Кіріспе
ешбір Шығыс Азия мәдениетінде шұпыны тамақтағы көптеген негізгі тағамдардың бірі ретінде жейді немесе кейбір жағдайларда аз әшекейленіп, тікелей беріледі, шұпының қорларына ерекше назар аударылады. Кейбір шұпылар жағдайында негізгі ингредиенттер шұпаның бір бөлігіне айналады. Олар әдетте тек шұжықтарға негізделеді және сүт немесе қаймақ сияқты сүт өнімдері жоқ. Егер қалыңдықты пайдаланса, онда қалыңдықты әдетте жүгері немесе тәтті картоптан алынған тазартылған крахмалдан жасайды. Азиялық шұпылар әдетте дәмді немесе тәтті болып бөлінеді. Дәмді шұпаның сапасы негізінен оның хош иісі мен "умами" немесе "ксян" дәмімен, сондай-ақ аздап ауыздағы сезіммен анықталады. Тонг суи сияқты тәтті шұпылар хош иісі, ауыздағы сезімі және дәмділігі үшін жақсы көрінеді. Көптеген шұпылар дәмділігі мен денсаулыққа пайдалылығы үшін желеді және ішеді, сондай-ақ олардың жандандыру немесе сергіту әсерлері үшін мақтанады. Қытай тілінде, ластанған шұпылар әдетте шұпының орнына ластанған тағам болып саналады, бұл олардың "құрғақ ластанғаннан" (乾麵) айырмашылығы "шұпа" деген қосымша сөз болып табылатын "шұпа ластанған" (湯麵) деп аталуынан көрінеді.
Soups in East Asian culture are eaten as one of the many main dishes in a meal or in some cases served straight with little adornment, particular attention is paid to the soups' stocks. In the case of some soups, the stock ingredients become part of the soup. They are usually based solely on broths and lacking in dairy products such as milk or cream. If thickened, the thickening usually consists of refined starches from corn or sweet potatoes. Asian soups are generally categorized as either savoury or sweet. The quality of a savoury soup is determined mainly by its fragrance and umami or "xian" flavour, as well as, to a lesser extent, its mouthfeel. Sweet soups such as tong sui are enjoyed for their aroma, mouthfeel, and aftertaste. Many soups are eaten and drunk as much for their flavour as for their health benefits and touted for their purported revitalizing or invigorating effects. In Chinese language, noodle soups are generally considered a noodle dish instead of a soup, as evidenced by the fact that they are called "soup noodles" (湯麵), with 'soup' being an adjective, in contrast with "dry noodles" (乾麵).
Мәдени маңызы
Көптеген шұпылар ішінара қалпына келтіру ретінде тұтынылады және дәстүрлі қытай медицинасының теорияларымен тығыз байланысты. Бұл санатқа жолбарыстың жынысы сияқты экзотикалық заттар жатады. Мұндай тоник шұпының көптеген түрлері бар, олар дәмінен дәмді және дәмді болып келеді. Бір атаудағы кейбір шұпылар аймақтық артықшылықтар немесе айырмашылықтарға байланысты әртүрлі рецептерден тұруы мүмкін. Мұндай шұпыларда бір немесе бірнеше ет (әдетте шошқа еті немесе тауық еті), көкөністер және дәрілік шөптер болады.
Жапон тілі
Жапондық шұбалардың көбісі жалпы "даши" деп аталады, негізінен комбу (кельп) және кептірілген тудың (кацуобуши) ұсақтарымен дәмделеді. Кейде сусынның дәмін арттыру үшін сусынға мирин қосылады. Комбу: Кельп (комбу) - ыстық суға малып немесе жеңіл шұбат алу үшін қайнатылады. Нибоши: кептірілген сардиндарды (нибоши) суға батырып немесе қайнату арқылы жасалады. Ащылықтан сақтану үшін, басы мен ішегін суға батырудан бұрын, әдетте, қысып алады. Шитаке даши: кептірілген шитаке саңырауқұлақтарын суға батырып дайындалады.
