілісіне себепші болды және Луи Риел Ред-Ривер аңғарында уақытша республикалық үкімет құрды. Риелдің әкімшілігімен келіссөздер жүргізілгеннен кейін 1870 жылы Манитоба провинциясы Манитоба актісіне корольдік келісім беру арқылы генерал-губернатор Дюфферен графты құрды.

Патшаның патшалық жұбайы

1861 жылы күйеуі Альберт қайтыс болғаннан кейін Виктория патшайым қатты қайғырып, қоғамнан кетіп қалған еді. Осы жағдай он жылдан астам уақыт бойы жалғасып, Британияда республикашылдық сезімдермен бірге патшайымға деген наразылық да көбейді. Бірақ Виктория Канадаға ешқашан бармағандықтан, және сондықтан канадалықтар оның мінез-құлқының өзгергенін байқамағандықтан, королеваның танымалдылығы бүкіл елде жоғары болды. Джон Чарльз Дент 1880 жылы былай деп жазды: "Канадада адалдық ешбір жағдайда жай ғана тиімділік сезіміне айналған жоқ. Біздің жердің ұзындығы мен ені бойынша, королева Викторияның есімі басқа ешкімге сезілмейтін сүйіспеншілікпен және құрметпен қаралады. Алайда, ерлі-зайыптылар бастапқыда Канада баспасөзінде жақсы қабылдамады, олар елдің осы уақытқа дейін корольдік емес қоғамына корольдіктің енгізілуіне наразылық білдірді, бұл тек қана сәтсіздіктер мен түсініспеушіліктермен және нәтижесінде жағымсыз баспасөзде ханшайымды қорқытты. Луиза өзін ешкімге ұнатпағанын ашық білдірді және ақыр соңында корольдік жұптың Лорн мен Луизаның көптеген мұз үстінде сырғанау және сырғанау тойларында, балаларда, кешкі асларда және басқа да мемлекеттік іс-шараларда көрсеткендей, корольдік жұптың өздерінің алдыңғыларына қарағанда әлдеқайда тыныш екендігі анықталды. Екеуі де елде кең көлемде турлар жасады; кейбіреулері патша отбасының басқа мүшелерімен, мысалы, ханшайымның інісі, принц Леопольд, 1882 жылы Британдық Колумбияға үш айлық сапар жергілікті тұрғындарды Конфедерацияға татуластыруға көп көмектесті. Принцесса соншалықты танымал болды, генерал-губернатор күткен трансконтинентальдық темір жолдың бағыты Бут-Инлетке Yellowhead Pass арқылы емес, Kicking Horse Pass арқылы Ванкуверге баратынын жариялағанда, премьер Роберт Бивен Лорннан Ванкувер аралы патшалығы мен патшайым Луизаның жеке патшалығы болуы мүмкін бе деп сұрады. Алғашқы халықтар Лорн лорды Ұлы аға деп атады, өйткені ол Луизамен бірге Прериялар арқылы саяхаттады. Оның есімімен әр түрлі жерлер аталды, соның ішінде Альберта провинциясы, ал Саскачеван астанасына Регина деген атауды ханшайым өзі берді.

