Bethanie, Namibia

Кіріспе

Бетани (немісше: Bethanien, ағылшынша: Bethany, бұрын Клипфонтейн, Хоекогуаб: Uigandes) - Намибияның оңтүстігіндегі Карас аймағындағы ауыл. Бұл елді мекен елдің ең көне елді мекендерінің бірі. Бетани Кетманшоптан батысқа қарай 100 км жерде, Гогеб пен Уолвис шығанағы арасындағы C14 жолда орналасқан. Оның тұрғындарының саны шамамен 2000 адам.

Тарих

Бетанидің айналасындағы жерлер қызыл ұлттың меншігі болған. 18 ғасырдың басында Орлам халқының бір тайпасы - Аман (Бетани Орлам) осында қоныстану құқығын алып, қоныстанды. XIX ғасырдың басында миссионерлер Кейп колониясынан солтүстікке қарай сапар шеге бастаған кезде, олар жолда миссионерлік станциялар құрды. Лондон миссионерлік қоғамы қалаға негіз құрды, бірақ миссионерлер жетіспегендіктен және сол кездегі Лондон мен Рейн миссионерлік қоғамы арасындағы ынтымақтастықтан кейін олар оның орнына неміс миссионерін жіберді. 1814 жылы қадірлі Генрих Шмелен Каикхауан (Хуас Нама) және олардың басшысы Амрал Ламберттің миссионері ретінде келді. Шмеленхаус сол жылы салынған, ол ұзақ уақыт бойы Намибиядағы ең көне құрылым деп саналған. 1952 жылдан бері Ұлттық ескерткіш болып табылады және қазіргі уақытта шағын мұражай болып қызмет етеді. Кейіннен 1811 жылы қираған Вармбадтағы шіркеу мен пастордың үйі Шмеленхаустан да ескі екендігі және Хауксанас бекінісі барлық басқа еуропалық құрылыстардан бұрын пайда болғаны анықталды. Шмелен сонымен қатар 1837 жылы Джеймс Эдвард Александр ауылға келгенде қираған шіркеудің құрылысын бастады. 1822 жылы Шмелен жергілікті тайпалар арасында миссионерлік жұмысына ренжігеннен кейін Бетаниден кетіп қалды, олар оның шіркеуге бару туралы қайта-қайта және құлшынысты өтініштерін қабылдамады және Амрал Ламберттің Орламы мен станцияда тұратын басқа Намаква тайпасы арасындағы қақтығыстар жалғасып жатыр. Мал мен адамдар қырылып, ғимараттар өртенді. Джеймс Эдвард Александрдың айтуынша, Шмелен "станция тұрғындарының [Людерицтегі] ірі қара малдарын атыс қаруына және оқ-дәріге айырбастауларына жол бермеуге тырысты" және жергілікті қақтығыстардың аяқталмайтынын көрді. Бастапқы шіркеу 1859 жылы салынған, ол әлі күнге дейін тұр. 1883 жылы Бетаниде Намаква баслығы Йозеф Фредерикс ІІ-нің үйінде тарихи жер сатылымы болды, ол ақыр соңында Германияның Оңтүстік-Батыс Африканың Императорлық Германия колониясын құрады. 1883 жылы мамыр айында Адольф Людериц Фредерикстен Angra Pequena (бүгінгі Людериц қаласы) аймағын 100 фунт алтын мен 200 мылтыққа сатып алды. Үш айдан кейін 21 тамызда Фредерикс Людерицті 500 фунт стерлингке және 60 мылтыққа Оранж өзені мен Ангра Пекена арасындағы кең жерді сатып жіберді. Бұл аймақ Фредерикс ойлағаннан әлдеқайда үлкен болды, өйткені келісімшартта оның ені "20 географиялық миля" деп көрсетілген, бұл ұлт басшысы білмейтін термин: 1 неміс географиялық милясы шамамен , ал аумақтағы жалпы миля ағылшын милясы, 1,6 шақырым.

