Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абд әл Рахим Абдул Расак әл Янко (عبدالرحیم عبدالرزاق الجنکو; 1977 жылы туған), сириялық күрд, Біріккен Араб Әмірліктеріндегі бұрынғы студент, 2000 жылы Ауғанстанға барған, онда оны талибан тұтқындады, ол Осама бен Ладенді өлтіру туралы сөз байласқанын, сондай-ақ Израиль мен АҚШ атынан талибандарға қарсы тыңшылық жасағанын мойындады. Сондай-ақ, ол "басқа жігіттермен жыныстық қатынаста болғаны" үшін айыпталып, гомосексуализммен айналысады деп айыпталды. Ауғанстанға шабуылдан кейін әл-Джанко британдық журналистке американдықтарды екі жыл бойы талибандар тұтқында ұстап отырғанын ескертуін өтінді. Алайда, оны талибан түрмесінен американдық күштер алып, Гуантанамоға жіберді. 2000 жылы әл-Джанконың содомия және талибандарға қарсы тыңшылық жасады деген айыппен тергеуден өткен видеотасмасы шыққанда, Amnesty International Аль-Джанконың жанжалшылармен тергеуден өткенін көрсететін видеоны "кафкалық" деп айыптап, оны солармен байланысын дәлелдеу ретінде қолданды. Гуантанамода тұтқындалған кезінде оны тұтқынға алғандар "Талибан тұтқындауының нәтижесінде ол АҚШ пен Коалиция күштеріне қарсы қақтығыстарға қатыса алмады" деп атап өтті және "Ол исламдық әскери топтың сенімін жоғалтады" деп атап өтті, бірақ соттар оны "душман жауынгер" деп қайта-қайта жіктеді. Медициналық қызметкерлер оның депрессиядан зардап шегетіні, өзін-өзі өлтіруге тырысқаны және шекаралық тұлғалық бұзылысқа шалдыққаны туралы жазды; АҚШ оны "қамауға алу тұрғысынан жоғары қауіп" деп бағалады және оның файлында тамақ тастағаны, нұсқауларды орындамағаны, жыныстық мүшелерін ашқаны және тамақ контрабандасын ұстағаны үшін 112 тәртіп бұзушылық жасағаны туралы айтты. Ал Янко өзінің ПТР диагнозының Талибан мен АҚШ-тың қамауында болғаннан кейін пайда болған посттравматикалық стресс бұзылысын жасыруды мақсат еткенін айтады. Сот америкалықтардың әл-Джанконы тұтқында ұстау жағында "жалпы ақылға қайшы" деген шешім шығарды. Ол 2009 жылы жеті жыл тұтқында болғаннан кейін АҚШ-пен тыныш босатылды және қазіргі уақытта Бельгияның Антверпен қаласында тұрады.
Abd al Rahim Abdul Rassak al Janko (عبدالرحیم عبدالرزاق الجنکو; born 1977), a Syrian Kurd, is a former student in the United Arab Emirates who traveled to Afghanistan in 2000, where he was captured by the Taliban who announced that he had confessed to plotting to murder Osama bin Laden, as well as spying against the Taliban on behalf of Israel and the United States. He was also denounced for "his sexual indiscretions with other young men" and accused of homosexuality. Following the Invasion of Afghanistan, al Janko begged a British journalist to alert the Americans that he had been held prisoner by the Taliban for two years; however, he was taken from the Taliban prison by American forces, and sent to the Guantanamo Bay detention camps where he spent seven years in detention. When a videotape of al Janko's 2000 interrogation on charges of sodomy and espionage against the Taliban Amnesty International condemned the use of a video showing al Janko being interrogated by militants as proof of his association with them as "kafkaesque". While held at Guantanamo, his captors noted that "as a result of his [Taliban] imprisonment, [he] could not have participated in hostilities against US and Coalition forces", and noted that "it is unlikely [he] would ever ever be trusted by an Islamic militant group", but tribunals nevertheless repeated classified him as an "enemy combatant". Medical staff also wrote that he suffered from depression, had attempted suicide, and was diagnosed with Borderline Personality Disorder; the United States thus assessed him as a "high threat from a detention perspective" and noted that he had 112 discipline infractions in his file for throwing food, failing to follow instructions, exposing his sexual organs and possession of food contraband. Al Janko maintains that the BPD diagnosis was intended to mask his posttraumatic stress disorder arising from his mistreatment and captivity by the Taliban and United States. The judge ruled that the American argument in favour of holding al Janko in continued captivity "defies common sense". He was quietly released by the United States in 2009, after seven years' captivity, and is currently living in Antwerpen, Belgium.
