Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарскавайг (Tarskavaig) - Шотландиядағы Скай аралындағы Слеттің батыс жағалауындағы ауыл. Ол Тарскавайг шығанағына шығатын, Эйг, Ром және Канна аралдарына қарама-қарсы орналасқан. Тарскавайг Скайдағы Куиллиннің ең жақсы көрінісі деп жиі айтылады. Тарскавайг - бұл дәстүрлі қолөнер ауылы, онда көптеген гэль тілінде сөйлейтіндер, балалы отбасылар және белсенді қолөнершілер бар. Оның Ашнаклойхта орналасқан Тарскавайг Мойн Трстпен байланысты SSSI бар. Аханаклоих немесе Ахад на Клоик (Шотландтық гэль тілінде: "Тас тасты алаңы") Тарскавайгтың шетінде Гиллеан Бёрн су ағысымен орналасқан.
Tarskavaig (Tarsgabhaig in Scottish Gaelic) is a crofting village on the west coast of Sleat on the Isle of Skye in Scotland. It sits in a glen which meets Tarskavaig Bay and lies opposite the Isles of Eigg, Rum and Canna. It is often said that Tarskavaig has the best view of the Cuillin in Skye. Tarskavaig is a traditional crofting village, with a high number of Gaelic speakers, several families with children, and active crofters. It has an SSSI related to the Tarskavaig Moine Thrust, which is located at Achnacloich. The crofting township of Achnacloich or Achadh na Cloiche (Scottish Gaelic: "Stonefield") is located on the outskirts of Tarskavaig by the Gillean Burn watercourse.
Тарих
Тарскавайгтың шағын жағалаудағы сауда қауымдастығы Скайдың Слет түбегіндегі лорд Макдональдтың ескі қонысында орналасқан. Скайға алғашқы норвегиялық қоныстанушылар 875 жылы келді және аралас некелер арқылы норвегиялық кельт халқы тез қалыптасты. Ауылдың атауы ауылдың ұзақ және аралас тарихын көрсетеді, ол көне норвег тіліндегі þorskavágr (немесе þorskavík), қазіргі норвег тіліндегі Torskavåg (басқаша Torskavik) болып табылады, ол ағылшын тілінде "Cod Bay" деп аударылады. Викингтер мен гаэлдер арасындағы байланысты тарсктің гаэл тіліндегі torsk сөзінен норвегиялыққа қарыз сөз ретінде қосылуынан көруге болады. Жақында осы қолөнер / балық аулау қауымдастығынан 13 миль (21 км) жерде орналасқан Рубха ан Дуннайндағы өте маңызды викинг кемежайының ашылуы екі сайттың арасында викинг теңіз байланысының болуы мүмкіндігін көрсетеді. 16 ғасырға дейін Тарскавайг маңындағы аймақ Маклоуд пен Макдональд кландары арасындағы қақтығыстарға ұшыраған. Алайда, тек 17 ғасырда (Хартия 1617 жылы) Макдональдтар бұл аймақты бақылауға алды және клан басшысы Армадалда қоныстанды. Тарскавиг алғаш рет 1718 жылы лорд Макдональдтың үй-жайды жалға алу туралы жазбаларында пайда болды, бірақ 1766 жылы ғана шағын ауыл шаруашылығы қоғамдастығы картада пайда болды. Сол кезде Скайдың басқа бөліктерінде сияқты қара мал сату жалға төлеу үшін негізгі табыс көзі болды. Тарскавайг ауылы 1811 жылы Лорд Макдональдқа теңіз ресурстарын және жағалаудағы сапасы нашар, аз пайдаланылған жерлерді пайдалануға мүмкіндік беру үшін құрылды. Ауыл 31 шағын шаруа қожалықтарына бөлінген, бірақ олар тек жерден отбасын асырау үшін жеткіліксіз болды, сондықтан жалға алушылар жалға төлеу үшін кельпинг пен балық аулаудан ақша табуға мәжбүр болды. Тарскавайгтың экономикасы бес негізгі салаға байланысты болды: сату үшін қара мал өсіру, картоп өсіру, балық аулау, кельпинг және жүн үшін қой өсіру. Өкінішке қарай, XIX ғасырдың соңында ауылдың экономикасы құлдырап, жұмыссыздық пен күнкөріс көздері бірінен соң бірі құлдырап, құлдырап кетті. Тек қана "оңтүстікке" көбірек жұмыс табу арқылы, үй шаруасындағы отбасылар өмір сүре алды. 1837 жылғы "Жетімдік жылы" Тарскавайг тарихындағы бұрылыс болды, өйткені жер енді өсіп келе жатқан халықты қамтамасыз ете алмады. 1837 жылы ең жоғары саны 250-ге жеткеннен кейін, тұрғындардың саны бірте-бірте азайып кетті. 