Кіріспе
Ян Хендрик Донкер Куртиус (21 сәуір 1813 27 қараша 1879) - Нагасаки портындағы жасанды арал Деджима қаласында орналасқан Голландияның Жапониядағы сауда бекетінің соңғы Оперхоуды (1852 - 1855). Жапон үкіметімен келісімшарт жасау үшін 1855 жылы "Жапониядағы Голландия комиссары" атағын алды.
Өмірбаян
Донкер Куртиус Нидерландының Арнем қаласында теолог Хендрик Герман Донкер Куртиустың ұлы болып дүниеге келген. Арнемде өсіп, Лейден университетінде заңгерлік білім алды. Өзінің мансабының болашағын күтіп, ол Голландияның Шығыс-Индиядағы Семаранг қаласында Жоғары соттың судьясы болып тағайындалды. Ол Амстердамда үйде демалып жүргенде туысына үйленді (Корнелия Хендрика Донкер Куртиус, 1860 жылы 8 қарашада қайтыс болды). Ал оның тұңғыш ұлы Будевийн 1845 жылы Семарангта дүниеге келді. Екінші ұлы Ян Хендрик 1849 жылы Батавияда дүниеге келді. 1852 жылдың шілдесінде ол Жапонияның Нагасаки қаласындағы Голландия саудасының (Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының мұрагері) басшысы болып тағайындалды. XVII ғасырдың басынан бастап Токугава шогунаты елін сыртқы ықпалдардан оқшаулау саясатын жүргізді. Шетелдік сауда тек Голландия мен Қытаймен ғана жалғастырылды және тек Нагасакиде жүргізілді. XIX ғасырдың басында оқшаулау саясаты күшейе түсті. 1844 жылы Нидерланд королі Вильгельм II Жапонияны сырттан күштеп өзгертпей тұрып, оқшаулау саясатын өз бетімен тоқтатуға шақыратын хат жіберді. Голландиялықтар жапондықтарды Перри экспедициясынан да ескертті және Жапонияға американдықтар оларға ауыр жүк салудан бұрын Голландия үкіметімен достық пен сауда туралы келісім жасасуды талап етті. 1853 жылдың тамыз айының басында орыс вице-адмиралы Евфимий Путятин төрт кемеден тұратын флотымен Нагасакиге келді, Перридің Урагаға сапарынан бір ай өткен соң, Жапонияның ашылуын мәжбүрлеуге тырысты. Сол кезде Ресей Ұлыбританиямен соғысып жатқан еді (Қырым соғысы), Ресейдің Жапонияда басымдыққа ие болуы мүмкін деп қорқып, Корольдік әскери-теңіз флотының вице-адмиралы сэр Джеймс Стирлинг, Шығыс Үнді және Қытай станциясының қолбасшысы, британдық әскери кемелердің флотын бастап кетті. Стирлинг Куртиустан Жапонияның бейтараптығын растау үшін көмек сұрады, бірақ бірқатар қате түсіністік пен түсініспеушіліктер арқылы келіссөздер 1854 жылғы англо-жапондық достық шартына қол қоюмен аяқталды. 1855 жылы Куртиус Голландия корольдігі флотының HM Soembing-ін Голландия королі Вильгельм III-нің шогун Токугава Иэсадаға сыйлығы ретінде жапон үкіметінің иелігіне беруді ұйымдастырды. "Канко Мару" деп аталатын бұл - Жапонияның алғашқы булы әскери кемесі. Канко Мару 22 голланд теңізшілерімен жаңа құрылған Нагасаки теңіз оқу орталығына оқу кемесі ретінде тағайындалды. Куртиус голландтық-жапондық достық туралы келісіммен 1856 жылдың қаңтарында голландтық саудагерлерге Нагасаки қаласы мен портын ашты, олар енді Деджимадағыдай түрмеде қалмады. Алайда, келісім-шарт Голландия парламенті мен Колониялар министрі сауда құқықтарын растайтын тармақтың жоқтығы үшін қатты айыптайтын болды. Куртиус 1857 жылдың қазан айында "Қосымша баптар" деп аталатын келісімді жалғастыруға мәжбүр болды. Жапондықтардың голландтарға берген жеңілдіктерінің арасында "Қосымша баптар" голландтардың Жапонияда христиан дінін ұстануына кепілдік беруі болды; бұл Сакоку саясатының басынан бері Жапонияда христиан дінінің кез келген түріне алғашқы жеңілдік болды. 1857 жылы Куртиус жапон грамматикасы туралы кішкентай кітап шығарды (Proeve eener Japansche spraakkunst), оны Лейден университетінің жапон және қытай тілдерінің профессоры Дж. Дж. Хоффман түзетіп, кеңейтті. Алайда, бұл уақытта Курций әкімшілік проблемалармен де күресті, ал оның қызметкерлерімен болған мәселелер оны қызметкерлерінің көпшілігін жұмыстан босатып, оларды Батавияға қайтаруға мәжбүр етті. 1858 жылы Курций Голландия королі Вильгельм III-нің өкілі ретінде Токугава Иэсада шогунға құрмет көрсету үшін Эдоға салтанатты сапармен барды. Олмен бірге оның хатшысы Дирк де Графф ван Полсбрук болды, ол күнделiгiнде Эдоға сапарын сипаттады. Эдода Куртиус американдық консул Таунсенд Харристің Достық және сауда туралы келісім жасағанын, бұл америкалықтарға саудада голландиялықтарға қарағанда әлдеқайда тиімді жағдай жасағанын анықтады. Сондықтан ол АҚШ-тағы келісімге негізделген Нидерланд пен Жапония арасындағы жаңа келісімге қол қойды. Бұл келісімге қосымша ереже бойынша, Нагасакидегі сот төрешісінде заңсыз Киришитан бар ма, жоқ па, тексеру үшін Фуми-эді қолдану тоқтатылады. Жапонияда болған кезінде Курций Рангаку туралы 111 кітаптан тұратын жинақ жинады, олар бүгінде Лейден университетінің кітапханасында сақталған. Курций 1860 жылы Жапониядан Батавияға кетті. 1861 жылы Сиам мен Нидерланды арасында келісім жасалып, Амстердамға оралды. 1864 ...