Түрмеге қамалғанға дейінгі өмірі
Ал Янко Түркияда 11 баланың төртіншісі болып дүниеге келді. 1980 жылы түрік әскерлері оның күрд ата-анасын өлтіргенде, ол төрт жаста еді. Кейіннен оны үшеуі Сирияға алып кетеді. 1990 жылы оның салафиттік үшеуі Аджман қаласында ұстаздық қызметтен өтеді. Аль Жанко 1998-2000 жылдары Әмірліктердегі Имам Мұхаммед ибн Сауд Ислам университетінде Фаиз Мұхаммед Ахмед Әл-Кандари және Абд Әл-Әзиз Сайер Увейн Әл-Шаммеримен бірге заң және әдебиетті оқыды. Ол тергеушілерге өзінің жергілікті қонақ үйде өткен колледж кешінде болғандығын, бірақ оны кеткенге дейін ханзада Фисал Судид Касми шақырғанын айтты. Ол келген кезде топтық жыныстық қатынас жүргізіліп жатқанын және ол оргияға қатысқанын айтады, бірақ Касми кейіннен оны шантаж жасап, видеотаспаны өзінің асыраушысына немесе БАҚ-қа жариялаймын деп қорқытты, егер әл-Джанко джихад үшін саяхаттауды жақтаған профессорлар мен студенттерді тыңдауды келіспесе. Кейіннен ол бұл мәлімдемені азаптау арқылы мәжбүрленген деп қайтарып алды және есірткіге тәуелділік, гомосексуализм және тыңшылық туралы мойындауларын жалған деп жоққа шығарды. Тим Рид The Times газетінде 2002 жылдың қаңтар айында әл-Джанкомен қалай кездескенін жазды. Ол екі жыл бойы талибандардың қамауында болғаннан кейін Кандагарда қамалып қалған еді. Рид әл-Джанко мен басқа төрт шетелдік тұтқындарды Талибан құлдырауынан кейін бос қалдырылған және бос қалдырылған Талибан түрмесінің жалғыз қалған тұтқындары ретінде сипаттады. Талибандар кетіп, американдықтар кірген аралықта Сарпоса түрмесінде отырған Аль Янко фотожурналист Торн Андерсонмен, Time журналының Майкл Уэремен, AFP-тің Пьер Лхуиллеримен және The Times-тың Тим Ридпен кездесті. Олардың көпшілігі кейіннен әл Янконы физикалық азаптауларға ұшыратқаны және онымен кездескен кезде психикалық тұрақсыз екендігі туралы өздерінің байқауларын сотқа ұсынды. Ал Рахимнің видеосы да қираған үй-жайлардан табылды, оның Атефтің өзі азаптап өлтіргенін дәлелдейтін тергеуден өткенін көрсетеді. Видеода Атефтің өзінің жыныстық қатынасына қатысты сұрақтарына жауап бергені және америкалықтар мен израильдіктер үшін тыңшылық жасағаны туралы мәлімдемесі көрсетілген. АҚШ-тың Бас прокуроры Джон Эшкрофт әлемдегі халықтарды "күнәсіз азаматтарға қарсы қосымша шабуыл жасауды жоспарлап отыр деп күдікті террористерді анықтауға, табуға және әрекетсіз етуге" шақырды. Ашкрофт аудионы талдау "бұл адамдар болашақта өз-өзіне қол жұмсаушы террорлық әрекеттерге дайын және даярланған болуы мүмкін" деген тұжырымға келді. Сол күні Рамзи бин әл Шибб бес адамның ішіндегі төрт есімнің бірі болды. Ашкрофт бин әл Шибтен басқалары туралы көп нәрсе білмейтінін айтты. Алғашқы үш адам әлі күнге дейін ФБР сайтындағы бейне клиптерде, пайда болу тәртібімен, Мұхаммед Саид Али Хасан, әл Жанко және Халид Ибн Мұхаммед Әл Джухани. Бесінші адам бір аптадан кейін Абдеррауф Ждей ретінде анықталды. Ал Янконы тағы үш адаммен бірге кейіннен ФБР ресми тізімнен алып тастады. 2003 жылдың 2 ақпанына қарай ФБР өзінің веб-сайтында іздеу тізімдерін қазіргі конфигурация бойынша қайта орналастырды. Бес шейіт видеода күдіктілер (оның ішінде Jdey-дің Монреальдегі серіктесі Боусора) "Шейіт хабарлары/видео, ақпарат алу туралы ескерту" деген атаумен жеке сілтемелі бетке көшірілді (егерде Jdey мен Боусора кейіннен ФБР тізімінің негізгі бетіне қайтарылды). Осы уақытта ФБР тізімнің атауын "Терроризмге қарсы ақпарат іздеу" деп өзгертті, оны басқа іздеу тізімінен ажырату үшін "Ақпарат іздеу", ФБР оны қарапайым қашқындарға, террористер еместерге қолданады.
