Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мануэль Колом Аргета:Мануэль Колом Аргета (8 сәуір 1932 - 22 наурыз 1979) - Гватемала қаласының мэрі және Гватемаладағы оппозицияның маңызды прогрессивті көшбасшысы.
Manuel Colom Argueta (8 April 1932 – 22 March 1979) was mayor of Guatemala City and an important progressive leader of the opposition in Guatemala.
Ерте өмір және білім
Гватемала қаласында туған Колом Эль Росарио мектебінде, Лицео Инфантильде және Эскула Националь Республика де Коста-Рикада оқыды (1940-1946), орта білімін Instituto Nacional Central para Varones (INCV) институтында аяқтады, онда ол студенттер қауымдастығының президенті болды. Ол мектепті үздік оқушы ретінде бітірді. 1950 жылы Гватемаланың Сан-Карлос университетінің заң колледжіне оқуға түсіп, қайтадан студенттік көшбасшы болды. Колумб оқу кезінде демократияны қолдау және диктатураларға қарсы ұлттық науқандарға қатысып, 1955 жылы Карлос Кастильоның билікті растауға бағытталған плебисцитке қарсы шыққан 33 азаматтың бірі болды. Ол 1956 жылы 25 маусымда студенттердің наразылығын қарулы түрде бұзуда және бірнеше студенттің өліміне әкелген. 1957 жылы заңгер және нотариус мамандығын алып шықты. Ол Флоренциядағы (Италия) оқуын жалғастыру үшін стипендия алды.
Born in Guatemala City, Colom studied at the El Rosario school, the Liceo Infantil and Escuela Nacional República de Costa Rica (1940–1946), completing his secondary schooling at the Instituto Nacional Central para Varones (INCV) where he became student association president. He graduated as one of the top students. He entered the College of Law at the University of San Carlos of Guatemala in 1950, again becoming a student leader there. Colom became involved in national campaigns for democracy and against the dictatorships during his studies and in 1955 was one of 33 citizens to publicly oppose the plebiscite aimed at confirming Carlos Castillo in power. He was targeted in the armed break up of a student protest on 25 June 1956 which left several students dead. He graduated as a lawyer and notary in 1957. He was granted a scholarship to continue his studies in Florence, Italy.
Мансап
Мануэль Колом Partido Revolucionario (Революциялық партия) партиясын құруға көмектесті, кейіннен ол демократиялық идеалдардан бас тартты деп, партиядан шықты. 1960 жылы Италиядан Гватемалаға оралғанда, Колом Мигель Идигорастың үкіметіне қарсы армия офицерлерінің қолдауымен "13 de Noviembre" қозғалысына қатысты. 1961 жылы ол Идигорас пен Энрике Пералтаға қарсылық білдірген Unidad Revolucionaria Democrática (URD) партиясының негізін қалаушылардың бірі болды. 1962 жылдың наурыз-сәуір айларында студенттер мен жұмысшылар үкіметке қарсы көтерілді; студенттер мен саяси көшбасшылар іздестірілді. Сол жылы Флоренцияда итальяндық Анна Боргиниге үйленді. Содан кейін олар Гватемалаға бірге оралып, үш балалы болды (Лорена, Моника және Родольфо). 1963 жылы 25 қаңтарда Колом және басқа да басшылар тұтқындалды, кейіннен Сальвадорға жер аударылуға мәжбүр болды, онда ол Ұлттық университетте жұмыс істеді. 1964 жылы Колом URD Бас хатшысы болып тағайындалды. 1970 жылы URD "Азаматтық комитет" ретінде Гватемала қаласының мэріне кандидат ретінде ұсынды және ол сайлауда жеңіске жетті. Президенттікке генерал Карлос Арана ие болды, ал доктор Адольфо Мижангос Лопес Орталық округтің депутаты болып сайланды. Колом кең ауқымды муниципалды бағдарламаны іске асырды және Гватемала муниципалитеттерінің ұлттық қауымдастығы ANAM президенті болып жұмыс істеді. 1973 жылы ол FURD Frente Unido Revolucionario Democrático сайлау комиссиясымен келісіліп, 1974 жылғы жалпы сайлауда күресу үшін күресті. Бұл қадам бірнеше тосқауыл тактикасымен тоқтатылды, өйткені Колом президенттікке жетудің жақсы мүмкіндігі бар еді. Ол басқа партиялардың мүшелері тарапынан кандидатура ретінде ұсынылды, бірақ бұл қадамдарды дәстүршілдер тоқтатты. Оппозициялық партиялар ақырында Эфраин Риос Монтты кандидаты ретінде қолдап, сайлауда жеңіп шықтық деп мәлімдейді. Алайда Кьелл Лаугеруд сайлауда үлкен алаяқтық болған деп айыпталғаннан кейін президент болды. 1975 жылы Колом Флоренцияға тағы бір стипендиямен оралды, онда қала құрылысы мамандығын оқыды. 1976 жылы Колом қайтып оралды және тағы да саяси партияны - Фронт Unido de la Revolución (FUR) құруға және тіркеуге тырысты. Сол жылы оның өміріне қастандық жасалды, ол Colom-ды жарақаттап, одан әрі қастандық пен қауіп-қатерлерден кейін жансакшылармен байланыстырды. Ол академиялық жұмысын Сан-Карлос университетінде жалғастырып, оны саясатпен біріктірді. 1979 жылы 15 наурызда FUR бірнеше жылдан кейін саяси партия ретінде тіркелді.
