Кіріспе
Британдық RMS Adriatic - британдық аквапарк кемесі. Ол "Үлкен төртеу" деп аталатын, шамамен 400-ден астам кемеден тұратын төрттіктің төртіншісі болды. Бұл кеме төрт кемеден әлемдегі ең үлкен кеме болып табылмаған жалғыз кеме болды. Алайда ол "Үлкен төртеудің" ішіндегі ең үлкені, ең жылдам және ең сәнді кеме болды. Ол жабық бассейн мен викториан стилідегі түрік моншақтары бар алғашқы мұхит кемі болды. Ол өзінің мансабын Саутгемптоннан Нью-Йоркке дейінгі жаңа бағыттан бастады. 1911 жылдан бастап Ливерпульден екінші бағыт бойынша өзінің бауырларымен қосылды. Шын мәнінде, олар орташа бағамен қызмет көрсетуді көздеген баяу рейстер болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Адриатик көп азық-түлік тасымалдай отырып, Атлантиканы кесіп өтетін азаматтық қызметін жалғастырған кемелердің бірі болды. 1917 жылы ол әскер тасымалы ретінде қызмет етті. Соғыстан кейін бірнеше рет қайтадан жабдықталып, 1930 жылдары негізгі қызметіне айналған круиздер үшін пайдаланылды. 1934 жылы Cunard Line және White Star Line біріккенде, ол тез арада қажетсіз болып саналды және жылдың соңында сатылды. Ол 1935 жылы Осакада жойылған.
RMS Adriatic was a British ocean liner of the White Star Line. She was the fourth of a quartet of ships of more than , dubbed The Big Four. The ship was the only one of the four which was never the world's largest ship. However, she was the largest, the fastest, and the most luxurious of the Big Four, being the first ocean liner to have an indoor swimming pool and Victorian style Turkish baths. She began her career on the brand new route from Southampton to New York before joining, from 1911, her sister ships on the secondary route from Liverpool. They were in fact slow liners intended to provide a service at moderate prices. When World War I broke out, the Adriatic was among the ships that continued their civilian transatlantic service, while carrying many provisions. In 1917, she was requisitioned and served as a troop transport. After the war, she was refitted several times and was gradually used for cruises, which became her main services in the 1930s. When Cunard Line and White Star Line merged in 1934, she was quickly deemed unnecessary and sold at the end of the year. She was scrapped in Osaka in 1935.
Құрылысы мен құрылысы
19-ғасырдың соңында White Star Line компаниясы Томас Генри Исмейдің басшылығымен өз саясатын өзгертіп, жылдамдық саласында басымдықты көздемейтін, бірақ жолаушыларды кең және жайлы лайнерлерде ұдайы тасымалдауға бағытталған кемелерді салуға кірісті. Бұл жаңа ғасырдың басында тапсырылған төрт үлкен, орташа жылдамдықты лайнердің "Үлкен төртеуінің" іске қосылуына әкелді. Біріншісі - "Селтик" - 1901 жылы, одан кейін "Седрик" - 1903 жылы, ал "Балтик" - 1904 жылы пайдалануға берілді. Серияның төртінші кемесі Адриатик, 1903 жылдың желтоқсан айында Белфасттағы Харланд және Вольф кеме жасау зауытынан тапсырыс берілді, бірақ ол 1907 жылдың мамырына дейін аяқталмады, бұл таңқаларлықтай ұзақ кешіктірілді. Бұл кешіктіруді кеме жасау орындарының Американы ұқсас профильмен бір уақытта салуымен түсіндіруге болады. Харланд және Вольф компаниясы "Адриатикты" Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласындағы Солтүстік сарайдың үшінші санды жолағында салған. Әлемдегі ең үлкен кемелерге ие болу үшін White Star кеме жасаушылардан Балтық теңізін кеңейтуді сұрады. Кеме өзінің алдыңғысына қарағанда шамамен 3000 тоннаға артық өлшенеді, бірақ ол біршама баяу болды: оның машиналары өзгертілмеген. Адриатикке қатысты шешімді Балтыққа ұқсас өлшемге беру туралы шешім қабылдады (оның тоннажы, дегенмен, Балтықтан бірнеше жүз тоннаға асып түседі), бірақ ол жылдамдықты жақсырақ ұстап тұру үшін әлдеқайда қуатты машиналармен жабдықталды. Ол 1906 жылы 20 қыркүйекте, сол күні, Капитан Эдвард Смиттің командалығымен, Балтық теңізінен шыққан Cunard Line компаниясының "The liner" кемесімен бірге, суға шығарылды. Қызыл саяхаттан кейін ол Саутгемптонға көшірілді. 