Корея тілі
Кореялық шұжық жалпы yuksu ((K: 육수 T: 肉水) деп аталады. Тура мағынада ет тәрізді су болса да, юксу көкөніс эквивалентімен жасалған шұжықты қамтиды. Әр түрлі шұбат түрлерін әр түрлі корей шұпаларына қолдануға болады. Мёолчи Юксу (멸치 육수) - корейлік құрғатылған анчоуларды қайнатып дайындалған мөлдір шұжық. Дашима (кельп) дәмін арттыру үшін оны бірге қайнатуға болады. Бұл корейлік қарапайым шұбат пен тағамдардың көпшілігі үшін қолданылатын ең кең таралған сорпа түрі. Гоги Юксу (고기 육수) - бұл бұршақ, тауық немесе шошқа еті болуы мүмкін қайнатылған еттен жасалған мөлдір шұжық. Ол көбінесе негізгі Мёолчи Юксуды алмастыру үшін көбірек дәм беру үшін қолданылады. Сагол Юксу (사골 육수) - бұл ұзақ уақыт бойы қайнаған сүйектерден дайындалатын сүтті шұжық. Ол көбінесе гамжа тан (감자탕) сияқты қызар және етті корей шұпысын жасауға қолданылады. Kimichi Yuksu (김치 육수) - корей дәстүрлі кимчиден пісірілген, қайнатылмаған, мөлдір шұжық. Кимчидің көбіне қымыз ұнтағы аз қолданылады. Үлгі ретінде қытайлық кесіндіде жасалған донгчими (동치미) деп аталатын қатпарды аламыз.
Индонезия тілі
Индонезиялық тағамда куа (супа немесе қор) жасау үшін дәстүрлі шұба негіздері бар; көкөністерден, дәмдеуіштерден, ет немесе сүйектерден алынған. Сантан - кокос сүтінен дайындалған, дәмді, қаймақтай ақ шұбат. Оны майлы шырын алу үшін қыртысты кокостың етін сығу арқылы жасайды. Қалың кокос сүті әдетте қалың соусты жасауға, ал жұқа кокос сүті шұбат жасауға қолданылады. Кейде алтын сары түсті бояу үшін құрт қосылады. Индонезияның кокос сүтін супаның негізі ретінде пайдаланатын дәстүрлі шұпыларының мысалы - саюр лоде және сотоның бірнеше нұсқалары. Куа асам - асам жава (тамаринд) шырынынан жасалған жеңіл, жаңа және қышқыл жұқа шұбат. Тамаринді пайдаланатын шұпаның мысалы - саюр асем, тамаринд шұпасындағы көкөніс күйдеуі. Куа кука - қышқылданған шұпаның тағы бір нұсқасы, ол тамаринд орнына сіркейді қолданады. Әдетте теңіз өнімдері шұпысын жасауға қолданылады. Саюр беннинг әдеби мағынасы "ашық шұбат" дегенді білдіреді, ол аз мөлшерде сарымсақ, шалот және тему кукимен ғана аздап дәмделеді. Ашық көкөніс шұпасының мысалы - саюр байам (шұбар шпанақ) және саюр ойонг (окра шұпасы). Индонезиялық асханадағы калду - бұл қайнатылған ет пен / немесе сүйектерден алынған сорпа немесе қор. Бұл сорпаны тауық, сиыр және қой етінен алуға болады. Индонезиялық сорпалардың мысалы, ол kaldu (ет шұжығы) sop buntut және bakso (етті балдырлар шұжығы) пайдаланады.
Америкалық қытай асханасы
Америкадағы қытай мейрамханаларында ең танымал шұпылар: жұмыртқа шұпысы, ыстық және қышқыл шұпы, вотон шұпысы және жүгері шұпысы бар тауық.