Викторияның билігінің соңы

Виктория патшайымның соңғы жылдары оның алтын және алмас мерейтойы - 1887 және 1897 жылдары - Канадада үлкен көріністер мен қоғамдық рәсімдермен атап өтілді. Виктория Канаданың сол кезеңдерге жеткен алғашқы монархы болды. Осы оқиғаларды атап өту үшін алғыс айту мейрамы өткізілді. Премьер-министр Джон А. Макдональд Алтын юбилейге Лондонда болды және басқа Доминиондардың премьерлерімен бірге қазіргі Комонвелл үкімет басшыларының кездесуінің бастауы болып табылатын конференцияға қатысты. Торонто гранадерлері (бүгінгі Канаданың Корольдік полкі) және Канаданың Қара күзет (Роялл Хайленд полкі) де қатысқан. Канадада 19 маусымда ел тұңғыш рет шығарған ескерткіш маркалар сериясы шығарылды және қалалар мен қалаларда көшелер қосылу күні мен 22 маусымдағы мемлекеттік мерекеге арналып безендірілді, онда әртүрлі этникалық топтағы канадалықтар жиналды. Викторияның өзі 1901 жылы 22 қаңтарда Осборн үйінде қайтыс болды. Оның билігі 64 жылға созылды. Канада Викторияның жоғалуына қайғырды; жаңалықтар "елдің көп бөлігін тоқтатты"; шіркеу қоңыраулары бірнеше сағат бойы шыңғырды, бүкіл ел бойынша Парламент төбесі мен қару-жарақ қоймаларына қару-жарақ салюті жасалды, концерттер мен әлеуметтік іс-шаралар тоқтатылды. Жерлеу күні бүкіл елде аза тұту кезеңі болды, көптеген кәсіпорындар жабық болды; Викториялық аза тұту этикеті Канадалықтарға Викторияның өлімінен кейін үш ай бойы қара киім немесе қолғаптар киюді талап етті және қоғамдық ғимараттар қара креппен жабылды. Трансатлантикалық телеграф кабеліне байланысты, бұл Канадалықтар Ұлыбританияда хабарланғаннан кейін бірнеше минут ішінде монархтың өлімі туралы алғаш рет білетін болды. Алайда, басқа жағдайда, елдің тұрғындары королеваның денсаулығы нашар екенін білмеді; корольдік отбасы айналасындағы БАҚ пен қоғам егеменнің әлсіздігі туралы үнсіз болды. Осылайша, Викторияның өлімін естіген көптеген канадалықтар газет кеңселерінің сыртындағы хабар тақталарына қойылған телеграммаларды екі рет тексерді.

