Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Нгуен Фук Лан (; 13 тамыз 1601 19 наурыз 1648) - 1635 жылдан 1648 жылға дейін Фу Сюань (қазіргі Хуэ) қаласынан Оңтүстік Вьетнамды басқарған Нгуен иелерінің бірі. Оның билігі кезінде Тринь Нгуен соғысы жалғасты. Нгуен Фук Лан Нгуен Фук Нгуеннің екінші ұлы. Оның әкесі Тринь Трангтың оңтүстік провинцияларды жаулап алу үшін жүргізген соғысында қаза тапты. Бейбітшілік орнатуға дайын болмаған Нгуен Фук Лан атасының саясатын жалғастырды. Ол үлкен қабырғаларда мықты қорғаныс ұстанымын сақтап, португалдармен достық қарым-қатынасын жалғастырып, оңтүстікке Камбоджа мен Чампа аумағына дейін кеңейтті. Ол әкесінің ізімен өз алдына Вунг (Принц/Лорд) атағын алып, өзін Конг Тхунг Вунг деп атады. 1640 жылы атақты иезуит миссионері Александр де Родос Вьетнамға қайта оралды, бұл жолы Фу Сюаньдағы Нгуен сарайына барды. Ол он жыл бұрын Ханойдағы сотты тастап кетуге мәжбүр болған, бірақ қазір ол Ханойдағы оған қарсы ережелер Фу Сюаньда қолданылмайды деп дұрыс ойлап, қайта оралды. Ол адамдарды католик дініне айналдыру және шіркеулер салу жұмыстарын бастады. Алайда алты жылдан кейін Нгуен Фук Лан Трин Трангпен бірдей қорытындыға келді: Родос пен католик шіркеуі оның билігіне қауіп төндірді. Де Родс өлім жазасына кесілді, бірақ ол қайтып оралған жағдайда өлім жазасына кесілді. Де Родс Вьетнамға ешқашан қайтып бармады, бірақ вьетнамдық католиктер қалды және жаңа дінін ұстануды жалғастырды. Тоғыз жыл үзілістен кейін Тринь Тран 1642 жылы жаңа ірі шабуылға түсті. Бұл жолы олар голландиялықтардан сатып алынған өздерінің еуропалық оқ-дәрілерін алды. Сондай-ақ, олардың флотын басқару үшін заманауи голландтық кемелер де болды. Бастапқыда шабуыл сәтті өтті және үлкен қабырғалардың біріншісі бұзылды. 1643 жылы шабуыл қайта басталды, бірақ екінші қабырғаны алуға болмайды. Теңізде Нгуен флоты тағы да Корольдік (Тринь) флотын жеңді. Шабуыл тоқтап, Тринг әскері кері шегінді. 1648 жылы 19 наурызда Нгуен Фук Лан қайтыс болды және оның орнын 28 жастағы ұлы Нгуен Фук Тэн бағындырды.
Nguyễn Phúc Lan (; 13 August 1601 – 19 March 1648) was one of the Nguyễn lords who ruled south Vietnam from the city of Phú Xuân (modern day Huế) from 1635 to 1648. During his rule the Trịnh–Nguyễn War continued. Nguyễn Phúc Lan was the second son of Nguyễn Phúc Nguyên. His father died in the midst of the war by Trịnh Tráng to conquer the southern provinces. Unwilling to make peace, Nguyễn Phúc Lan continued his father's policies of maintaining a strong defensive position on the great walls while continuing friendly relations with the Portuguese and expanding south into Cambodian and Champa territory. Following after his grandfather, he took the title of Vuong (Prince/Lord), calling himself Cong Thuong Vuong. In 1640, famed Jesuit missionary Alexandre de Rhodes returned to Vietnam, this time to the Nguyễn court at Phú Xuân. He had been forced to leave the court at Hanoi ten years earlier but now he was back, reasoning correctly that rules against him in Hanoi did not apply in Phú Xuân. He began work on converting people to the Roman Catholic faith and building churches. However, after six years, Nguyễn Phúc Lan came to the same conclusion as Trịnh Tráng had: that de Rhodes and the Catholic Church represented a threat to his rule. De Rhodes was condemned to death but the sentence was reduced to exile on pain of death should he return. De Rhodes never returned to Vietnam but Vietnamese Catholics remained and continued to practice their new religion. After a break of nine years, Trịnh Tráng launched a new major assault in 1642. This time they had their own European cannons, purchased from the Dutch. They also had modern Dutch ships to lead their fleet. At first the assault went well and the first of the great walls was breached. The attack was renewed in 1643 but the second wall could not be taken. At sea, once again the Nguyễn fleet defeated the Royal (Trịnh) fleet. The offensive halted and the Trịnh withdrew. On March 19, 1648, Nguyễn Phúc Lan died and was succeeded by his son, Nguyễn Phúc Tần, who was 28 years old.