Корея тілі
Юкгеджанг (육개장) - сиыр етінің жолақтары, қызыл қымыз және әр түрлі көкөністермен (әдетте жасыл және ақ пияз, бұршақ өскіндері, басқалары) дайындалатын дәмді қызыл шұбат; көптеген түрлерге шұбаға құйылған жұмыртқа мен күріш немесе целлофандық лапшалар, кейде креветка және басқа да теңіз өнімдері кіреді. Корейлік шұпылардың ішіндегі 육개장 корейлер мен корей еместер арасында өте танымал. Миёк гук (미역국) - пісірілген, кесінділенген сиыр еті мен миёк (жапон тілінде вакаме деп танымал) пісірілген шұбат. Бұл қан тамырлары мен жүрекке пайдалы деп есептеледі. Кореялықтар бұл тағамды туған күндері немесе әйел бала туғанда жейді. Ттек гук (떡국) - күріш торттарының кесінділерімен дайындалатын шұбат. Негізгісі, әдетте, сиыр еті немесе анчоу (멸치) күріш торт кесінділерімен бірге, ал көптеген түрлерінде жасыл пияз кесінділері, шұпаға құйған жұмыртқалар бар және әдетте жолақтармен немесе лаваштармен (김; көптеген түрлер пісіріледі немесе қуырылады және тұздалады / дәмділенеді). 떡국 дәстүрлі түрде жаңа жыл мерекесінде ұсынылады, бірақ суық айларда өте жақсы көреді. Доенжанг джигае (된장 찌개) - бұршақ пастасы шұпасының негізі. Әдетте кем дегенде тофу мен жасыл пиязмен бірге беріледі, көптеген нұсқаларда басқа ингредиенттер бар (түрлі ет немесе балық, бірақ әдетте жұмыртқа, картоп және басқа көкөністер жоқ). Мисо - бұл " 된장 " - ның аз шоғырланған, әлдеқайда қарапайым нұсқасы. Сундубу джигае (순두부 찌개) - дәмді қызыл күйде пісірілген ыдыс (сондай-ақ шұба емес), құрамында және дайындалуы 육개장 сияқты, бірақ тофуды (яғни қатты емес, бірақ қышқыл емес тофу, корей тілінде сундубу деп аталады) негізгі ингредиент ретінде тастап, теңіз өнімдері ингредиенттеріне етке қарағанда көбірек ұнайды. Әдетте ыстық күйде және сұйықтықтан ингредиенттердің пайдасына теңгеріммен қызмет етіледі, 순두부 찌개 육개장-тен жұмыртқа сарысы көбінесе шұпаға бүтін орналастырылуымен ерекшеленеді (әдеттегі құлаған жұмыртқа техникасына қарағанда, жұмыртқа ақсы мен жұмыртқа сарысы шұпаның ішінде бұзылады және сондықтан шұпаның ішінде бір бөлік ретінде емес, бөлшектерде пісіріледі).
Индонезия тілі
Индонезиялық шұпылар бамбу дәмдеуішінің мол қоспасымен дәмді екені белгілі. Индонезиялық тағамдар әр түрлі шұпылар бар. Кейбір индонезиялық шұпыларды бөлек толық тағам ретінде ұсынуға болады. Жалпы индонезиялық шұпылар мен күймелерді үш негізгі топқа жіктейді, олардың арасында сандаған нұсқалар бар. Сото - индонезиялық дәстүрлі дәмді ет шұпыларының әртүрлілігі, я мөлдір шұбатпен, не кокос сүтімен бай шұбатпен, мысалы, сото аям. Саюр - саюр асем сияқты дәстүрлі көкөніс пісірілген тамақ. Sop немесе sup әдетте батыс ықпалынан алынған шұпыларды білдіреді, мысалы, sop buntut .
Generally Indonesian soups and stews are grouped into three major groups with numbers of variants in between. Soto refer to variety of Indonesian traditionally spiced meat soups, either in clear broth or in rich coconut milk base soup, example includes soto ayam. Sayur refer to traditional vegetables stews, such as sayur asem. Sop or sup usually refer to soups derived from western influences, such as sop buntut.