ХХ ғасыр және Бірінші дүниежүзілік соғыс

Викторияның билігінің аяқталуы жаңа ғасырдың басталуын және Канаданың ұлты ретінде тез өсіп келе жатқанын көрсетті. Қазіргі заманғы көлік құралдары мұхиттар арқылы оңай жүруге мүмкіндік бергендіктен, патша отбасының көбісі патшаның солтүстік доминионын аралап шықты. Король Виктория қайтыс болғаннан кейін бірінші болып 1901 жылы Канадаға әйелі, Корнуолл мен Йорк герцогинясы (кейін Квен Мэри) және оның ағасы, Тек принсі Александр (болашақта Канаданың генерал-губернаторы болып қызмет ететін) ертіп келген ханзада Джордж (кейін патша Георг V) болды. Квебек қаласы мен Виктория арасындағы елде корольдік сапар кезінде болған оқиғалар Ұлыбританиядағы эквиваленттерінен гөрі жайбарақат атмосфераға ие болды; бір ресми кешкі ас кезінде ерлі-зайыптылар "екі-үш мың қонақпен қол алысып, ешқашан шаршап көрінбеді, бірақ әрқашан қызығушылық білдіріп, оларға ұсынылғандардың бәріне иіліп, күлімсіреп отырады" деп хабарлады. Принц патша болғанға дейін тағы бір рет оралды: 1908 жылы ол Уэльс принсі ретінде Квебек қаласының құрылғанына үш жүз жыл толуын атап өту үшін келді. Ол Канаданың қарулы күштерін Ыбырайым жазығында қарап шықты. Едуард VII екі жылдан кейін қайтыс болды, бұл бүкіл елде көптеген мемориалдар, әскери парадтар және құрмет көрсетулер өткізіліп, ресми аза тұту кезеңіне әкелді. Алайда, Эдуардтың салыстырмалы түрде қысқа билік етуіне байланысты оның өлімі канадалықтарға анасының өлімі сияқты әсер етпеді. Газеттер Викторияның өлімі кезінде болғаннан гөрі ашық болды; олар дереу королева Александраның корольмен соңғы сәттері туралы хабарлап, кейбіреулері тіпті Эдуардтың темекі шегу әдетіне оның өліміне ықпал еткенін көрсетті. Алайда кейде ханзада Артур Канададағы конституциялық монархияның әлі күнге дейін бекітілмеген шекарасынан шығып кетті деп саналады, әсіресе Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бас қолбасшының салтанатты міндеттерін орындауда. Жалпы алғанда, Принс Артур Канаданың әскери үлестерінің маңыздылығын атап өтті, Канада әскерлерінің даярлығы мен даярлығын арттырды, сонымен қатар үйде қайырымдылықты арттыруға тырысты. Осы уағыздауды іс жүзінде жүзеге асыру үшін Коннатт герцогинясы, герцогиня Коннатт аурухана қорын құрумен қатар, ол канадалықтардың арасында өте танымал болды; Торонтода оны соғыстан кейін Еуропадан жаңа оралған сарбаздар тобы қуана қарсы алды, олар Эдвардты аттынан көтеріп, "футбол сияқты, олардың бастарынан өткізді" және ардагер принцке жақындап, жай ғана: "Оны сол жерге қойыңыз, Эд" деді. Осы уақыттан бастап Эдуард өзіне жақындаған кез келген адамның қолын шақты, сол қолы "қазақтық қол алысудан соншалықты қара, ісік және ауыр болды, өз сөздерімен айтқанда, ол оны уақытша император қызметінен алып тастады және сол қолымен ұсынды". Эдвард Оттаваға оралып, Біріккен Корольдікке оралғанға дейін Бейбітшілік мұнарасының іргетасын қалады. 1926 жылы федералды вице-корольдің рөлінде күрт өзгерістерге жол ашатын және ақыр соңында Канада үшін жеке монархияның құрылуына әкелетін оқиғалар болды. "Король өзінің Британдық кеңесінде", бірақ ол әлі де Вестминстердегі британдық министрлерінің кеңесі бойынша әрекет ететін корольдің бұйрықтарысыз Канада премьер-министріне қатысты корольдік артықшылықты жүзеге асыра алды. Сол кездегі генерал-губернатор, Вими лорды Бинг, дәл осылай істеді және Канада премьер-министрі Уильям Лайон Маккензи Кингтің парламентті тарату туралы кеңесінен бас тартуға шешім қабылдады, осылайша Маккензи Кингті отставкаға кетуге мәжбүр етті. Бұл Кинг-Бинг ісі деп аталды. Сол жылдың жалпы сайлауынан кейін қайта тағайындалған соң, 1926 жылғы Императорлық конференцияда Доминион мен Ұлыбритания арасындағы қарым-қатынас туралы сұрақтар қоюға ынталандырылды. Маккензи Кинг қалағандай. Канаданың генерал-губернаторы, империяның барлық басқа генерал-губернаторлары сияқты, Канада мен Британ үкіметтері арасындағы дипломатиялық арна емес, корольдің тікелей, жеке өкілі болады. Бұл ұғымдар заңда алғаш рет 1927 жылы айтылған. Британ парламенті қабылдаған Корольдік және Парламенттік атақтар туралы заң корольдің атағының бір бөлігін өзгертіп, оның жаңа мәртебесін барлық елдерде Ұлыбританияның патшасы ретінде емес, әр доминионның монархы ретінде көрсетті. Канада монархиясы "өзінің толық конституциялық мәнін алды". Бұл Квебектің саяси элитасының кеңінен қолдауына ие болды, өйткені өзінің Тағайындарымен бірге Канада өзінің сыртқы саясатын бақылауға алды және Ұлыбр...