1846 жылғы картоптың құлдырауы (Айрландиядан бір жыл өткен соң) қоғамдастыққа тағы бір үлкен соққы болды, өйткені диетаның 80% -дан астамы картоппен қамтамасыз етілді, ал онда крофт жасау құлдырау кезеңіне енді. Гейл тілі 19-ғасырда Слеаттағы үйде, жұмыста және шіркеуде табиғи тіл болды және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін басым көпшілік Гейл тілінде сөйледі. Слиттің приходінде гэль тілінде сөйлейтіндер: 1891, 89,3%; 1901, 89,7%. Алайда, Тарскавигте гэль тілінде сөйлейтіндер саны одан да көп болды: 1891, 97,6%; 1901, 95,2%. 1901 жылы Тарскавайг тұрғындарының 19% -ы тек гэль тілінде сөйлей алды. 2001 жылғы санақ кезінде Тарскавиг тұрғындарының 54% -ы гэль тілінде сөйледі, бұл Скай тұрғындарының орташа саны 31% -ға тең. 1886 жылғы "Крофтер холдингтері (Шотландия) туралы" заңның арқасында жер иелігінде болған барлық жақсаруларға қарамастан, дәстүрлі крофт 20-ғасырда төмендеуін жалғастырды. Шаруашылықты жалғастыру үшін ауылдан тыс жерлерде жұмыс істеу арқылы айтарлықтай табыс табуға тура келді. Алайда, 1971 жылы Clan Donald Lands Trust құрылғаннан кейін және 1974 жылы Килмордағы сәтті Sabhal Mòr Ostaig (гейл колледжі) құрылғаннан кейін, соңғы жылдары аймақтағы халық саны айтарлықтай қалпына келді. 2022 жылы Скай мен Лохалш шабуылдары кезінде Тарскавигтегі үйде әйелге пышақпен шабуыл жасалып, ол жарақат алған.
The small coastal crofting community of Tarskavaig is located within Lord MacDonald's old estate, on the Sleat peninsula of Skye. The first Norwegian settlers arrived on Skye around 875 AD and with inter marriage a Celtic Norwegian population was quickly established. The name of the village reflects the long and mixed history of the village, being an Old Norse name, þorskavágr (or þorskavík), modern Norwegian Torskavåg (alternatively Torskavik), which translates as "Cod Bay" in English. This connection between the Vikings and the Gaels can be seen by the inclusion of tarsk as a loan word in Gaelic, from torsk in Norwegian. The recent discovery of a very significant Viking boatyard at Rubha an Dùnain, located only 13 mile (21 km) from this crofting/fishing community, indicates the possibility of a Viking maritime link between the two sites. Up until the 16th century, the area around Tarskavaig was subject to feuds between the MacLeod and MacDonald clans. However, it was not until the 17th century (Charter of 1617) that the MacDonalds finally established control of the area and the clan chief settled at Armadale. Tarskavaig first appeared on Lord MacDonald's estate rental records in 1718, but it was not until 1766 that the small farming community appeared on a map. The sale of black cattle, as in other parts of Skye at the time, provided the main source of income to pay the rent. The village of Tarskavaig was developed in 1811 to allow Lord MacDonald to exploit the resources of the sea and the under utilized, poorer quality land along the coast. The village was laid out to 31 small crofts, but they were not big enough to support a family from the land alone, so the tenants were forced to earn money from kelping and fishing in order to pay the rent. The economy of Tarskavaig was dependent on five key activities: the breeding of black cattle for sale, growing potatoes, fishing, kelping, and the rearing of sheep for wool. Tragically, during the course of the 19th century, these vital sources of employment and subsistence successively failed, or declined, leaving the economy of the village in ruins. It was only by finding ever more 'work in the south' that crofting families were able to survive. The 'Year of Destitution' in 1837 was the turning point in the history of Tarskavaig, as the land could no longer support the rising population. After reaching a peak of 250 in 1837, the number of inhabitants declined steadily. The Potato Blight of 1846 (a year after Ireland) was another massive blow to the community, as over 80% of the diet was being provided by the potato, and crofting