Manuel Colom helped to found the Partido Revolucionario (Revolutionary Party), later leaving the party claiming it had abandoned its democratic ideals. Back in Guatemala from Italy in 1960, Colom became involved in the '13 de Noviembre' movement backed by army officers against the government of Miguel Ydígoras, soon leaving after differences over tactics. In 1961, he was one of the founders of the Unidad Revolucionaria Democrática (URD), which led opposition to Ydígoras and Enrique Peralta. In March–April 1962, students and workers rose up against the government; student and political leaders were sought. In the same year, he married an Italian, Anna Borghini, in Florence. Then together, returned to live in Guatemala and they had three children (Lorena, Mónica and Rodolfo). On 25 January 1963, Colom and other leaders were detained, later forced into exile in El Salvador, where he worked at the National University. In 1964, Colom was named Secretary General of the URD. In 1970, the URD, as the 'Civic Committee' proposed him as candidate for Mayor of Guatemala City, and he won the election comfortably. The Presidency was won by General Carlos Arana with Dr. Adolfo Mijangos López elected deputy for the Central District. Colom rolled out a wide municipal programme and worked as President of ANAM, the national association of Guatemalan municipalities. In 1973 he fought to have FURD – the Frente Unido Revolucionario Democrático – approved by the electoral commission so that it could fight the 1974 general election. The move was blocked by several delaying tactics, apparently as Colom would have had a good chance of winning the presidency. He was proposed as a candidate by members of other parties, but these moves were blocked by traditionalists. The opposition parties eventually backed Efraín Ríos Montt as candidate and claim to have won the elections. However, Kjell Laugerud became President after alleged massive electoral fraud. In 1975, Colom returned to Florence on another scholarship where he studied urban planning. In 1976, Colom returned and once again tried to form and register a political party – the Frente Unido de la Revolución (FUR). The same year there was an attempt on his life that left Colom injured and reliant on bodyguards after further attempts and threats. He continued his academic work at San Carlos University, combining this with politics. On 15 March 1979, FUR was finally registered as a political party after several years.
Өлім
1979 жылы 22 наурызда, партия тіркелгеннен кейін бір аптадан кейін, Колом 45 оқ жарақатын алып, өлтірілді. Ол генерал-майор Кансинос бастаған мұқият жоспарланған әскери операцияның нысанасы болды, оған әскери тікұшақтар мен бірнеше әскери ресурстар кірді (Кансинос 3 айдан кейін өлтірілді). Бұл әскери үстемдік еткен және репрессивті режим кезінде генерал Фернандо Ромео Лукас (1978-1982 жылдар аралығында президент болған) бірнешеуінің бірі болды, оның ішінде Социал-демократиялық партияның негізін қалаушы Альберто Фуэнтес Мохр.
On 22 March 1979, a week later after his party was registered, Colom was assassinated, receiving 45 bullet wounds, having been the target of a carefully planned military operation led by Major General Cancinos, that included army helicopters and several military resources (Cancinos was assassinated 3 months later). This assassination, under the military dominated and repressive regime of General Fernando Romeo Lucas (President 1978–1982), was one of several, including Social Democrat Party founder Alberto Fuentes Mohr.
Құрметтер
2009 жылдың 22 наурызында Гватемала үкіметі Мануэль Колом Аргуетаға, оның өлтірілуінің 30 жылдығына орай, Grand Cross дәрежесіндегі Кетзал орденін табыстады. Кетсал орденін Мануэль Колом Аргуэтаның балаларына президент Альваро Колом Кабальерос тапсырды.
On 22 March 2009 the Government of Guatemala granted to Manuel Colom Argueta, post mortem, the Order of the Quetzal in the grade of the Grand Cross, as part of the 30th anniversary of his murder. The Order of the Quetzal was delivered to Manuel Colom Argueta's children by president Alvaro Colom Caballeros.