Кіріспе
Роберт Элеганттың тарихи романы (1983) Мандарин - Роберт Элеганттың 1983 жылы Simon & Schuster баспасында жарық көрген тарихи романы. Бұл оқиға Қытайда Тайпин көтерілісі кезінде орын алады. Бұл Элеганттың "Империяльдық Қытай трилогиясының" үшіншісі, біріншісі - "Династия" (Нью-Йорк: МакГроу Хилл, 1977) және екіншісі - "Манчу" (Нью-Йорк: МакГроу Хилл, 1980). Kirkus Reviews оны "Тағы бір сәнді қытайлық тамаша" деп атады, онда "XIX ғасырдың ортасындағы қытай тарихының кең, қуанышты түрде қарапайымдылығына қарсы, ойдан шығарылған отбасылар (одан басқа, шынайы өмірдегі бірнеше қозғаушы және шайқаушылар) Ұлы оқиғаларды бастайды немесе шатастырады". "Көңілді дипломатия, салтанатты/жауынгерлік іс-әрекет, отбасылық саға/романтика, бәрі қызықты, жоғары жылтырлықпен жылтыратылған: виртуоздық поп панорама, егер сіз Қытайдың басқа онша романдарын оқыған болсаңыз да, жаңа бұрыштармен". Тарихшы Гэри Олсен тарихты оқытуда тарихи көркем әдебиеттің артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылауда Элеганттың Қытай туралы романдарын қорғайды. "Мандарин тілінде Роберт Элегант өткен ғасырдың соңғы елу жылдығындағы Қытайдың адамгершілік драмасын бірнеше таңғажайып кейіпкерлер арқылы шоғырландыра алады", - деп түсіндіреді ол. Оның "Династия" және "Манчу" романдары "ақыл-ойы мен әшекейлеуге жол беретін, бірақ ешқашан соларға бағынбайтын" тарихи романның санатына жатады. Бұл шығармаларда тарих басты рөлді атқарады. Үлкен тарихи тұлғалар өздерінің есімдерін өзгертудің және іс-әрекеттерін өзгертудің қорлығын сезінбейді; ойдан шығарылған кейіпкерлер анық бағынышты рөл атқарады; тарих адал баяндалады".
Mandarin is a Robert Elegant historical novel published by Simon & Schuster in 1983. It is set in China during the Taiping Rebellion. It is the third to appear of Elegant's "Imperial China Trilogy", the first being Dynasty (New York: McGraw Hill, 1977) and the second being Manchu (New York: McGraw Hill, 1980). Kirkus Reviews called it "Another Elegant Sino spectacular" in which "against a vast, cheerfully over simplified wash of mid 19th century Chinese history, fictional families (plus a few real life movers and shakers) launch or muddle through Great Events." The review continues, "Intricate shuttlecock diplomacy, ceremonial/battle action, family saga/romance all polished to an entertaining high gloss: a virtuoso pop panorama, with fresh angles even if you've already read a dozen other China history novels". The historian Gary Olsen in a discussion of the advantages and drawbacks of historical fiction in teaching history, defends Elegant's novels of China. "In Mandarin," he comments,"Robert Elegant manages to concentrate, in a few telling and engaging characters, the human drama of China during the last fifty years of the past century." His novels, including Dynasty and Manchu, fall into the category of historical novel that "admits imagination and embellishment, but is never overwhelmed by them. In these works, history remains the dominant partner. Major historical figures do not suffer the indignity of having their names changed and their actions altered; fictional characters play clearly subordinated roles; history is faithfully related."
Сюжет
Тайпин көтерілісі кезінде орын алған оқиғалар Маньчжу династиясына қарсы көтерілісшілерді орнатады. Енела - Сианьфэн императорының (романда "Сзян Фэн") кәнизагы. Ол ұл туып, Екінші опиум соғысы кезінде Пекинге шетелдік әскерлер басып кіріп, олжалаған кезде императормен бірге қашады. Ол сыртқы дипломатия мен сарай саясатымен айналысады. Роман Шанхай саудагерінің (Саул Халеви) және оның серіктесінің (Айсек Ли) оқиғасын қамтиды. Ехенала Императордан Алсекті өлім жазасынан босатуды сұрайды; оның қылмысы ақыл-есінен ауыратын анасының өзін-өзі өлтіруіне жол беруі болды. Саулдың әйелі (Сара) және қызы (Фронах) бар. Ол Айсектің ұлдары Дәуіт пен Һаронды асырап алады. Дэвид Ли Хун Чжанның көмекшісі болады ("Ли Хун Чанг" романында). Бірақ Һарон бүлікшілердің қатарында. Фрона ағылшынмен қарым-қатынас жасайды, бірақ банкир Лионель Генрикеге үйленеді. Ұлдары дүниеге келген соң, Лайонель опиумға тәуелді болады. Ол жас қыздарды және бүлікшілікті жақсы көреді. Император қайтыс болады, отбасы Қытай арқылы саяхаттайды, ал көтерілісшілер жойылады. Фрона америкалық Габриэль Хайдпен махаббатты табады.
Кейіпкерлер
Саул Халиви - православие раввині және Шанхайдағы жібек саудагері. Сара Саулдың уайымшыл әйелі. Фрона Саул мен Сараның қызы. Айсек Ли - қытайлық жібек саудагері және еврей дініне кірген Саул Халевидің серіктесі. Ол түрмеге қамалады да, Саул, Һарон және Дәуіт оны түрмеден босату үшін үкімет қызметкерлеріне пара беруге тырысады. Арон Айсектің ұлы. Дэвид Айсектің ұлы. Лионель Фронаның алғашқы күйеуі опиумға тәуелді болып, қайтыс болады. Габриэль Хайд Фронаның екінші күйеуі, оның анасы еврей. Ехенала - Сиксиге негізделген, ол жесір император болды. Арамза императорды өзінің тұңғыш баласын тудыруға итермелеген, амбициялы, ақылды және әдемі кәнизагы.