Кіріспе
Эвстатиос Макремболит (; фл. 1150-1200), латыншасы Евстафий Макремболит, ежелгі грек романсының Византиялық жаңғыртушысы, 12-ші ғасырдың екінші жартысында өркендеген. Оны кейде замандасы, қала епархы Евматий Макремболитпен шатастырады немесе олардың есімдерін біріктіреді. Оның Protonobilissimus атағы оның жоғары мәртебелі тұлға екенін көрсетеді, ал егер ол қолжазбаларда шіркеу архивтерінің бас сақтаушысы ретінде дұрыс сипатталған болса, ол христиан болғанға тиіс. Ол он бір кітаптан тұратын византиялық романның авторы, «Гисмин мен Гисминиас хикаясы». Ол Гомер және басқа да аттикалық ақындардан материалдар алғанмен, оның тілдік ерекшеліктерінің басты көзі Газалық риторик Хориций болды. Стилі үзілістердің болмауымен және антитезаны күштеп қолдануымен ерекшеленеді. Көркем туындыларға жасалған терімдемелер, көбінесе жеке бақылаулардың нәтижесінде жазылған, кейбір ғалымдар бұл туындының ең жақсы бөлігі деп санайды. Роман Тирлік Аполлоний туралы аңыз дәстүріне байланысты кейінгі әсер етті – Евстафийдің теңіздегі дауыл көрінісі және құрбандық ретінде ұсынылған қаһарман әйел туралы оқиғасы Джон Гоуэрдің «Confessio Amantis» атты шығармасының 8-ші кітабында пайдаланылып, осы арқылы Уильям Шекспирдің «Тир князі Перикл» пьесасының сюжетіне (әсіресе III актіде) енді. Сонымен қатар, грамматик Мануэль Холоболос шешімдерін жазған он бір жұмбақ жинағы да Евстафийге жатқызылады.
His title Protonobilissimus shows him to have been a person of distinction and, if he is also correctly described in the manuscripts as chief keeper of the ecclesiastical archives, he must have been a Christian. He was the author of a Byzantine novel, The Story of Hysmine and Hysminias, in eleven books. Although he borrowed from Homer and other Attic poets, the chief source of his phraseology was the rhetorician Choricius of Gaza. The style is remarkable for the absence of hiatus and a laboured use of antithesis. The digressions on works of art, apparently the result of personal observation, are considered by some scholars the best part of the work. The novel enjoyed a later influence in connection with the story tradition of Apollonius of Tyre—Eustathius' scene of the storm at sea and the heroine offered as a sacrifice being adapted in Book 8 of the Confessio Amantis of John Gower and, by way of that, forming a portion of the plot of William Shakespeare's Pericles, Prince of Tyre (particularly in Act III). A collection of eleven Riddles, of which solutions were written by the grammarian Manuel Holobolos, is also attributed to Eustathius.
Басылымдар
Изидор Хилберг (1876), романстар мен жұмбақтардың толық жинағы, сындық аппарат пен пролегоменамен, оның ішінде жауаптары да бар. Ол Евстафийдің 850 және 988 жылдар арасында өмір сүргенін анықтайды. М. Треу (1893), тек жұмбақтардың ғана толық жинағы. Елизавета Джеффристің кіріспелері мен түсіндірмелерімен аударылған «Төрт Византиялық повесть», Ливерпуль университетінің баспасы, 2012 жыл. Оның ішінде Гисмин мен Гиминиас повестьтерінің ағылшын тіліндегі аудармасы бар.