Кіріспе
Бiрiкпе немесе бiрiкпелер сериясының анатомиялық қозғалысы терминiнiң басқа қолданылуы Иiлiктiлiк - бұл бiрiкпе немесе бiрiкпелер сериясындағы қозғалыстың анатомиялық ауқымы және бүктiру қозғалысын немесе қозғалысын тудыратын буындар арқылы өтетiн бұлшықеттердiң ұзындығы. Икемділік әр адамға, әсіресе көп буыны бар бұлшық еттердің ұзындығы бойынша әртүрлі болады. Кейбір буындардың икемділігін жаттығу арқылы белгілі бір дәрежеде арттыруға болады, бұл икемділікті сақтау немесе жақсарту үшін жалпы жаттығу компонентін созу арқылы жүзеге асырылады. Лимберность - оң немесе жоғары дәрежедегі икемділік жағдайы, ол сондай-ақ икемділік немесе икемділік бар адам ретінде айтылады.
other uses of the term
Flexibility is the anatomical range of movement in a joint or series of joints, and length in muscles that cross the joints to induce a bending movement or motion. Flexibility varies between individuals, particularly in terms of differences in muscle length of multi joint muscles. Flexibility in some joints can be increased to a certain degree by exercise, with stretching a common exercise component to maintain or improve flexibility. Limberness is the condition of having flexibility to a positive or superior degree, which is also spoken of as a person having flexibility or being flexible.
Бөлшектер
Адам ағзасындағы буындар буындарды және олардың бетін жауып, төсейтін және қорек ететін синовиялық мембраналар мен буындар кеміршегімен қоршалған. Бүйірдің қозғалыс диапазонының бұлшық еттерінің икемділігін арттыру икемділікті арттырады.
Тіректер
Жасушалар екі түрлі тіннен тұрады: ақ және сары. Ақ түсті талшықты ұлпалар созылмалы емес, бірақ өте мықты, сондықтан сүйек сынылса да, ұлпа орнынан кетпейді. Ақ ұлпалар қозғалыс еркіндігін береді. Сары түсті иілгіш ұлпаны едәуір созылып, бастапқы ұзындығына қайтаруға болады.
Иіндер
Бұлшық еттер эластикалық емес, тіпті созылуы да қиын. Тендондар буынты тін ретінде саналады. Түйіндік тін бұлшық етті ұстап, қоршап, оны біріктіреді. Олардың құрамында иілгіш және иілгіш емес тіндер бар.
Ареолалық тін
Ареолалық тін өткізгіш болып табылады және бүкіл денеде кеңінен таралған. Бұл ұлпа барлық басқа ұлпалар үшін жалпы байлаушы ретінде әрекет етеді.
Бұлшықет ұлпасы
Бұлшықет ұлпасы серпімді материалдан жасалған. Ол параллель талшықтардан тұратын бумалар түрінде орналасады.
Ұзындықты қабылдағыштар
Стреч рецепторлары екі бөліктен тұрады: орау жасушалары мен Голджи тарамыштары. Бұлшықеттің ортасында орналасқан орау жасушалары бұлшықеттің жиырылуына хабар жібереді. Ал Голгидің тарамысының рецепторлары бұлшық еттің ұшындағы жақта орналасқан, бұлшық еттің демалуын хабарлайтын. Бұл рецепторларды үнемі қолдану арқылы жаттыға отырып, созылу оңай болады. Иілгіштікті тежейтін рефлекстер босағанда, бұзылуларды орындау оңайырақ болады. Бұл екі жақты тірек дене қозғалысының барлық мүмкіндіктерін пайдаланады және толықтай созылады.
Ұзындықты созу
Ұзындықты созу арқылы икемділік жақсарады. Стрейкингті тек бұлшық еттер жылығанда және дене температурасы жоғарылағанда ғана бастау керек. Ұзындықты созғанда тиімді болу үшін денеге күшті қолдануды ауырсыну сезімінен сәл ғана асып кету керек және кем дегенде он секунд бойы ұстап тұру керек. Қозғалыс диапазонын кеңейту адамның дене тұрқының жақсы болуына және күнделікті іс-әрекеттерде тиімді болуына ықпал етеді.
