Кіріспе

Нойон соборы (Cathédrale Notre Dame de Noyon) - Рим католик шіркеуі және бұрынғы собор, Франциядағы Нойон қаласында орналасқан. Бұрын бұл Нойон епископлығының ордасы болды, ол 1801 жылғы Конкоратпен жойылып, Бове епархиясына қосылды. Собор 1131 жылы өртеніп кеткен шіркеудің орнында салынған және роман стилінен готикаға көшудің тамаша үлгісі болып табылады.

Ерекшеліктері

Бұл латын кресті, шығыстан батысқа қарай ұзындығы 105 м. Кеме соқпағының биіктігі 23 м. Батыстағы маңдайда 14 ғасырда қосылған веранда және екі аяқталмаған мұнара бар, олардың жоғарғы бөліктері 13 ғасырдан басталады; олардың безендірулері қатты бүлінген. Кеме соқпағы он бір сарайдан тұрады, оның ішінде батыс маңдайдағылар, ол ішкі жағынан ағылшын шіркеулерінің кейбір нартекстеріне ұқсас трансепті құрайды. Қақпа жолдарының терезелері, трифориум галереясының аркалары және кларесторияның терезелері дөңгелек бас аркаларды қолданады, бірақ төменгі галереяда және басты ғимарат пен қақпа жолдарының күмбездерінде қос тік аркалар пайда болады. Қақпақ бастапқыда сексапартитті болған, бірақ 1293 жылы өрттен кейін төрт бөліктен тұратын стильде қайта салынған. Трансепттер апсидалық (жартылай дөңгелек) аяқталуларға ие. Солтүстік жақтағы шіркеулер 14 ғасырда, ал оңтүстік жақтағы шіркеулер 15 және 16 ғасырларда салынған. Соңғылардың бірі (15-ші) әсіресе сән-салтанатқа бай. Ғимараттың ұшқыш бекіністері 19 ғасырда 12 ғасыр стилімен қалпына келтірілді. Кеме соборларының солтүстік-батыс бұрышынан 1230 жылы салынған әдемі монастырьдің батыс галереясы өтеді; және монастырьдің жанында сол күнгі кафедралық үй, оның кіреберісі епископтардың мүсіндерімен және басқа да мүсіндермен безендірілген. Негізгі ішкі биіктік - бұл төрт қабатты, өтпелі готика шіркеуінің үлгісі: аралық аркада, галерея аркадасы, соқыр трифориум және клиресториум. Жалпы биіктігі Турнай соборындағымен өте ұқсас, бағаналардан шығып тұрған аркалар бар. Бұл трансептерде өзгертіледі, онда аралық аркада, соқыр трифориум және төменгі және жоғарғы клиресториум бар, ал жауап желісі еденге дейін созылады. Нойонның хоры 1131 жылы болған өрттен кейін қайта құрылды. Апсиданың бағаналар доғасы Сент-Денис және Сенлис соборындағыға ұқсас. Ғимараттың акустикалық қасиеттерін өзгерту үшін соборлардың қолының қиылысынан төменгі жағына фонокамптик (дыбысты бейнелейтін үңгір) орнатылды. Бұл күмбездің қашан қосылғаны туралы аз құжаттама бар, бірақ ол алғаш рет 1838 жылғы басылымда айтылған. Кейіннен фонокамптик термині 1845 жылы антиквар C. A. Moët de la Forte Maison-тің қоршауын сипаттауда алғаш рет қолданылды. Қақпақ қабырғасы әк таспен қапталған, 64 саз ыдыс-аяқ орнатылған. Бұл идеяның сәулет өнеріндегі шығу тегі Витрувийдің "De architectura libri decem" еңбегінде кездеседі. Собордағы епископтардың қабірлері Француз төңкерісі кезінде қиратылған. Бірінші дүниежүзілік соғыс да едәуір залал келтірді, егерме жыл жөндеу жұмыстарын жүргізуді талап етті. Соңғы кездегі фрактальді үлгілер мен 12-15 ғасырларда салынған француз готикасының соборлары туралы зерттеулер осы соборлардың дизайнында жаңа түсінікті дәлелдеді. Бұл Noyon соборы мен басқалар Евклидтік геометрияны ғана емес, сонымен қатар Фрактальдық геометрия мен Фрактальдық өлшемдерді де ұстанатыны анықталды.