Кіріспе
2002 жылы Стивен Барнстың романы Арыстанның қаны - 2002 жылы американдық жазушы Стивен Барнстың альтернативті тарихи романы. Кітап 2003 жылы Endeavour сыйлығын жеңіп алды. Одан кейін "Зулу жүрегі" жалғасы шығады. Романның басты тақырыбы - Ислам Африкасы технологиялық прогресс пен білімнің орталығы болып табылатын, ал Еуропа негізінен тайпалық және артта қалған әлем. Романның барлық бөлігі бойынша Грегориан күнтізбесі мен Ислам Хиджри күнтізбесі қолданылады. Атауы Абу Алидің қасиетті пышағынан алынған, ол Арыстанның қаны (немесе араб тілінде "Насаб Асад") деп аталады, оны Абу Алидің отбасы мүшелері он ұрпақ бойы соғысқа алып барған. Оның ұстауы қара қарақалқар мүйізінен жасалған, алты ауыр болат тігіспен іліндірілген. Аңыз бойынша, темірді бесікті Бениннің теміршілері құлаған метеориттен балқытып, оның аппақ қызған ұзындығы арыстанның тірі қанына құйылды".
Lion's Blood is a 2002 alternate history novel by American writer Steven Barnes. The book won the 2003 Endeavour Award. It is followed by the sequel Zulu Heart. The novel presents an alternate world where an Islamic Africa is the center of technological progress and learning while Europe remains largely tribal and backward. Throughout the novel, both the Gregorian calendar and the Islamic Hijri calendar are used. The title draws its name from Abu Ali's sacred knife, which is called Lion's Blood (or "Nasab Asad" in Arabic), which was carried into battle by members of Abu Ali's family for ten generations. It is made of "razor sharp steel and bone Its hilt was crafted of black rhino horn, bolted to the tang with six heavy steel rivets. Legend held that the steel blade was smelted from a fallen meteorite by Benin smiths, its white hot length quenched in the living blood of a lion".
Сюжет
Бұл оқиға XIX ғасырдағы Ирландияда ұлты ақ, еуропалық бала Айдан О'Дирден басталады. Оның атасы - пұтқа табынушы, анасы - христиан және егіз қарындасы бар. Олардың ауылына викингтер шабуыл жасайды, Айданның әкесі шайқаста қаза табады, ал Айдан мен оның қалған отбасы құл ретінде алынады. Кейіннен олар Андалуста қара құл саудагерлеріне сатылып, Ортаңғы жолмен Билалистанға (Солтүстік Американың оңтүстік-шығысына) жеткізіледі. Көптеген адамдар жол бойында қаза табады, ал Айданның анасы түсік жасатады. Саяхат барысында Эйдан әпкесіне егер олар бөлек қалса, оны табамын деп ант береді. Сол жерде құл аукционында Айданның әпкесі олардан бөлініп, қызметші қыз ретінде сатылады, ал Айдан мен анасы Дар Куш деп аталатын плантацияның иесі Әбу Әли Джалаледдин ибн Рашид әл Кушиге сатылады. Дар-Куш ақ құлдарға мейірімділікпен қарағанымен, тіпті оларға өздерінің дінін, мәдениетін және тілін сақтауға мүмкіндік бергенімен танымал. Вакилдің үш баласы бар: үлкен ұлы Али; кіші ұлы және жалғыз қызы Еленя; ортаңғы ұлы және кіші ұлы Кай, әкесінің үмітін ешқашан орындай алмайтынына сенімді ұялшақ, ұялшақ бала. Бір күні Кай мен Эйдан кездесіп, дос болады. Айдан Кайға қамшымен соққы алатын әзілге көмектеседі, бірақ Кай оны жазаның көп бөлігінен құтқарып, оны өзінің қызметшісі / қызметшісі ретінде таңдайды. Ата-анасының жағдайы әртүрлі болғанына қарамастан, жігіттер тығыз достық қарым-қатынас жасайды. Кай мен Эйдан бірге өсіп, жақын болып қалды, бірақ олардың арасына жартысы андалузиялық морей, жартысы грек құл қыз кірді. Қыз Айданға ғашық болып, екеуінің арасында ұрыс-керіс туындаған кезде үзіліс болады. Кейдің жауынгерлік дағдылары жақсы болса да, ол ресми дайындықтан өтті, бірақ Эйден одан әлдеқайда күшті, бірнеше жыл бойы ауыр еңбектің арқасында қол жеткізген ұрып-соғу күші мен төзімділігі бар. Нәтижесінде Айдан Кайды жеңеді. Қаһарланып, масқараланғанына қарамастан, Кай оларды одан әрі жазаламайды және екеуіне бірге болуға мүмкіндік береді. Екеуі де ересек шаққа жетіп, өмірлерінде бірнеше өзгерістерге ұшырайды. Кей суфизмге айналады, ағасының