Динамикалық
Динамикалық икемділік - буынның толық қозғалысын орындау мүмкіндігі. Бұл - бұлшықеттердің жиырылуы үшін энергияның дұрыс уақытында босауы. Сонымен қатар, ол дене бөліктерін созу кезінде жылдамдықтың артуымен қозғалысты басқарады. Бұл жаттығулар денеге күш салуға және спорттық іс-әрекетті орындауға көмектеседі. Бұрын жаттығулар алдында статикалық созулар жасалатын. Динамикалық созу жаттығулары күш-жігерді жұмсақ тіндерге қан мен оттегі ағынын арттырады. Тренерлер мен спорттық жаттықтырушылар динамикалық созылудың өнімділікті жақсарту және жарақат алу қаупін азайтудағы рөлін көбірек түсінеді.
Статикалық белсенді
Статикалық белсенді созу - бұлшықеттердің күшін пайдаланып, аяқты алдымен, бүйірінен немесе артқы жағынан ұстап тұру сияқты созылып тұрған күйді ұстап тұруды қамтиды. Статикалық белсенді икемділік үлкен күшті талап етеді, сондықтан оны дамыту ең қиын.
Баллистикалық
Баллистикалық созу басқа созу түрлерінен бөлек. Бұл созылуды емес, керісінше, секіруді қамтиды. Баллистикалық қозғалыстардың нақты орындалуы тіндердің ұзартылуын болдырмайды. Бұл қимылдарды денесі өте жылы болған кезде ғана жасау керек, әйтпесе олар жарақаттануға әкелуі мүмкін.
Шектері
Әрбір адам тәнінің әр буыны үшін белгілі бір қозғалыс диапазонымен туады. 1964 жылы Джиджи Берардидің "Барлыса өмір сүру" кітабында автор үш шектеуші факторды атап өтті: кәсіптік талаптар, қозғалыс талаптары және оқытуды елемеу.
Ішкі факторлар
Қозғалыс талаптары күш, төзімділік және қозғалыс ауқымын қамтиды. Тренингті ұмыту - дененің шамадан тыс жұмыс істеуі. Ішкі жағынан буындар, бұлшықеттер, суырлар мен буын-бұйлар адамның икемділігіне әсер етеді. Жоғарыда айтылғандай, дененің әр мүшесінің өзіндік шектеулері бар, ал біріктірілгенде, қозғалыс диапазоны әсер етуі мүмкін. Орындаушының қимыл күйіндегі психикалық ұстанымы олардың ауқымына әсер етуі мүмкін.
Сыртқы факторлар
Сыртқы жағынан, ауа райынан бастап орындаушының жасына дейін, икемділікке әсер етуі мүмкін. Жалпы тіндер мен коллагеннің өзгеруі адамның жасына әсер етеді. Жасы ұлғайған сайын күнделікті тіршілік ісін ауырмай-ақ орындау әлдеқайда қиындап кетеді. Көбінесе созылу арқылы адам өзін жақсы сезінуге көмектесетін бұлшық еттер мен сүйектердің денсаулығын сақтай алады.
Жарақат белгілері
Ауыр жарақат алуы мүмкін. Көптеген іс-әрекеттер үшін қалыпты қозғалыс диапазоны жеткілікті. Кез келген кенеттен қозғалыс немесе тым жылдам жүру бұлшық еттің тартылуына әкелуі мүмкін. Бұл қатты ауыруды тудырады, сондықтан орындаушы бұлшық етті демалу арқылы демалуға тиіс.
Жарақат алу қаупі
Кейбір адамдар йога және аэробика кезінде жарақат алады, сондықтан оны жасағанда абай болу керек. Көптеген созылулар жарақат әкелмейді, бірақ егер дұрыс жасалмаса, тез созылуы мүмкін. Егер сүйек, бұлшық еттер немесе басқа да бөліктер өздерінің сыйымдылығынан артық созылса, бұл бұлшық еттің ығысуына немесе тартылуына әкелуі мүмкін.