Канаданың патшасы орнынан түсуі және елге оралуы

Канадада және Уэльс ханзадасы болған кезіндегі басқа жерлерде танымал болғанына қарамастан, жаңа корольдің екі рет ажырасқан, американдық қоғам қайраткері Уоллис Симпсонмен қарым-қатынасы үлкен алаңдаушылық тудырды; көбірек Канадалықтар арасында, олар өздерінің егеменді жеке өмірімен Ұлыбритания халқынан гөрі жақсы таныс болған, өйткені британдық баспасөз король мен Симпсонның ерліктерін жариялауға тыйым салды, бұл американдық газеттерде жоқ. Генерал-губернатор Лорд Твидсмуир Букингем сарайына және британдық премьер-министр Стэнли Болдуинге канадалықтардың корольге деген терең сүйіспеншілігі туралы байқайды; сонымен қатар, егер Эдуард VIII ажырасқан әйелге үйленсе, канадалық пуритандыққа - католиктерге де, протестанттарға да - ашуы. Сонымен қатар, министрлер кабинеті патшаға жеделхат жіберіп, оны өзінің егемендік міндетін Симпсонға деген сезімінен жоғары қоюға шақырды. Эдуард VIII 10 желтоқсанда Канаданың коронынан бас тартты, оның канадалық министрлерінің келісімімен Канада Парламенті кейіннен Канада заңына бас тартуды ратификациялау және Канаданың Ұлыбританиядан тәуелсіздігін көрсету үшін 1937 жылғы Таққа мұрагерлік туралы заң қабылдады. Маккензи Кинг өзінің күнделігінде абдикация алдында "Канада туралы қорқынышы жоқ екенін жазды. [ ] [I] барлық ықтималдықпен, Йорк герцогы мен герцогинясы патша мен патшайым ретінде, және суреттегі кішкентай Елизавета ханшайыммен бірге, жаңа жылы Джордж V кезінен бері болмағандай бақытты жағдай болады. "Канадалық жеке басын қалыптастыру үшін Твидсмуир 1937 жылы монархтың патшалық сапарын ойлап тапты, сондықтан "олардың корольінің корольдік функцияларды орындауын, оның канадалық министрлерінің қолдауымен" көргенде, канадалықтар өз елінің тәуелсіз патшалық мәртебесі туралы көбірек хабардар болуы мүмкін. Маккензи Кинг бұл пікірмен келісті, бірақ ол Ұлыбританиядағы лауазымды адамдармен бірге сапардың қоғамдық қатынастар элементі болады деп ойлады: Канада мен Құрама Штаттардағы король мен королеваның қатысуы нацистік Германиямен жаушылықты күтіп, Британияға деген жанашырлықты күшейту үшін есептелген. 1939 жылы 17 мамырда Канада королі өзінің корольдік жұбайы Елизаветамен бірге Канаданың Тынық мұхит кемесінде Квебек қаласына дейін кемемен кетіп қалды. Халықтың реакциясы күткеннен артық оң болды және басында-ақ корольдің Канаданың егемендігі ретінде қатысқаны айтылды; сол кездегі бір газетте: "Канада королі кеше, бүгін өз халқының арасында жүрді. Канаданың басқа жерлерінде де Квебектегідей қарсы алулар болуы мүмкін. Оны ешкім де жеңе алмайды". Король мен королеваның Ридо залындағы қонақ үйі туралы ресми корольдік тур тарихшысы Густав Ланкто 20 мамырда "Екінші патшалық олардың Канададағы резиденциясына кірген кезде Вестминстердің статуты толықтай шындыққа айналды: Канада королі үйіне келді" деп жазды. Еліміздің астанасында Джордж өзінің патшалық міндеттерін орындауға кірісті, оның ішінде Канадаға жаңа американдық елшіні қабылдап, Парламент қабылдаған тоғыз заң жобасына патшалық келісім берді, ал Королева Канаданың Жоғарғы соты ғимаратының іргетасын қалады. Канадалық министрлер 10 қыркүйекке дейін осылай етуді ұсынған жоқ. Маккензи Кинг пен Әділет министрі Эрнест Лапонт бастапқыда Канада Ұлыбританияның соғыс жариялауына байланысты деп мәлімдеді. Парламент 7 қыркүйекте генерал-губернатормен шақырылды және Канаданың өзін-өзі қорғау қажеттігін мақұлдады. Генерал-губернатор Лорд Твидсмуир 1940 жылы ақпанда қайтыс болды, ол әлі де вице-король болған кезде, сондықтан Джордж VI-нің ағасы, Атлон графы, осы лауазымға тағайындалды, ол және оның әйелі, принцесса Элис (мама Викторияның немересі) және Атлонның лагерь көмекшісі, Алястер Виндзор, Макдафф графы (бұрынғы генерал-губернатор Принц Артурдың немересі) Атлантика шайқасының ортасында мұхит аралық сапарды жасады. Генерал-губернатор мен принцесса Элис Канаданың соғыс күшін қолдады; Корольдік жұп 1943 және 1944 жылдары Квебек конференциясын өткізді. Алайда, король Еуропа майданынан бас тартса, Ұлыбританиядағы мораль қатты төмендейді және корольдік отбасы Лондон мен Виндзорда қалады деп шешілді. Сол жерден Канада монархы мен оның отбасы Канаданың әскери жасақтарымен, әскери-теңіз флотымен, ұшқыштарымен және әйелдерімен күресті. Мысалы, 1939 жылы 16 желтоқсанда Король Канаданың 1-ші дивизиясының Ұлыбританияға Галифакстан келген алғашқы адамдарына былай деп жазды: "Британ армиясы Ұлы соғыста Канада...