Al Janko was born in Turkey, the fourth son of 11 children, and was four years old when his Kurdish parents were killed by Turkish troops in 1980. He was subsequently taken to Syria by his stepparents for the next ten years, before his Salafist stepfather took a teaching position in Ajman, UAE in 1990, and his stepmother and siblings brought him to Ajman a couple years later. Al Janko attended Imam Muhammad ibn Saud Islamic University in the Emirates from 1998 to 2000, studying law and literature, together with Faiz Mohammed Ahmed Al Kandari and Abd Al Aziz Sayer Uwain Al Shammeri. He told interrogators he was invited to a college party at a local hotel however, by Prince Fisal Sudid Qasmi, before he left. He says that when he arrived, group sex was underway and he participated in the orgy; but Qasmi later blackmailed him, threatening to expose the videotape to his stepfather or the media, unless al Janko would agree to spy on professors and students advocating travel for jihad. He later retracted this statement as being coerced under torture, and dismissed his admissions of drug addiction, homosexuality and spying as all being false. Tim Reid, writing in The Times, recorded how he met al Janko in January 2002 when he was stranded in Kandahar after his release from two years in brutal Taliban custody. Reid described finding al Janko, and four other foreign prisoners, as the only remaining occupants of a Taliban prison, which had been abandoned and emptied after the Taliban's collapse. While sitting in the Sarposa prison for the weeks between the Taliban's departure, and the Americans' entrance, al Janko met with photojournalist Thorne Anderson, Michael Ware of Time magazine, Pierre Lhuillery of AFP and Tim Reid of The Times, most of whom would later submit to the courts their observations that al Janko had clearly been physically tortured and was mentally unstable when they met him. Ware took up al Janko's cause and sought international assistance in aiding him, A video of Al Rahim was also found in the rubble, of his interrogation ostensibly following torture by Atef himself. The video showed his reaction to Atef's questioning of his sexuality, and claims that he had spied on behalf of the Americans and Israelis. U. S. Attorney General John Ashcroft called upon people worldwide to help "identify, locate and incapacitate terrorists who are suspected of planning additional attacks against innocent civilians These men could be anywhere in the world." Ashcroft added that an analysis of the audio suggested "the men may be trained and prepared to commit future suicide terrorist acts." On that day, Ramzi bin al Shibh was one of the only four known names among the five. Ashcroft said not much was known about any of them except bin al Shibh. The other initial known three are still featured in compiled video clips on the FBI site, in order of appearance, Muhammad Sa'id Ali Hasan, al Janko, and Khalid Ibn Muhammad Al Juhani. The fifth subject was identified a week later as Abderraouf Jdey. Al Janko, along with three others, was later removed by the FBI from the official count on the main page of the Seeking Information list. By February 2, 2003, the FBI rearranged its entire wanted lists on its web site, into the current configuration. The outstanding five martyr video suspects (including Jdey's Montreal associate Boussora) were moved to a separate linked page, titled "Martyrdom Messages/video, Seeking Information Alert" (Although both Jdey and Boussora were later returned to the main FBI list page). Around this time the FBI also changed the name of the list, to the FBI "Seeking Information War on Terrorism", to distinguish it from its other wanted list of "Seeking Information," which the FBI already uses for ordinary fugitives, those who are not terrorists.
