Кіріспе

Суфи дінінің құрметті ақын-әулиесі (11771274) Систанның Марванд қаласында туған Лал Шахбаз Каландар ақырында Синд штатына қоныстанды.

Аттар

Ол қызыл түсті киім киетіндіктен, қызыл оның сүйікті түсі болғандықтан, оны Лал ("руби түсті") деп атайды; "Шахбаз" - асыл және құдайлық рухты білдіреді және "Қалндар" - ол көшпелі рухани адам болғандықтан.

Өмір

Лал Шахбаз Каланддар, Сейид Ибрагим Кабируддин әл-Жавбидің ұлы, Бағдадтан келген Сейид отбасында Марванд қаласында дүниеге келді. Кейіннен ол Газнавидтер мен Гуридтердің (қазіргі Пунджаб, Пәкістан) билігі кезінде Сындтың Сехван қаласында қоныстанды. Румидің замандасы болған ол мұсылман әлемін аралап, Сындтың Сехван қаласында қоныстанды, сонда жерленді. 1196 жылы Пааттың Пир Хажи Исмаил Панхвармен кездескен кезде оның Синдте болғаны туралы дәлелдер бар. 1251 жылы Сехванға келген деп есептеледі. Мұнда ол жиналыс үйін (ханқа) құрды, Фукхай Ислам Мадрдасында оқытты және Мизан-ус-Сурф, Кисме-э-Дойум, Ақд және Зубда трактаттарын жазды. Лал Шахбаз бойжеткен өмірін өткізді. Мұнда Тархан әулетінің Мирза Жани Бегі мен оның ұлы Мирза Ғази Бегі кеңейтті, бірақ 1639 жылы Наваб Диндар хан ауланы шыныланған плиткалармен төсегенге дейін аяқталмады. Қақпаның күміс бұйымдарын, қабірдің айналасындағы балюстраданы және күмбездің жоғарғы жағын Талпур әулетінің Мир Карам Али Талпур сыйлаған. Ішкі киелі үйдің көлемі 100 шаршы метрге жуық, ортасында күміс шатырлы қабір бар. Надим Ваганның айтуынша, Кутаро күмісін Сардар Махбуб Али Хан Ваган (Ваган тайпасының бас сардары) сыйлаған. Мармалды еденнің бір жағында тақтайшалы ағаш стендтер тізбегі орналасқан, онда құдайға бағышталғандардың оқуы үшін Құранның көшірмелері орналасқан. Екінші жағынан түтету заттарынан басқа, тәңірлерге құлшылық етушілер жағып отырған май шамдары тұр. Мұнда әр бейсенбі сайын мыңдаған адам зиярат етеді.

2017 жылғы террорлық шабуыл

2017 жылдың 16 ақпанында бір топ 88 адамның өліміне әкелген ғибадатханаға жасалған жанкешті шабуыл үшін жауапкершілікті өз мойнына алды. Келесі күні таңертең ғибадатхананың күзетушісі күн сайынғы дәстүрін жалғастырып, таңғы сағат 3:30-да ғибадатхананың қоңырауын соғып, террористердің қорқытуына жол бермейтінін ант берді. Пәкістан үкіметі мен қауіпсіздік күштері бүкіл елде қауіпсіздік шараларын қолға алып, 37 террористі өлтірді. Шабуылдан кейінгі келесі күні кешке ғибадатхананың даммалы, яғни ой жүгіртуге арналған би рәсімі қайта жалғастырылды.

Дхаммал

Дхамал - Синдтің мистикалық биі, оны негізінен факирлер, дервиштер, суфилер мен адалдар орындайды. Хазрат Лал Шахбаз Каландәрдің Дхаммалы өте танымал. Негізгі орындаушылар қызыл түсті жама мен сынды патка киетін, қызыл - Лал Шахбаз Каландәрдің сүйікті түсі, ол қызыл түсті киім киген, сондықтан оған "Лал" деген ат берілген, ол "Қызыл" дегенді білдіреді. Дхаммал діни құлшыныспен сипатталады. Нагаро, нобат, гариал, гугу аспаптары бидің ритмі мен қарқынын қамтамасыз етеді.