The area around Bethanie originally belonged to the Red Nation. At the beginning of the 18th century the ǃAman (Bethanie Orlam), a subtribe of the Orlam people, obtained settlement rights and settled here. As missionaries started travelling north from the Cape Colony in the early 19th century, they established mission stations on their way. The London Missionary Society founded the town, but, because of a shortage of missionaries and presumably because of the cooperation between the London and Rhenish Missionary Society at the time, they instead sent a German missionary. Reverend Heinrich Schmelen arrived in 1814 as missionary of the Kaiǀkhauan (Khauas Nama) and their leader Amraal Lambert. The Schmelenhaus was built the same year, long considered the oldest structure in Namibia. It has been a National Monument since 1952 and currently serves as a small museum. It was later discovered that the church and the pastor's house in Warmbad, both destroyed in 1811, were older than the Schmelenhaus, and that the fortification of ǁKhauxaǃnas predates all other European constructions. Schmelen also initiated the building of a chapel which was in ruins when James Edward Alexander visited the village in 1837. In 1822, Schmelen left Bethanie after becoming frustrated with his missionary work among the local tribes, who refused his repeated and impassioned pleas to attend church and because of an ongoing conflict between Amraal Lambert's Orlam and another Namaqua tribe living at the station. Livestock and men were killed, and buildings burned. According to James Edward Alexander, Schmelen had "tried in vain to prevent the people of the station exchanging their cattle at [Lüderitz] for fire arms and ammunition" and saw no end to the local conflicts. The original church was built in 1859, and also still stands today. In 1883, Bethanie was the scene of the historical land sale at the house of Namaqua chief Josef Frederiks II that would eventually establish Imperial Germany colony of German South West Africa. Adolf Lüderitz in May 1883 obtained the area of Angra Pequena (today the town of Lüderitz) from Frederiks for 100£ in gold and 200 rifles. Three months later on 21 August, Frederiks sold Lüderitz with a stretch of land wide, between the Orange River and Angra Pequena, for 500£ and 60 rifles. This area was far bigger than Frederiks had thought, as the contract specified its width as "20 geographical miles", a term that the tribal chief was not familiar with: 1 German geographical mile was approximately , whereas the common mile in the territory was the English mile, 1.6 kilometres.

Саясат

Бетанияны бес орындық ауыл кеңесі басқарады. 2004 жылғы жергілікті билік сайлауында Демократиялық Турнхолл Альянсы (ДТА) Оңтүстік-Батыс Африка Халық Ұйымынан (SWAPO) 307 дауыспен (үш орын) 299 (екі орын) жеңіске жетті. 2010 жылы жергілікті билік сайлауында Бетани тағы да SWAPO жеңмеген Намибиядағы бірнеше жергілікті кеңестердің бірі болды. Бұл жолы "Демократия және прогресс үшін жиналыс" (ОПДП, 2007 жылы құрылған оппозициялық партия) 253 дауыспен 245-ке қарсы дауыспен СВАПО-ны аздап жеңді. DTA 52 дауыспен 3-ші орынды иеленді. 2015 жылғы жергілікті билік сайлауында SWAPO үш орынға (278 дауыс) ие болды, ал DTA қалған екі орынға (188 дауыс) ие болды. 2020 жылғы жергілікті билік сайлауында Жерсіздер қозғалысы (ЖҚХА, 2018 жылы тіркелген жаңа партия) 378 дауыс жинап, үш орынға ие болды. Әрқайсысы бір орынға ие болды Халықтық демократиялық қозғалысы (PDM, 2017 жылдан бастап DTA-ның жаңа атауы) 179 дауыспен, ал SWAPO 166 дауыспен. Бетания - Амандағы дәстүрлі биліктің орталығы, оның қазіргі басшысы (капитан) Йоханнес Фредерик. Оның алдындағы Дэвид Фредерик (1977-2018 жылдар аралығындағы бас прокурор), 2017 жылдың қаңтар айында Херероның басты адвокаты Векуи Рукоромен бірге Нью-Йорк қаласының оңтүстік округінің АҚШ округінің сотында Хереро және Нама халқының атынан Германияға қарсы топтық іс қозғады. Дэвид Фредерик - Германияның отарлауына қарсы күрескен қарсылық күресінің жетекшісі Корнелиус Фредерикстің немересі.

БАҚ және танымал мәдениет

Бетанидің ойдан шығарылған нұсқасы ағылшын тілінде "Бетани" деп аталады және құрғақшылыққа ұшыраған бұрынғы тау-кен қалашығы ретінде суреттелген Ричард Стэнлидің 1993 жылғы "Дош шайтан" көркем қорқынышты фильмінің негізгі орны болып табылады.