Қиындықты онжылдықтар

1960 жылдар саясатта да, технологияда да тез өзгеріске ұшыраған онжылдық болды және Канада монархы екеуіне де әсер етті. Мысалы, Елизавета II барлық одақтас елдерді байланыстыратын алғашқы трансатлантикалық телефон кабелін салтанатты түрде ашты. Алайда, королеваның басқа саладағы табысы кепілдендірілмеген; Канаданың жеке басының өзгеруі болды, бұл, ішінара, ресми саясат ретінде мультикультурализмнің орнауына, Британ аралдарынан тыс жерлерден иммиграцияның артуына және Квебек сепаратизміне байланысты болды. Квебек егемендігі қозғалысына қатысы барлар монархияны федерализмнің және / немесе Канада тарихының британдық аспектілерінің символы ретінде көрді және бірнеше рет бұл институтты жек көруін ашық көрсетті: Тыныш революцияның шыңында Квебек прессасы 1964 жылы провинцияға сапар шегу кезінде патшайымды өлтіруді жоспарлап отырғанын, сондай-ақ, егер патшайым Квебекке келсе, премьер-министр Жан Лесэждің ұлын ұрлауды жоспарлап отырғанын хабарлады. Монархтың қауіпсіздігіне қауіп төнгеніне және саяхатты тоқтату туралы сөз болғанына қарамастан, премьер-министр Лестер Пирсон патшайымды қауіп-қатерден ешнәрсе болмайтынына сендірді, монарх жоспарланғандай келді және 10 қазанда Квебектің заң шығарушы жиналысына Канаданың екі "өзара толықтай мәдениеттері" және Канаданың екі құрылтайшы халқының күші туралы айтты; ол: "Мен біздің одақтастықта өзімді ресми түрде француз тілінде білдіре алатын ел бар деп ойлағанымды қуаныштымын [ ] "О Канада" әнін [француз тіліндегі сөздері] орындаған сайын, сіз мақтаныш нәсіліне жататыныңызды еске түсіресіз ". Алайда, оның автоколоннасы Квебек қаласынан өткенде, оның жолын квебектіктер артына бұрып, басқалары оны мазақтап, сепаратистік ұрандарды айқайлады. Демонстранттар королеваны көруге жиналған көпшіліктің аз бөлігі болса да (Монреаль газетті сапарына қарсы шыққандардың жүздеген студенттер болғанын хабарлаған), провинциялық полиция Елизабеттің заң шығарушы жиналысқа сөйлеген сөзінен кейін көшелер арқылы шеруге шыққан демонстранттарды зорлық-зомбылықпен таратып жіберді. Бен Пимлотт өзінің Елизавета II өмірбаянында "Квебектегі қоғамдық реакция және басқа жерлерде оның болмауы, Пирсонды - бірінші кезекте сапарды бастаған - Королеваға ескерту жасады. Торонто Стардың Канаданың жүз жылдығына орай республикаға көшуге шақыруларына қарамастан, Елизавета, Принц Филиппен бірге, оқиғаның негізгі мерекелеуіне төрағалық етті, Парламент төбесіндегі рәсімге қатысып, ЭКСПО 67 көрмесіне барды, оған оның әпкесі, принцесса Маргарет та барған болатын. Филипп шілде айында Виннипегте өткен Панамерикан ойындарын ашты. 1968 жылы ақпанда Оттавада конституциялық конференция өтті, онда Квебектен келген делегаттар провинцияның президенті губернатордың орынбасарынан гөрі провинцияға жақсырақ сай келетінін көрсетті, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады, жалпы пікір бойынша монархия "бізге жақсы қызмет етті және оның реформасы конституциялық өзгерістердің қазіргі кезеңінде үлкен басымдыққа ие емес". Дегенмен, 10 жылдан кейін конституциялық келіссөздер кезінде Пьер Трюдоның кабинеті патшалық билікке өзгерістер енгізуді қайта қарастырды. Провинциялық премьерлер, соның ішінде Квебек премьері, бұл ұсыныстарға қатаң қарсы болды. Трюдоның 1978 жылғы конституциялық түзетулеріне жауап бергеннен кейін, бұл саясат ешқашан да талқыланбауы керек, ол не ашық, не конституциялық конференцияларда талқыланбауы керек. Джон Фрейзер оны "кезең-кезеңмен сарқылу процесі" деп атады. Принц Эдуард, Виндзор герцогы (бұрынғы король Эдуард VIII) 1972 жылы 28 мамырда қайтыс болғанда, Канаданың Ұлыбританиядағы дипломаттары Виндзорда өлгеніне қатысты. Канадада аза тұтудың ресми белгілері аз болды: генерал-губернатор Роланд Миченер мен премьер-министр Пьер Трюдо корольге, Эдуардтың немересіне көңіл айтты, ал Парламент мүшелерінің жанашырлығын білдіретін ұсынысты қабылдады. Бұл хабарламалардың ешқайсысында герцогтің бұрынғы корольдік рөлі туралы айтылмаған; олар тек Уэльс ханзадасы болған кездегі Канададағы уақытына қатысты. 1973 жылы Королева мен Принц Филипп Принц Эдвард аралының жүз жылдығын тойлау үшін Шарлоттаунға және Корольдік Канадалық атлы полициясының құрылғанына 100 жыл толуына арналған Регинаға сапар шекті. Сонымен қатар, ол Трюдоның кеңесі бойынша сол жылы Канаданың аумағында өткен алғашқы Комонвелл үкімет басшыларының кездесуіне қатысты. Үш жылдан кейін Трюдо Квебек премьер-министрі Роберт...