Непал тілі
Квати - бұл тоғыз түрлі өскен бұршақтардың аралас шұбыры - қара грамм, жасыл грамм, қара бұршақ, дала бұршағы, соя бұршағы, дала бұршағы, бау бұршағы, қара бұршақ және күріш бұршағы. Оны тамыз айының толған күні арнайы тағам ретінде жейді.
Вьетнамдық
Вьетнамдық тағамдар шұпының екі негізгі түріне ие: макарон шұпысы және шұпылар (вьетнамша: canh). Нюдльді шұпылар таңғы ас пен кешкі асқа да желеді. Популярлы ластанған шұпыларға фở, күріш вермицельдері (bún bò Huế, bún mọc, bún ốc, Bún riêu cua, bún suông және т.б.) жатады. ), mì (mì Quảng Quảng Nam провинциясында), bánh canh, bánh đa cua (Хай Фонг провинциясында), nui және hủ tiếu. Сусындар жұқа, әдетте көкөністер мен дәмдеуіштерден жасалады. Олар әдетте дәмді күрішпен бірге қарапайым түскі және кешкі ас кезінде желеді. Жалпы бұршақтарға canh chua rau đay және canh chua cá lóc жатады. Лұу - Вьетнамда кең тараған дәстүрлі шұбат. Гриб ыдысын Вьетнамдағы "Ашима" мейрамханалар желісі кеңінен танымал етті. Шұбатқа ұқсас қалың, тәтті, шұбатқа ұқсас шұбат жейді.
Түрлері
Жұмыртқа тамшылы шұпа - жеңіл қытай шұпасы. Женьшень шұбы Қытай мен Кореяда өте танымал; самгиетанг (жаншенің шұбырасында толған тауық) корей ұлттық тағамдары болып саналады. Пароход - бұл ет, теңіз өнімдері мен көкөністерден тұратын, үстел үстінде ыстық шұжыққа малып пісірілген, жалпыға ортақ шұбат. Мисо шұпасы - мисо құрамында жеңіл шұбат. Бұл тамақ әдетте Жапонияда таңғы асқа ұсынылады. Акуланың қанаты шұбы - бұл акуланың қанаты, краб еті және жұмыртқадан жасалған қытай шұбы, ол жиі банкетке ұсынылады. Құрғақ тофу шұбы, шиитаке саңырауқұлақтары мен құрғақ бақшалар. Шошқаның қабырғасынан және/немесе тауық шұжығынан жасалған шұбаның негізі. Сото - индонезиялық дәстүрлі шұбат. Кейбір сото рецептерінде таза сорпа қолданылады, ал кейбіреулерінде кокос сүті негізіндегі шұба қолданылады. Азиялық шұбатқа арналған лапша - бұл үлкен бірлікте ұзақ лапшалар, олар бір табаққа шұбатпен беріледі. Салыстырмалы түрде батыс тағамдары тағамдық шұпаны көбірек тағамдық шұпаны құрайтын тағамдық шұпаны құрайды. Бірінші тағамның құрамында көбінесе көмірсулар, ал екінші тағамда көбінесе шұбат сұйықтығы болады. Баксо - индонезиялық ет балынан жасалған нан шұпасы. Бифштекстерді күріш вермичелли, сары бидай лапшасы және сиыр еті бульонасындағы көкөністермен ұсынады. Фу - вьетнамдық тағам. Оның шұбыры сиыр сүйектерін, имбирьді және тәтті дәмдеуіштерді (жұлдызды анис, корица және тырнақ) бірнеше сағат бойы қайнату арқылы жасалады. Рамен - бірнеше түрге жататын жапондық тағам. Тхукпа - бұл тибеттік макарон шұпасы, бұл көбінесе негізгі тағам (майлы шай мен цампамен бірге). Удон шұпасында жұмсақ, жұмсақ тағамдар бар. Бұл тағамның әр түрлі тағамдары бар.