there entered a period of decline. Gaelic was very much the natural tongue of the home, work, and church in Sleat during the 19th century, and it remained overwhelmingly Gaelic speaking until the end of the Second World War. Gaelic speakers in the parish of Sleat: 1891, 89.3%; 1901, 89.7%. However, Gaelic was even more widely spoken in Tarskavaig: 1891, 97.6%; 1901, 95.2%. In 1901, around 19% of the population of Tarskavaig could only speak Gaelic. By the time of the 2001 census, 54% of the population of Tarskavaig spoke Gaelic, compared to an average of 31% for Skye. Regardless of all the improvements in land ownership brought about by the Crofters Holdings (Scotland) Act 1886, traditional crofting continued its decline into the 20th century. Increasingly, the crofters had to derive substantial income from employment outside the village in order to keep the crofts functioning. However, following formation of the Clan Donald Lands Trust in 1971 and creation of the successful Sabhal Mòr Ostaig (Gaelic college) at Kilmore in 1974, there has been a major recovery in the population of the area in recent years. In 2022, a woman was injured by a stabbing at a property in Tarskavaig during the Skye and Lochalsh attacks.
Жақын елді мекендер
Ашнаклоих, Токавайг және Орд Тарскавайгқа қызмет көрсететін кіші жолдың үстінде немесе жақын жерде орналасқан.
Achnacloich, Tokavaig and Ord are all situated on or near the minor road that serves Tarskavaig.
Қызықты орындар
Шотландиядағы христиан білімін тарату қоғамы (SSPCK) 1815 жылы Тарскавайгте алғашқы мектепті құрды, өйткені ол Килмордағы приход мектебінен алыс. 11 -ші үйді мектеп үшін қолданған, оны әлі күнге дейін ауылдың ортасында тот басқан қызыл қалайы шатырымен көруге болады. Еркін шіркеу ауылдың сыртында орналасқан тасталып кеткен Еркін шіркеу және мектеп ғимараты 1860 жылы Тарскавайг ауыл тұрғындарымен төленген және салынған. Ескі шіркеу ауылдың сыртындағы шағын шығанақта орналасқан. Тарскавайг қауым залы ескі Шотландия шіркеуінің орнында ауылға қарап тұрған төбеде салынған. Ескі пошта кеңсесі мен дүкені 1975 жылы жабылды, бірақ ғимаратты әлі күнге дейін жолдың жанында 14-ші үйде көруге болады. Тарскавайг нүктесі теңізге ең жақсы көрінісі, ескі еркін шіркеу, Булл Крофт. Соңғы мектеп 1876 жылы 80 оқушыға арналған жаңа мектеп салынды, бірақ ол төбеден жоғары және Токаваигке жақын орналасқан. Жаңартылған мектеп үйі Гаускавейг шығанағында орналасқан, 15-ғасырда Макдональд кланының басты ордасы болған Дунскейт қамалының қалдықтары бар. Тарскавайг мойн тхруст SSSI жақын маңдағы Ашнаклойх қалашығында орналасқан.
Original School the Society in Scotland for Propagating Christian Knowledge (SSPCK) set up the first school at Tarskavaig in 1815 because of the distance to the parish school at Kilmore. Croft 11 was used for the school, and can still be seen today in the middle of the village with its rusty red tin roof. Free Church – the abandoned Free Church and Schoolhouse, which sits just outside the village, was paid for and built by the villagers of Tarskavaig around 1860. The old church sits on a small bay just outside the village. Tarskavaig Community Hall – was built on the hill overlooking the village on the site of the old Church of Scotland. Old Post Office and Shop – closed in 1975, but the building can still be seen on croft 14, next to the road. Tarskavaig Point – best sea views, old Free Church, Bull Croft. Last School A new school with accommodation for 80 pupils was built in 1876, but it was located over the hill and closer to Tocavaig. The renovated schoolhouse sits in Gauscavaig bay, with a view of the remains of Dunscaith Castle, which was the principal seat of the MacDonald Clan in the 15th century. The Tarskavaig Moine Thrust SSSI is located in the adjacent crofting township of Achnacloich.