Кіріспе

Мика Кларк - британдық жазушы Артур Конан Дойлдың 1889 жылы жарық көрген тарихи-саяхаттық романы. Кітап - бұл образдық роман, оның басты кейіпкері Мика Кларк романтикалық және найы жолмен оқиға іздейтін бала ретінде басталады, үлкен және өте тәжірибелі, әлемге шаршаған сарбаздың әсеріне түседі және көптеген тәжірибеден кейін ересекке айналады, олардың кейбіреулері өте ауыр. Соңында ол қуғынға ұшыраған заңсыз адам ретінде елден кетуі керек, өзі де сарбаз болады және өмір бойы әскери мансапқа бастама береді. Бұл кітапта Монмут көтерілісінің тарихының көп бөлігі 17-ғасырдағы Англияда өмір сүрген адамның көзқарасы бойынша жазылған. Көптеген назарлар осы қақтығыстың діни аспектісіне аударылады. Көтеріліске көптеген адамдар католик корольді протестанттық қарсыласқа ауыстыруға талпынған. Мика - бұл Миканы ағылшын азаматтық соғысында өзі соғысқан себеппен күресуге жіберген адал протестант әкесінің ұлы. Михей Седжмур шайқасында соғысады, ол Дойлдың ауызша баяндауында Англияның жерінде екі әскери күштердің арасындағы ашық жердегі соңғы ашық шайқас екенін мойындайды. Михей сонымен қатар қантөгіске және кейіннен кемсітусіз асылуларға куә болады, атақты судья Джеффристің қанды сотында көптеген басқалармен бірге сотталады, Барбадоста құлдыққа сатылуға сотталады және соңғы сәтте құл кемесінің тұтқынынан құтқарылады. Протестанттық дін қызметкерлерінің бүлікші әскерді жалдауда және оның сарбаздарын ынталандыруда атқарған рөліне көп көңіл бөлінген. Мика Кларктың өзі діни экстремизмге деген көңілі толып, ақырында төзімділік үлкен игілік деп санайды. Конан Дойл өзі католик ретінде тәрбиеленген және Михей Дойлдің осы тақырыптағы өз ойларын білдіргені ықтимал.

Бейімделулер

Джон Холлоуэйдің радио пьесасы BBC радиосында 1937 жылдың 15 шілдесінде көрсетілді. Джон Хейлдің жеті бөлімді бейімделуі BBC Home Service телеарнасында 1966 жылдың 16 наурызынан 27 сәуіріне дейін көрсетілді. Орындаушылар құрамына Мика Кларк ролі бойынша Брайан Джексон, Дексимус Саксон ролі бойынша Патрик Траутон және Рубен Локарби ролі бойынша Дэвид Джексон кірді. BBC Radio 4 1985 жылдың 31 наурызынан 3 мамырына дейін Констанс Кокс пен Дэвид Джонстонның режиссерлігімен бес бөлімнен тұратын бейімделуді таратты. Орындаушылар құрамында Мартин Рид Мика Кларк, Патрик Траутон Децимус Саксон, Джеймс Брайс Рубен Локарби және Николас Кортни Джозеф Кларк роліне қатысты.

Конан Дойл мен Оскар Уайльд

1889 жылы Мика Кларктың басылымынан кейін көп ұзамай Конан Дойл мен Оскар Уайльд екеуі де американдық Липпинкотттың ай сайынғы журналынан Джозеф Маршалл Стоддартпен Лондондағы кешкі асқа шақырылды. Кешкі ас нәтижесінде екі автор да Липпинкотт баспасында басылатын роман жазуға келісті. Конан Дойлдың екінші романы Шерлок Холмс, "Төрт белгісі" (1890) болды. Уайльдтың "Дориан Грейдің суреті" (1891) болды. Тамақ ішу кезінде екі автор әңгімелесіп, Уайлд Мика Кларкты оқығанын және оған ұнағанын айтты. Конан Дойл бұл оқиғаны 1924 жылы жазған "Естеліктер мен оқиғалар" атты өмірбаянында айтып өтті. Ол Уайльдпен дос болғанын, бірақ достығы ең жақсы жағдайда алыстағанын және Уайльдтың беделі күмәнді болған сайын одан да алыстағанын түсіндірді. Шын мәнінде достық қарым-қатынас шынайы болып көрінеді, бірақ Уайлд Мика Кларкты ұнатты деген мәселе әлі де талқыланып жатыр. 1999 жылы Конан Дойлдың өмірбаянында, "Қиялдар туралы әңгімелеуші" атты романының авторы Дэниел Сташоуэр Уайлдтың мұндай романы ешқашан ұнамайтын болады деп күдіктенді. Бірақ Конан Дойл өзінің өмірбаянында Уайлдқа романдағы судья Джордж Джеффристің сипаты ұнайтынын айтқан. Джеффрис, өз заманының заң соттарының атақты қорқыныштысы, кейіпкерінде кемшілік бар сұлу, жарқын адам ретінде көрсетілді - Уайльдтың кейбір жазбаларында көрсетілгендей, құлаған періште түрі. (Джеффристің) зұлымдығы барлық адамдарға белгілі болғаннан бері, оны әрқашан әдеттегідей, оның мінезі мен бет-әлпеті олардың артында тұрған ақыл-ойы сияқты қорқынышты және қорқынышты адам ретінде суреттеледі. Бұл мүлдем дұрыс емес. Керісінше, ол жас кезінде ерекше сұлулығымен ерекшеленіп кеткен адам болған. Ол емес, бұл шын, өте ескі, жыл өте, мен оны көрген кезде, бірақ азғындық және төмен өмір сүру оның бетін олардың іздерін қалдырды, бірақ мүлдем тұрақтылық және оның ерекшеліктерінің сұлулығын жоясыз. Ол қара түсті, ағылшынға қарағанда испанға көбірек ұқсайды, қара көздері мен зәйтүн терісі бар. Оның сөздері биік және асыл, бірақ оның мінезі соншалықты оңай жалындап, кішкене ғана айқыш немесе ренжіту оны ақылсыз адам сияқты, жалындаған көздері мен көбік аузымен қоятын. Мен оны өз көзіммен көрдім, оның иықтарында көбік бар, ал бүкіл бетін құмарлықпен соқтығыстырып, құлап жатқан аурумен ауыратын адам сияқты. Алайда, оның басқа да сезімдері аз бақылауға алынды, өйткені мен өте аз деп естідім, оған себеп болады деп жылап, жылап, әсіресе, ол өзі төмен болды, ол жоғары тұрған адамдар. Ол, менің ойымша, жақсылық пен жамандыққа зор күші бар адам еді, бірақ өзінің қараңғы жағына көңіл бөліп, екіншісін елемеу арқылы ол өзін адам бола алатын шайтандарға жақындата түсті. Клэр Дефтстоун "Дойлдың сипаты тарихи судья Джеффристің шынымен қандай адам болғанына сәйкес келер-келмейтінін, оның Уайльдтың "Дориан Грейдің" басты кейіпкерін қалай қалыптастырғанына әсер еткені немесе әсер еткені мүлдем мүмкін емес" деп атап өтті.