Елизаветаның билігінен кейін

Елизавета II 2022 жылдың 8 қыркүйегінде қайтыс болды, оның орнына оның үлкен ұлы Карл III келді. Корольдің соңғы ашық мәлімдемесі 7 қыркүйекте болды. Ол 2022 жылы Саскачевандағы пышақ салғаннан кейін бүкіл елдегі канадалықтарға көңіл айтуын және қолдауын білдіріп, "бұл қайғылы уақытта барлық канадалықтармен бірге қайғырамыз" деді. Монархтың өлімі "өмір бойы тек бір ғана патшаны білген канадалықтардың өмірлік шогы" болды. Елизаветаның қайтыс болуы күнделікті өмірді оның алдыңғылары сияқты бұзған жоқ; парламенттен, министрліктерден, мемлекеттік қызметтен және әскери қызметтен тыс істер әдеттегідей жалғасты; ұлттық мереке туралы бес күн бұрын хабарланғанмен, қаржы секторлары олар қалыпты жұмыс істейтінін мәлімдеді, ал провинциялық үкіметтердің шешімдері мемлекеттік қызметкерлер немесе мектептер демалыс күнін алады ма, жоқ па: Онтарио, Квебек, Саскачеван және Альберта екеуін де таңдамады; Теңіз провинциялары мен Британдық Колумбия екеуін де таңдады; және Манитоба біреуін таңдады, бірақ екіншісін емес. Дегенмен көптеген канадалықтар заң шығарушы органдар мен қалалық әкімдіктерде және онлайн-режимде сыйлықтарын төледі. Елизаветаның билік етуінің басында ойлап таппаған технологиялық жүйе - Интернет канадалықтарға және жаңалық құралдарына королеваның соңғы ауруы белгілі болған сәттен бастап, оның өлімін Бэкингем сарайы растағанға дейін оқиғаларды нақты немесе нақты уақытта бақылауға мүмкіндік берді. Бұл Twitter және басқа да әлеуметтік медиа платформалары арқылы, сарай қақпаларындағы дәстүрлі хабарландыруларға қоса. Карл III патшалық билікке кіруі 1989 жылы Канаданың геральдикалық өкілеттігі құрылғаннан бері, Бас геральдтың патшалық жарлықты дауыстап оқығанының алғашқысы болды. 2022 жылғы Квебек жалпы сайлауынан кейін, Заңнамалық Ассамблеяның сайланған Квебек партиясының мүшелері, сондай-ақ сепаратистік Квебек солидаир партиясының мүшелері қысқа уақытқа қосылды, Канада короліне адалдық ант беруден бас тартты, бұл оларды провинциялық парламентте өз орындарын ала алмады. Ұлттық коалиция Avenir Québec үкіметтік орындықтарда болған заң шығарушы Канада конституциясына өзгерістер енгізуге тырысқан заң қабылдады. Заңның қандай да бір әсері бар ма, жоқ па - белгісіз. 