Кіріспе

Ахмед Хулуси (1945 жылы Түркияның Стамбул қаласында туған) - Түркияның исламдық жазушысы, оның шығармалары философиялық және діни идеяларға бағытталған.

Өмірбаян

Ол 1945 жылы 21 қаңтарда Стамбулдың Серрапаша қаласында дүниеге келді. Анасы оған "Ахмед" дегенді білдіреді, ал әкесі "Хулуси" дегенді білдіреді. Ол өмірінің алғашқы 18 жылын ешқандай дінге сенбей, тек "Жаратушыға" ғана сеніп өткізді. Ол дін туралы сұраған сайын "сұрақтар қойып, айтқаныңды істе" деп жауап бергендіктен, ол "дінсіз" өмір сүрді. Әкесінің өлімінен үш күн өткен соң, 1963 жылы 10 қыркүйекте, анасының тілегінен бас тарта алмай, ол жұма намазына қатысты, онда ол дінді түсіну үшін шабыт пен тілек сезінді. Сол күні ол әрдайым тәубә етіп, тазалық сақтап, намаз оқып, тәубә етуді бұйырды. Ол діни білімін Сахих әл-Бухаридің он бір томын және бүкіл Аль Кутуб әл-Ситтахты, Түркияның Діни істер жөніндегі дирекциясы шығарған сүнни хадистердің екі жинағын және Түркияның ең көрнекті Құран ғалымдарының бірі Елмалидің Құран аудармасын зерттей бастады. Содан кейін ол екі жыл бойы қазіргі заманғы ғылымдарды терең зерттеумен айналысты. Мұнан кейін ол рухани диеталар мен серуендерге белсене араласты, бұл оны 1965 жылы өзінің алғашқы кітабын, Аян (Tecelliyat) жазуға итермеледі. Бұл кітап оның 21 жастағы ерекше идеялары мен теологиялық көзқарастарының бірігуі ретінде ерекше маңызды. Сондай-ақ 1965 жылы хаж жасау үшін жалғыз өзі Меккеге сапар шекті. Ахмет Хулуси өз дінін түсінуін Құранда Аллаһ деп аталатын адамның белгілеген жүйесі мен тәртібіне негіздеп, Мұхаммедтің ашып берген "оқушы" болмысына бағынды. Хулуси барлық нәрсенің бірлігі мен барлығының бірлігі туралы айтады, оны Аллаһ деп атайды. Ол Құран мен Сүннеттің мәнін түсінуге баса назар аударады. Ол өзінің веб-сайтында жазған мақалалары арқылы барлық көзқарастарымен бөліседі. Ислам заңдарының аса көрнекті жинақтарын зерттеген және көптеген атақты суфи дінінің қасиеттілері мен ғалымдарының еңбектерін бағалаған ол өз зерттеулерін ғылыми ақиқаттармен біріктіріп, оларды шындықтың біріктірілген жүйесі ретінде ұсынады. Өзін-өзі насихаттаудан аулақ болу үшін, ол өзінің соңғы 40 жыл ішінде жазған бірде-бір кітабына өзінің тегін енгізбеді. Ол ешкімге өзін ұстазмын деп айтпайды, адамдармен араласқысы келмейді. Ол бірнеше алаяқтар Ахмет Хулуси екендігін айтып, өз суретін кітаптарына орналастыруға мәжбүр болды. Ол ешқашан да саяси, әлеуметтік, діни ұйымға, қорға немесе мекемеге мүше болған емес. Ол өмірін ислам мистикасы немесе суфизмді зерттеумен және заманауи ғылымдармен айналысқан журналист ретінде өткізді. 1997 жылы 28 ақпанда Түркияда болған "постмодернисттік төңкеріске" байланысты Ахмет Хулуси мен оның әйелі Джемиле Лондонда бір жыл тұрды, кейін АҚШ-қа қоныс аударды, олар қазір сонда тұрады.

Ислам туралы көзқарас

Ол өз ілімдерін қазіргі заманғы контекстегі исламның рухани түсінігі деп санайды. Мұхаммедтің ілімі мен Абдул Карим Жили, Абдул Кадир Гилани, Мухиддин ибн Араби, Имами Газали және Ибрагим Хакки Эрзуруми сияқты суфилердің ілімдеріне сүйене отырып, ол құдайдың / құдайдың идеясын жоққа шығарады, ол бөлек сыртқы құдай жоқ деп мәлімдейді, Құранда Аллаһ деп аталатын жалғыз Құдай бар. Оның ұстанымы әрқашан: "Ешкімнің соқыр шәкірті болма. Мұхаммедтің ілімдері негізінде өмірде өз жолыңызды таңдап, өз еркіңізбен жүріңіз. Ол адамдарға Мұхаммедтің және Құранның алғашқы ілімдерін ғылымның көзімен қарап, ешқандай аралас күштерге сүйенбей қайта бағалауды ұсынады. Әр адамның Мұхаммед арқылы дүниежүзілік жүйеге тікелей араласуға құқығы бар, тіпті міндетті. Мұхаммедке аян етілген жалпыға ортақ жүйенің табиғатына байланысты діни сипаттағы жұмыс орындары мен лауазымдары заңды емес. Адамның тек Мұхаммедті ғана ұстанғаны жөн. Осыған байланысты Ахмед Хулуси ешкімді өзінің "бауырласы" болуға шақырмайды. Ол өзінің кішкентай қалашығында салыстырмалы түрде оңаша өмір сүруді жөн көреді және адамдарға өзінің ілімдерін күмәнге ұшыратуды және өз зерттеулерін жүргізуді ұсынады. Ол: "Маған сенбеңіз, ақиқатты өзіңіз анықтап, тексеріңіз" дейді.