қалыңдығына деген сезімдері пайда болады, ол Зулу ханшайымымен үйленуде болады және құлдыққа қатысты сұрақтар қоя бастайды. Ақыры, Айдан үшін күресуге тұрарлық нәрсеге ие болғандықтан, ол құлдықтың байланыстарынан ашулана бастайды, бұл екі достың арасындағы арақашықтықты одан әрі күшейтеді. Оның (осылай құлдықта қалған) әйелі мен жаңа туған ұлы Кайдың ағасының плантациясына көшірілгеннен кейін, Айдан Дар-Куш пен көршілес плантациялардағы құлдардың арасында құл көтерілісіне араласады. Көтерілісті жапқыш ретінде пайдаланып, Эйдан және басқа құлдар қашып кетуге тырысады, бірақ тұтқындалады және Эйданның сәби ұлы қаза табады. Алайда Айдан, Кайдан жазасын қайтадан алады, ол көтерілісте әкесі қайтыс болғандықтан қайғырады. Кейін Білалистан ацтектермен білалилердің құнды жері - Билалистан мен ацтектер аумағының шекарасында орналасқан Аль-Аму мешіті (Аталар ғибадатханасы) үшін соғысқа түседі. Кей мен Эйдан екеуі де армияға қосылып, олармен кездесеміз. Аталардың ғибадатханасындағы соңғы қарсылық кезінде Кай Зулулар өздерінің көшбасшысы Шака Зулу мен Кайдың аға ағасы Әлидің күмәнді өлімдері салдарынан шайқастан бас тартқаннан кейін әскерлерді басқарады. Әскермен келген барлық құлдарға бостандық уәде еткен билалиандықтар жеңіспен аталардың ғибадатханасын жойып, оның ішінде аман қалған ацтек күштерінің көпшілігін жойды. Кейіннен соғыс батыры болған Кай өзінің отбасымен бірге соғысқан құлдарды азат етуге берген уәдесін орындайды. Үйге оралғанда, ол ағасының Айданның әйеліне еріксіз сүйіктісі ретінде қарағанын және оны босатудан бас тартқанын, Кайды онымен дуэльге түсуге мәжбүр еткенін, бұл Каи ағасының өліміне әкелгенін біледі. Кейіннен отбасының жалғыз аман қалған еркегі Кай Даркуштың Вакилі болып, Айдан мен оның отбасы босатылған ерлер мен әйелдер ретінде жаңа өмір бастайды.
Кейіпкерлер
Айдан ОДире Айдан - Жаңа Джибутидегі ирланд құлы. Ол Ирландиядағы ОДер краногта өсті, оны бала кезінде викингтер тұтқынға алып, құлдыққа сатты. Әбу Әлидің қожалығында құл болған алғашқы жылы ол Каймен достық қарым-қатынас жасап, оның аяқшысы болады. Несса ОДере Несса - Айданның егіз қарындасы, Билалистанның құл аукционына жеткенде Айдан мен анасынан бөлініп қалды. Дидре - Эйдан мен Нессаның анасы. Күйеуі дрюид болғандықтан, Дирдре христиан. Ол ортаңғы жол кезінде түсік жасайды, бірақ құл аукциондарын Айданды жазу қабілетін көрсете отырып, онымен бірге ұстауға сендіреді. Махон ОДере - Айдан мен Нессаның әкесі, балықшы және ОДере краногының басшысы. Ол құлдарды тұтқындауға келген викингтерден қаза табады. Әбу Әли Джалаледдин ибн Рашид әл-Куши Әбу Әли Жаңа Джибутидегі Вакил, өте бай және биліктегі губернатордан кейін екінші орында. Әбу Али - эфиопиялық, Харардың Адери руынан шыққан. Оның үлкен плантациясы бар, Дар Куш, сондай-ақ 200-ден астам құлы бар. Әли ибн Жалаледдин ибн Рашид Әли - Әбу Әлидің үлкен ұлы, ол әкесі плантациясы мен сенаттың орындығына ие болады деп күтіледі және жауынгер ретінде оқытылады. Ол императордың немересі Ламия Месганаға саяси некеде тұрды. Кай ибн Жалаледдин ибн Рашид - Кай Әбу Әлидің екінші ұлы, ол шайқастан гөрі кітапқа көбірек қызығушылық танытады. Ол Айданмен бірдей жаста және Айдан Каи ойлап тапқан әзіл үшін кінәсін мойнына алып, оны өзінің шәкірті етіп алғаннан кейін онымен дос болады. Эленя бинт Джалаледдин ибн Рашид Эленя - Әбу Алидің үш баласының ең кішісі және жас кезінен сатрадждың (шахматқа ұқсас ойын) ғажайып баласы. Мәлік ибн Рашид әл-Куши Мәлік - Әбу Әлидің кіші інісі және "Әл-Насаб" (Арыстан) деген лақап атпен танылған күшті жауынгер. Шака ка Сензангагон (Шака Зулу) Шака - Зулулардың басшысы, армияның полковнигі және қатал жауынгер, Жаңа Джибутидегі ең күшті мұсылман емес.
Музыкалық байланыс
Хизер Александрдың "Иншалла" альбомы "Lion's Blood" атты әнге негізделген. Бұл екі кітап бір уақытта жазылған, ал кітапта бірнеше әннің сөздері келтірілген.