2023 жылдың сәуірінде Премьер-Министрдің орынбасары Министрлер кабинеті атынан C 47 заң жобасын ұсынды, онда корольге Канада үшін өзінің атағын белгілейтін корольдік жарлық шығаруға уәкілеттік берген ережелер бар, бұл Ұлыбританияға сілтеме жасауды және Иманды қорғаушы атағын алып тастайды. Заң жобасы 2023 жылдың 22 маусымында патшалық келісімді алды; жаңа атақтың жариялануы 2024 жылдың 8 қаңтарында жарияланды. Жаңа атағы ағылшын тілінде:Charles the Third, by the Grace of God King of Canada and His other Realms and Territories, Head of the Commonwealth. 2023 жылдың мамыр айында король Чарльз III-нің таққа отырғызуынан бірнеше күн бұрын генерал-губернатор Мэри Саймон Букингем сарайында король мен жергілікті көшбасшылар арасында аудиенция ұйымдастырды. 6 мамырдағы таққа отырғызу рәсіміне алғашқы халықтар ассамблеясының ұлттық басшысы Роза Энн Арчибальд, инуиттік тапириттер қауымының президенті Канатами Натан Обид және метистер ұлттық кеңесінің президенті Кэссиди Карон да қатысты. Келесі күні Беллегард король отбасына арнап, Корольдік шіркеудегі Корольдік шіркеудегі Корольдік шіркеудегі корольдік үйдегі алғашқы таңғы қызметте сөйледі. 6 мамырда Оттавадағы сэр Джон А. Макдональд ғимаратында Карл III-тің таққа отырғызылуымен байланысты ұлттық телеарнадағы рәсім өтті. Салтанатты рәсімде бірнеше заттар ашылды, соның ішінде монархтың жаңа стандарты, Канадалық элементтерді қамтитын геральдикалық тәж және Канада Постының корольдің бейнесі бар түпкілікті мөртабаны. Салтанатты шара 21 пулямен салютпен және Парламент төбесіндегі Канада Қарулы Күштерінің Орталық оркестрінің орындауымен аяқталды. Сонымен қатар, үкімет елге немесе жергілікті аймаққа елеулі үлес қосқан 30 000 канадалыққа тажылық медальдарын беретіндігі мәлім болды. Чарльздің Канадаға жоспарланған сапары қатерлі ісікке шалдыққаннан кейін тоқтатылды.

Канада аумақтарының монархтары

Канадаға айналатын аумақтарда немесе Канаданың өзінде билік жүргізген монархтардың кезеңі шамамен 16 ғасырдың басында басталады. Канаданы құрайтын аумақтың кейбір бөліктерінде монархиялық басқару формасының алғашқы құрылған күні әртүрлі: кейбір дереккөздер 1497 жылы, Генрих VII патша Ньюфаундлендтің бөліктерін талап еткен кезде, ал басқалары 1534 жылы, Жаңа Франция король Франциск I атынан құрылған кезде. Монархиялық басқару содан кейін француз және британ егемендерінің үздіксіз алмасуымен дамыды, ақыр соңында заңды түрде ерекшеленді Канада монархиясы. Джон Кэбот Канадаға Генри VII атынан тұңғыш рет талап қойғаннан бері Канаданың 33 егемендігі болды, оның ішінде екі топта тең егемендер болды.