АҚШ-тың тұтқындауы
2002 жылдың қаңтарынан 2002 жылдың мамырына дейін Кандагар әуе базасында ұсталған, содан кейін 2002 жылдың мамырында Гуантанамодағы тұтқын лагерлеріне ауыстырылған.
Al Janko was held at Kandahar Air Base from January 2002 through May 2002, and was then transferred to Guantanamo's detention camps in May 2002.
Басқа тұтқындардың мәжбүрлі түрде сөгіс беруі
Өзінің жауынгерлік мәртебесін тексеру трибуналында берген куәлігі кезінде ирактық босқын Аркан Мохаммад Гафил Аль Карим әл Джанконың тұтқындалып, азаптап, талибандар тергегеннен кейін әл Каримді америкалық тыңшылардың ойдастырылған желісіне қатысқан деп танытқан, бұл екі елде талибандар оларды бір-біріне тұтқындап, екі жылдан кейін америкалықтарға жібергенін айтты. Жалпы алғанда, деректер бойынша, әл-Джанконың жауап алушылар алдында берген мәлімдемелерінде Гуантанамодағы тағы 20 тұтқынға қарсы дәлел ретінде қолданылған.
During his testimony at his own Combatant Status Review Tribunal, an Iraqi refugee, Arkan Mohammad Ghafil Al Karim, said that after al Janko had been arrested, tortured and interrogated by the Taliban, he had fingered al Karim as an accomplice in the fictitious American spy ring leading to their mutual imprisonment by the Taliban, and transfer to American imprisonment two years later. In total, records show that al Janko's statements to interrogators were used as evidence against a total of 20 other detainees at Guantanamo.
Бельгияға көшіру
Обама әкімшілігінің тұсында 2009 жылдың 7 немесе 9 қазанында әл-Джанко тыныш Бельгияға босатылды. Ол Еуропа елдеріне жіберілген Гуантанамо тұтқынының үшіншісі болды. Бельгия АҚШ-тан әл-Джанконың кім екенін жарияламауды өтінді. Ол қазір Белгияның ресми тұрғыны ретінде Антверпенде жасырын өмір сүреді және әлеуметтік көмекке сүйенеді.
Under the Obama Administration, al Janko was quietly released to Belgium on October 7 or 9, 2009, becoming the third Guantanamo captive transferred to the European nation. Belgium requested the United States not disclose al Janko's identity at the time of release. He now lives, under an assumed identity and reliant on social assistance, in Antwerp as a formal resident of Belgium.
Залалдарды өтеу туралы шағым
2010 жылдың қазанында Янко Джордж Буш пен Барак Обаманы өзінің азаптауларын ұйымдастырғаны және бақылағаны үшін сотқа берді. Сотта оның Гуантанамода 17 рет өз-өзіне қол жұмсауға тырысқаны айтылған.
In October 2010, Janko sued George Bush and Barack Obama for orchestrating and overseeing his torture, from being urinated on to lengthy sleep deprivation, harsh interrogations and severe beatings. The lawsuit claimed he tried to commit suicide in Guantanamo 17 times.