1907 жылы 30 мамырда кешкісін Саутгемптонға келіп, Плимут пен Шербургке қысқа уақытқа тоқтағаннан кейін, оны жылы қарсы алды. Ол Саутгемптонның жаңадан салынған докты пайдаланған алғашқы White Star кемесі болды. 1922 жылы ол Оушен-док деп аталды. Осыған дейін британдық компаниялар аз келген бұл порт, шын мәнінде, White Star компаниясының Олимпиадалық класты лайнерлерінің келуін ескере отырып, қалаған жаңа экспресс қызмет үшін база ретінде таңдалды. Сондай-ақ, ол Шербургте француздар аялдамасына мүмкіндік берді. Осылайша Адриатикке Океаник, Тевтон және Маджестик кемелерімен бірге жаңа қызмет тағайындалды. Сонымен қатар, Ливерпуль Балтық, Седрик, Кельттік және Араб қызметтерінің қосалқы порттарына айналады. Адриатик Саутгемптон бағытын 1911 жылға дейін жүргізді. Содан кейін Адриатик Ливерпуль бағытына оралды. 1909 жылы қарашада тағы бір оқиға болды, ол Нью-Йоркке бара жатқан Амброуз каналына кіреберіс алдында, 1910 жылы тамызда Саутгемптон қаласында көтеріліс болды. 1911 жылы 26 маусымда "Олимпик" кемесі пайдалануға берілгеннен кейін "Адриатик" кемесі Саутгемптоннан Ливерпуль бағытындағы бауырлас кемелерге қосылғанға дейін соңғы рет жүзіп өтті. Ол сол жерде Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін болды, бірақ ол 1911 жылдың қысында Нью-Йорк пен Жерорта теңізі арасында круиздер жасады. және апаттың ең жас және соңғы тірі қалған Миллвина Дин. Александр Агассиз 1910 жылы Адриатикада жолаушы болған кезде қайтыс болды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Адриатика мен Балтық Ливерпуль бағытында тұрақты қызмет көрсетуді жалғастырды, ал басқа White Star лайнерлері реквизицияланды. Оларға тез арада "Red Star Line" компаниясының "Vaderland", "Zeeland" және "Lapland" кемелері қосылды. Адриатиктің үлкен жүк қоймасы оны соғыста көп мөлшерде азық-түлік тасымалдауға мүмкіндік берді, бірақ АҚШ билігі, содан кейін қақтығысқа бейтарап, кемеге күдікпен қарады, ол Канада әскерлерін қалпына келтіру үшін Халифакста жасырын аялдама жасауы мүмкін деп қорықты. 1917 жылдың 12 сәуірінен 1919 жылдың 28 ақпанына дейін кеме "Линерлік реквизиция" бағдарламасы бойынша қызмет етті және АҚШ соғысқа кіргеннен кейін Атлантика арқылы әскерлер мен оқ-дәрілерді тасымалдайтын болды. Соғыс кезінде Адриатикадағы бункерлер Корольдік теңіз флотын отынмен қамтамасыз ету үшін жиі пайдаланылды. Осы кезеңде, 1918 жылы 26 қаңтарда Нью-Йорктегі 60-шы айлақта кеме жағасында тұрған кезде, палубада сақталған мұнай баррельдері өртеніп, өрт құрбаны болды. Өрт сөндірушілер көпірдің бетін су басып, өртелген баррельдерді теңізге лақтырып, өртті басуға тырысты. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме толығымен жаңартылып, жолаушыларды азайту үшін оның құрылғылары өзгертілді. 1920 жылы Олимпик пен Адриатик 37 рейдке қатысып, 59 660 жолаушыны тасымалдады, бұл орташа есеппен 1 612 жолаушыны құрайды. Олимпиадалық әуежайда 16 рейс бойынша 28 458 жолаушы жүреді, орташа есеппен әр рейс бойынша 1779 жолаушы жүреді. Adriatic 21 айқаста 31,202 жолаушыны тасымалдады, бұл орташа есеппен 1 486 жолаушыны құрайды. 1921 жылы 14 желтоқсанда "Адриатик" кемесі "Маджестик" және "Гомер" кемелерінің келуіне байланысты Саутгемптон бағытынан шығарылды. Белфастта күрделі жөндеуден өткеннен кейін ол 1922 жылы 13 мамырда Ливерпуль бағытында бауырларымен қосылды. 