Something to Answer For

Кіріспе

Жауап беруге болатын нәрсе - ағылшын жазушысы П. Х. Ньюбидің 1968 жылғы романы. Оның ең танымал еңбегі 1969 жылы алғаш рет Букер сыйлығын жеңіп алуы, ол ағылшын тілінде сөйлейтін әлемдегі ең ірі әдеби сыйлықтардың біріне айналды. Оны Faber & Faber 2008 жылы "Faber Finds" желісінде, 2011 жылы қорапша түрінде және 2018 жылы қайта шығарды.

Сюжет

Таунроу - өзі басқаратын қордан ұрлық жасап жүрген қор таратушы. Оған Елия Хури есімді ескі досының жесірі хабарласады. Олар он жыл бұрын, 1946 жылы, Порт-Саидта, ол Хоурилердің жағажайдағы үйінің алдында аттан лақтырылғаннан кейін кездескен. Ханым Хури Таунроудың Каирге барып, онымен кездесуін қалайды, өйткені ол күйеуін өлтірді деп санайды. Таунроу ойланып-толғанғаннан кейін, Хаури ханымның Каирге ұшақпен бару ұсынысын қабылдайды. Ол Римге келіп, британдық үкіметті Холокостты болдырмауда кінәлайтын израильдік журналистпен сөйлеседі. Әңгіме достық қарым-қатынаспен аяқталады. Каирде Таунроу Миссис Хориді ақша үшін иммиграциялық офицерге үйлену туралы әзіл айтады, бұл оны тергеуге әкеледі. Ол камерада ұсталады және пойызы шыққаннан кейін босатылады. Таунроу Порт-Саидқа келген соң, бірден Хори ханымға бармайды, оның орнына қонақ үйде тұруды таңдайды. Бұл жерде ол өмірінде өзін шын мәнінде қамқорлайтын ешкімнің жоқ екенін қарастырады. Таунроу сержант болған кезінде жиі келетін бараға барады. Бардың иесі Кристос оны таниды да, жеке өмір үшін клиенттерін сыртқа шығарады. Таунроу Елидің өлімі туралы сұрайды. Кристос оған Хори ханым күйеуінің мәйітін Ливанға жерлеу үшін алып кеткенін айтады. Осы әрекетімен полковник Насер Суэц каналын Мысырдың меншігіне айналдырды. Таунроу бұған сену керек пе, жоқ па, білмей, мас болып, есінен танып қалады. Ол жалаңаш және жалғыз оянады, оған жолдан өтіп бара жатқан түйе жүргізушісі шабуыл жасайды, бұл романның қалған бөлігінде оның басы мен бір көзіне таңу салынады. Кристос пен Таунроумен болған талқылаудан кейін роман түстің және кейде сюрреалистік оқиғаның көрінісі болады, Таунроу өзінің ұлтын есіне түсіре алмайтын өте сенімді емес баяндаушы (ол өзінің ирланд екенін мәлімдейді, өйткені ол Хори ханымға қарсы айла-шарғы жасауға тырысады) және оның анасы тірі ме. Ол әлі де тірі деп ойлайды, немесе ол теңізде жерлеуді бақылап отыр. Ол египеттік яһуди Лиямен танысады, ол үйленген және оның назарын аударады, бірақ кейінірек ол оның сүйіктісі болады және оған деген құмарлық дамытады. Таунроу бұқаралық тәртіпсіздікке ұшыраған жерлерді аралап, тыңшы ретінде тұтқындалады және египет пен британ әскерлерінің арасындағы қанды атыс-шабуылдарын таңғалған бойжеткенмен бақылайды. Ол Елидің өлгеніне көз жеткізу үшін қабірін қазып жатқанын елестетеді, содан кейін ол мұны жасайды. Романның соңында, айтылғанның қаншасы шынымен орын алғаны немесе қаншасы қызба немесе маскүнемдік түс болғаны белгісіз болса да, Таунроу азамат өзінің үкіметінің моральдық ұстанымы үшін жауапты емес және тек өзі және өзінің іс-әрекеті үшін жауап береді деп санайды.

Townrow is a fund distributor stealing from the fund he is in charge of. He is contacted by the widow of an old friend, Elie Khoury. They had met ten years previously, in 1946, in Port Said after he had been thrown from a horse in front of the Khourys' beach hut. Mrs Khoury wants Townrow to go to see her in Cairo because she believes her husband was murdered. After thinking it through, Townrow accepts Mrs Khoury's offer of a plane ticket to Cairo. He stops over in Rome where he converses with an Israeli journalist who accuses the British government of failing to prevent the Holocaust. The discussion ends on a friendly note. In Cairo, Townrow makes a joke about marrying Mrs Khoury for her money to an immigration officer, which leads to him being interrogated. He is kept in a cell and is released once his train has departed. Townrow doesn't go straightaway to see Mrs Khoury when he arrives in Port Said, instead opting to stay in a hotel. Here he considers having no one who really cares about him in his life. Townrow visits a bar he used to frequent while serving here as a sergeant. The owner of the bar, Christous, recognises him and kicks out his clientele for some privacy. Townrow asks about Elie's death. Christous tells him that Mrs Khoury, with great difficulty, took her husband's body back to Lebanon to be buried. Because of her actions, Colonel Nasser took the Suez Canal as Egypt's. Townrow is not sure whether to believe any of this and gets so drunk he blacks out. He awakens naked and alone, and is attacked by a passing camel driver, causing his head and one eye to be bandaged for most of the remainder of the novel. After the discussion with Christous and Townrow's subsequent blackout, the novel becomes much more dream like and at times surreal, with Townrow a very unreliable narrator who cannot remember his nationality (though he asserts that he is Irish as part of a scam he tries to run on Mrs Khoury) nor whether his mother is alive. He imagines that Elie is still alive, or that he is watching the burial at sea. He meets an Egyptian Jew, Leah, who is married and repels his attentions though apparently she later becomes his lover and develops an obsession for him. Townrow walks through scenes of mob unrest, is arrested as a spy, and watches bloody gunfights between Egyptian and British troops with bemused detachment. He imagines digging up Elie's grave to make certain he is really dead, then apparently actually does so. At the end of the novel, though it is uncertain how much of what was related actually took place or how much was a fever or drunken dream, Townrow comes to believe that a citizen is not responsible for the morality of his government and has only himself and his own actions to answer for.