After the Hole

Кіріспе

1993 жылғы психологиялық қорқынышты роман Гай Берт "Ауыздан кейін" (сонымен қатар "Ауыз" деп те аталады) - 1993 жылғы ағылшын жазушысы Гай Берттің психологиялық қорқынышты романы. Кітапта жеке мектеп оқушыларының тобы мектептің тасталған жертөлесіне қамалып, олардың есі бұзылған сыныптасы құлыптаған сияқты. Кітап әртүрлі пікірлерге ие болды, бірақ 1994 жылы Бетти Траск сыйлығын жеңіп алды. Кітап 2001 жылы Ник Хамм режиссерлік жасаған фильмге бейімделген, "The Hole" сияқты бірнеше өзгерістермен, кітаптағы жер асты бункері болған кезде, жер асты бункері болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ағылшын мемлекеттік мектебінде бес оқушы - Лиз (көптеген флеш-бэктердің баяндаушысы), Майк (Оңдықтағы оқушының көп уақытының басты кейіпкері), Алекс, Фрэнки және Джефф - Мартин есімді зұлым шаяндармен тастап кеткен жер астына кіреді. Үш күн бойы олар бір-бірімен танысып, бір-бірін жақсырақ таниды, бірақ үш күн өткеннен кейін Мартинді еш жерде көрмеген кезде, топ оларды белгісіз мерзімге тұтқындап қалу мүмкіндігін қарауы керек. Лиз айтып берген "ұйдағы жаз" бөлімінің жарқын көріністері олардың көпшілігі шұңқырдан шыққанын көрсетеді (Лиз Алекспен бір сәтте ыңғайсыз қарым-қатынаста болады) және Майк пен Лиз қазір бірге тұрады, ал Лиз шұңқырдың ішінде болған барлық оқиғаларға негізделген кітап жазады. Лиз сонымен қатар Мартинмен романтикалық қарым-қатынасы туралы сөйлейтін "Лиза" деген қызбен сұхбаттанған таспаларды сақтайды. Ондағылар тамаққа деген құштарлықтарын арттырып, Мартиннің эксперименті олардың барлығына Құдай болып ойнау екенін түсіне бастайды. Майк пен Лиз түнде кішкентай ванна бөлмесінде кездесіп, көп сөйлеседі. Бір кезде Майк оларды "Оңдыққа" кілт еткен қақпаның кілтұсағын көріп, оған "көзін жұмып" жатқанын көреді, бірақ ол галлюцинация көріп отыр деп, мұны жоққа шығарады, немесе ол солай деп санайды. Судың ағыны тоқтап қалады. Майк Лизге "көз қысып" кілт тесігімен болған тәжірибесін айтып береді және осыдан ол Мартин басты бөлмені тыңдаған болуы керек деп шешеді, бірақ Майк пен Лиз сөйлескен ванна бөлмесі емес. Лиз олардың теориясын сынап көрудің жоспарын жасайды, олар жарық болғандықтан қаншалықты бақытты екенін айтады және Мартин электр қуатын өшіріп тастай ма деп қарайды. Содан кейін олар бірге ұйықтайды. Лиз оны орындайды, бәрі жоспар бойынша болады. Электр тогы өшіріледі. Лиз басқаларға оның досы әзіл туралы білетінін және егер ол қайтып келмесе, ол келіп, оларды құтқаратынын айтады. Бәрі қуанады, бірақ Майк күдікті. Лизаның оқиғасы осыған параллель жалғасады, Лиз Лизамен жасаған "интервьюлар" туралы жазған таспалар арқылы. Сол күні Лиз мұны ойлап тапқанда, Лиза Мартиннің үйіне барып, онымен ажырасуға тырысады. Мартин естиді де, ашуланып, Лизаны зорлайды. Осыдан кейін ол шығып кетеді де, қайтып оралмайды. Лиза оның кеңсесіне барып, оны іздеп, "Шыңқырдың" таспаларын көреді. Ол болғанның бәрін түсінеді де, бәрін құтқарып, "Шұңқырға" барады. Осы сәтте Лиздің баяндауы аяқталады және доктор Филиппа Хорвуд жазған өте екіжақты эпилог бар, ол Майкл ("Майк") Роллинстің тесіктегі он алтыншы күні қайтыс болғанын, Лиз "жалғыз аман қалған" екенін және атақты Мартин туралы жазбалар жоқ екенін айтып, Лиз Мартинді өзін емес, басқа біреуді кінәлау үшін жаратты дегенді білдіреді. Сондай-ақ, Лиз мен Лизаның бір адам екендігі қатты айтылады, бірақ ешқашан шешілмеген.

At an English public school, five students – Liz (the narrator of many flash backs), Mike (the protagonist of most of the student's time in The Hole"), Alex, Frankie and Geoff – are lured into an abandoned cellar by a malevolent prankster named Martyn. All is well for the three days, in which they socialise and get to know each other better; but when three days pass and Martyn is nowhere to be seen, the group must face the possibility that they are trapped indefinitely. Flash forwards of a "dream summer" section punctuate the story, narrated by Liz, reveal that most of them got out of the hole (Liz interacts awkwardly with Alex at one point) and Mike and Liz are now living together while Liz writes a book based on everything that happened within the Hole. Liz also keeps tapes of interviews with a girl named "Lisa" who talks of her romantic relationship with Martyn. In the Hole, they become increasingly desperate for food, beginning to face up to the fact that Martyn's experiment was really to play God with all of them. Mike and Liz meet at night in the small bathroom section and talk a lot. At one point Mike believes he sees the keyhole of the trapdoor locking them in the Hole "winking" at him, but dismisses this on grounds that he is hallucinating, or so he thinks. The water supplies go off. Mike tells Liz his experience with the "winking" keyhole and from this she decides that Martyn must have bugged the main room but not the bathroom area where Mike and Liz have been talking. Liz formulates a plan to test their theory, by saying how lucky they are to have light, and see if Martyn turns off the electricity. They then sleep together. Liz follows through with it, and everything goes to plan. The electricity goes off. Liz tells the others that a friend of hers knows about the prank and if she doesn't return he will come and rescue them. Everyone rejoices, but Mike is suspicious. Lisa's story goes on in parallel to this, via the tapes Liz has made of "interviews" she had with Lisa. On the same day Liz plots this, Lisa goes over to Martyn's house and tries to break up with him. Martyn barely listens and, in anger, rapes Lisa. After this, he walks out and supposedly never returns. Lisa goes into his office, searching for him, and sees the tapes of The Hole. She realises everything that has gone on and goes to the Hole, rescuing everyone. At this point, Liz's narrative ends and there is an extremely ambiguous epilogue written by Dr. Phillippa Horwood, who casts the whole of Liz's testimony in doubt by saying that Michael ("Mike") Rollins died on the sixteenth day in the Hole, that Liz was the "sole survivor" and that no records of the infamous Martyn exist, heavily implying that Liz created Martyn to place blame on someone other than herself. It is also heavily implied – but never actually decided – that Liz and Lisa are the same person.