Кіріспе

Көне Грекия театрындағы комедиялық кейіпкерлер Алязон өзені (ἀλαζών) - ежелгі Грекия театрындағы комедиядағы үш кейіпкердің бірі. Ол - темірдің қарсыласы. Алязн - өзін өзінен жоғары санаған алдамшы. Сенекс иратус (ашулы әке) және мильс глориус (қасқауылдайтын сарбаз) - алазннің екі түрі.

Майлз Глориос

Майлз Глориус (латынша, "қасқаша сарбаз") - ежелгі Римдегі комедиялық театрдан шыққан мақтаныш сарбазының кейіпкері. Осы кейіпкердің әртүрлі түрлері драма мен көркем әдебиетте пайда болды. Бұл кейіпкер гректің ежелгі комедиясындағы (мысалы, Аристофан) алазн немесе "қасқара" сөзінен шыққан. "Мильс Глориоз" термині кейде қазіргі замандағы контекстте қалпы мен өзін-өзі алдаушы мақтаныш немесе қорқытқышқа қатысты қолданылады.

Әдеби оқиғалар

Майлз Глориос ("Мақтаныш сарбазы") пьесасында Плаут, бұл термин басты кейіпкер Пиргополинике қатысты қолданылады. Бұл ақымақ Майлз Глориос өзінің ұлылығы туралы ашық және жиі мақтанады, ал қалған кейіпкерлер оған деген құрметті көрсетіп, оған қарсы жасырын жоспар құрып жатыр. Плаутостан қарызға алған Стивен Сондхаймның Берт Шевелов Ларри Гелбарт мюзиклі "Форумға бара жатқанда қызық оқиға болды" Майлз Глориус есімді жауынгерді бейнелейді. Теренстің алазон кейіпкерінің мысалы - Еунухтың Трасосы. Мильс Глориостағы Пиргополинике сияқты, Трассоға оны айналасына еріп, оның тілектерін орындайтын жағымпаздаушы немесе паразит қызмет етеді. Пиргополинике сияқты, Трас бай және ертегідегі жас жігіттің сарай қызына деген махаббаты үшін бәсекелес. Шекспир бұл түрді ең көп қолданады, атап айтқанда, борыштық және өзін-өзі даңқтаған жалаумен Ежелгі Пистольде Генрих IV, 2-бөлім, Виндзордың қуанышты әйелдері және Генрих V. Басқа мысалдар - "моданың өз ерлігі", испандық Армардо, Махаббат еңбегінің жоғалуында, құнды емес Капитан Парольдерде бәрі жақсы аяқталады, және Фальстафф Генрих IV, 1-бөлім және 2-бөлім, және Виндзордың қуанышты әйелдері. Джон Лайлидің "Эндимион" романындағы сэр Тофас та осыған сай келеді. Барон Мюнхгаузен - мақтанатын сарбаз. Commedia dell'arte-да Il Capitano фигурасы ғаламат ұлылыққа ие. "Айбанаттар конфедерациясы" романында басты кейіпкер Игнатий Джей Райли өзін қазіргі қоғамға деген бей-жайлығы мен ортағасырлық көзқарастарынан басқалардан артық деп санайды.

Басқа медиа

Музыкада Кодалийдің Харри Яностың басты рөлі кейіпкердің үлгісі болып табылады. The Elder Scrolls III: Morrowind компьютерлік ойынында Майлз Глориус есімді ойнауға болмайтын кейіпкер бар, ол өзінің жауынгерлік жетістіктерімен мақтануға дайын.

Senex iratus (қазақша)

Senex iratus немесе ауыр әке фигурасы - театрдағы алазон немесе алдамшы топқа жататын, өзін ашу-ызасы мен қорқыныштары, мазасыздығы мен сенімі арқылы көрсететін комикалық архетиптік кейіпкер. Оның әдеттегі қызметі - кейіпкер мен кейіпкердің махаббатына кедергі жасау, ал оның бұл қабілеті оның әлеуметтік жағдайы мен ақшаны бақылауынан туындайды. Жаңа комедияда ол кейде кейіпкердің әкесі, сондықтан оның қарсыласы болды. Содан бері ол жаман күйеу жігітпен бірігуге көнетін қаһарманның әкесі болды; ол "Жазғы түннің арманы" романында да, "Ромео мен Джульетта" романында да ойнап, драманың трагедияға айналуына жеткілікті табысты болды. Commedia dell'arte-дегі Pantalone - senex iratus ретінде әрекет етеді. Анатомиялық сын еңбегінде Нортроп Фрай комедиядағы барлық тосқауылдау әзіл-сықақтарды сенекс иратустың негізгі функциясының вариациялары деп қарастырды.