1922 жылы 10 тамызда сағат 01:30-да Коб маңында батысқа қарай сапар шегіп бара жатқанда, "Адриатик" кемесінің No3 жүк қоймасында газ жарылысы болды. Жарылыстан 5 адам қаза тауып, тағы 3 адам ауыр жарақат алды, кемеге кіреберіс қақпағы бұзылып, арқалықтар мен арқалықтар бұрылысып, көмір отқа айналды. Өлгендер мен жарақат алғандардың кейбіреулері оның пештері үшін көмір өңдеуге барған от жағушылар болды. Олардың бірі Лесли Аблетт есімді электрик еді. Үш адам жылытушылар болды, олар ашық жерде ұйықтап жатыр еді люк қақпағы, өйткені ол ыстық жазғы түн. Кемелердің бірінің ұйқысы қақпақпен жабылып, екі лайнер, CGT-нің Lafayette және United States Lines-тің Reliance, Адриатикаға көмекке келу үшін бағытын өзгертті. "Адриатикс" экипажы өртке қарсы күресіп, оны сөндірді. Оның екінші инженері Джеймс Корриган өртеніп жатқан ұшаққа кіріп, екі жарақаттанған адамды құтқарып алды. 03:55 -те Адриатиканың радио операторы қауіп жоқ екенін білдірді, сондықтан Лафайетт пен Релианс өздерінің әдеттегі бағыттарын жалғастырды. Өлгендер мен жарақат алғандардың барлығы Ливерпульдің тұрғындары. 19 тамызда. 1923 жылдан бастап "Үлкен төртеу" Нью-Йоркке келгенге дейін Бостонда тұрақты тоқтады. 1925 жылы Адриатикке АҚШ-та тұратын Уэльстер қатысып, Естеддфод Генеральдиальға барғысы келді. Сол жылдың мамыр айында, он сегіз жасқа толғанға қарамастан, ол Нью-Йорк пен Ливерпульді 7 күн 6 минутта, орташа жылдамдығы 17,86 түйінмен кесіп өтіп, жылдамдық рекордын бұзды. Сонымен қатар, Атлантика арқылы жүзудің азаюы Адриатика теңізінің круиздік қатынас үшін кеңінен қолданыла бастағанын көрсетеді. 1928 жылы 28 сәуірде осы қызметте алғашқы рет жүзіп өтті. Келесі жылы оның соңынан Балтық теңізі кемесі келді. Дегенмен, британдық экономика біртіндеп қалпына келетінін ескерген компания Адриатикті резервтік кеме ретінде қалдыруға шешім қабылдады. Келесі жаздар бұдан да жемісті болмады, ал лайнер тек Пиреней түбегіндегі бірнеше круизді және Атлантика мұхитын кездейсоқ кесіп өтті. 1934 жылы 24 ақпанда Адриатика соңғы рет Атлантиканы кесіп өтті. 1933 жылы Балтық теңізінде сәтті "Бейбітшілік круизі" өткеннен кейін, 1934 жылы британдық скауттар мен қыздар бағыт-бағдарлары оны дәл осындай круизге шақырды. Адриатик 1934 жылы 29 наурызда Ливерпульден шығып, Гибралтар, Вильфранш-сюр-Мер, Мальта, Алжир және Лиссабонға келді. Қыркүйекте соңғы сапардан кейін ол қозғалмайтын күйге келтірілді және қарашада жапондық кемелерге 48 000 фунтқа сатылды. Ол соңғы рет 1934 жылы 19 желтоқсанда Ливерпульден кетіп, 1935 жылы Жапонияның Осака қаласында жойылған.
Сипаттамалары
Үлкен төрттің соңғысы болған Адриатика 222,2 м ұзындығы, 23 м ені және 16 м су астында Балтық теңізімен ұқсас өлшемдерді көрсетті. Ол өзінің алдыңғысына қарағанда сәл үлкен болды, жалпы тоннажы 24 541 және таза тоннажы 15 638, оны қызметке кірген кезде әлемдегі ең үлкен лайнерлердің бірі етті (Kaiserin Auguste Victoria оны 40 тоннаға ғана арттырды). Оның төрт қапталы, жоғарғы қапталы және бірнеше үстінен жасалатын құрылыстары болды. Оның жүк қоймалары тоңазытқышта болды. Алайда, оның тоннажының жоғары болуына байланысты, White Star оған 17 түйінге жететін, бауырлас кемелерге қарағанда жоғары, бірақ маршруттағы ең жылдам лайнерлерге қарағанда айтарлықтай төмен жылдамдықты қамтамасыз ететін қуатты машиналармен жабдықталды. Әдетте ол күніне 260 тонна көмір тұтынатын. "Адриатик" кемесі өзінің алғашқы кезеңінде 425 бірінші, 500 екінші және 1900 үшінші сынып жолаушыларын (барлығы 560 экипаж мүшесімен) тасымалдауға мүмкіндік берді. 1919 жылдан бастап ол 400 бірінші, 465 екінші және 1300 үшінші сыныпты жолаушыларды тасымалдауға арналған. 1928 жылдан бастап оның сыйымдылығы 506 кабиналық, 560 туристік және 404 үшінші сыныпты жолаушыларды тасымалдауға өзгертілді.