Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трипура тілінің жазу жүйесіне қатысты даулар Көкборок тілі үшін қай жазуды қолдану мәселесі саяси дау-дамайларды туғызуда.
Controversy over the Tripuran language's writing systems
The issue of which script to use for the Kokborok language continues to provoke political controversy.
Өмірбаян
Дасарат Дебтің Ганамукти Паришадтың бағыты бенгал жазуын тіл үшін қолдану керек болды. Бұл саясат Трипурадағы "Солтүстік фронт" үкіметінің саясаты. Этноұлттық оппозиция, мысалы INPT, латын қарпі қолданылуын қолдайды. 1900 жылдан бастап Триппури / Кокборокта пионер Радхамохан Тхакурдан бастап, жақында әдеби шығармалардың көпшілігі бенгал қарпімен жасалды. Сондай-ақ, тілге жаңа жазу жазуын жасау үшін де тырысулар болды. Ең танымал ғимаратты Алинда Трипура салған. Алайда, ол қолданыста жоқ.
The line of the Ganamukti Parishad of Dasarath Deb was that Bengali script ought to be used for the language. That policy is the one implemented by the Left Front government in Tripura. The ethno nationalist opposition, such as INPT, advocates usage of Latin script. Since 1900 AD started with the pioneer in Tripuri/Kokborok Radhamohan Thakur, till recently most of the literary work had largely been done in Bengali Script. There have also been attempts to create an entirely new script for the language. The most notable one was constructed by Alinda Tripura. It is however, not in use.
Көкборакқа қарай қозғалыс
Көкбұрыштың қозғалысы 2004 жылы Ағарталадағы Умаканта академиясында ұлттық семинар ұйымдастырды. Онда Үндістанның түрлі орталық университеттері мен институттарынан келген спикерлер Көкбұрыштың рим жазуын қолдануды және оның Орталық үкімет тарапынан erken тану үшін білім берудегі жедел дамуы мәселелерін талқылады.
The Movement for Kokborok organised a national seminar in 2004 which was held at Umakanta Academy, Agartala and had speakers from various Central Universities and Institutes of India advocating the use of Roman Script for Kokborok and also on issues for its speedy development in Education for earlier recognition by the Central Government.
Білім беру саласында
Мемлекеттік мекемелердегі орта, жоғары және жоғары оқу орындарында тек бенгал қарпімен оқытады. Сонымен қатар, Трипураның тайпалық аймақтар автономды округтік кеңесі 1992 жылдан бері штаттың үштен екі бөлігінде өздері басқаратын мектептерде рим жазуын қолданады.
The state Government have been teaching in the schools at secondary, higher secondary and at college level in Bengali script only. The Tripura Tribal Areas Autonomous District Council meanwhile has adopted the Roman Script in the schools run by it in two thirds of the state since 1992.
Көкборок жазуы
Көкборактың түпнұсқасы Колома деп аталады, ол көпшілік арасында қолданылмайды. 19 ғасырдан бастап Твипра патшалығы Көкборок тілінде жазу үшін бенгал жазуын қолданды және оны ерте ассам тілінен дамыған бенгал әліпбиіне ұқсас әліпбиге бейімдеді. Латын қарпі Трипураны билеген бұрынғы Британ империясы кезінде Кокборок жазу үшін қолданыла бастады. Үндістанның Британ империясынан тәуелсіздік алғаннан бері (одан кейін Бангладештің бөлінуінен кейін, бірақ Трипураның Бангладешпен немесе Бирмамен емес, Үндістанмен бірігуінен кейін) латын қарпі үкіметтік емес ұйымдармен ілгерілетілуде. Трипураның тайпалық аймақтар автономиялы аудандық кеңесі (ТТААДК) 1992 және 2000 жылдары латын қарпіне үйрену үшін ережелерді қабылдады.
Kokborok has an original script known as Koloma which is not in popular use. Since the 19th century the Kingdom of Twipra used the Bengali script for writing in Kokborok, and adapted it in an alphabet, much like Bengali alphabet that evolving from early Assamese. The Latin script started to be used for writing Kokborok during the former British empire that ruled Tripura. Since the independence of India from the British Empire (followed by the separation of Bangladesh, but the merger of Tripura with India, and not with Bangladesh or with Burma), the Latin script is being promoted by non governmental organisations. The Tripura Tribal Areas Autonomous District Council (TTAADC) government had made regulations in 1992 and 2000 for adoption of Latin script in the school education system in its areas.