Шығармашылық және Сиқыр: Рольдік ойын туралы шолу

Кіріспе

Рольдік ойын

Chivalry & Sorcery — 1977 жылы Fantasy Games Unlimited баспасында алғаш рет жарық көрген қиял-ғажайып рольдік ойын (FRP). Эдвард Э. Симбалист пен Уилф К. Бэкхаус 1977 жылы жасаған Chivalry & Sorcery (C&S) Dungeons & Dragons (D&D) ойынының ерте бәсекелесі болды. Ойынның дизайнерлері D&D-дегі реализмнің жетіспеуіне наразы болып, одан Chevalier деп аталатын ойын жүйесін жасады. Олар оны 1977 жылы Gen Con-де Гари Гигакске ұсынуды жоспарлаған. Кейбір өзгерістер D&D-нің соңғы іздерін жойғаннан кейін, 1980 жылдың қыркүйек айындағы журналда (№4) Эрик Голдберг ортағасырлық дәуір туралы жақсы зерттелген ақпаратты, әсіресе геральдика ережелерінде ұсынылғанды, жоғары бағалады, бірақ күрделілігіне қатысты: «Ең үлкен мәселе ойын шын мәнінде ойнала бастағанда туындайды — ол құрғақ жердегі асьюректей қиын қозғалуы мүмкін» деп шағымданды. Голдберг өндіріс сапасын жақсы демеді — «Текст машинаға терілген беттердің кішірейтілген көшірмелерінен тұрады, ал суреттер орташа». Ол сондай-ақ кең таралған ережелерді өте ұйымсыз деп тапты. Голдберг «Ешбір FRP жүйесі техникалық жүйе дизайнының мөлшері мен сапасымен салыстыруға келмейді» деп мойындаса да, ойынды ұсынбады: «C&S — фантазияға құштарлар үшін ғана қолайлы ойын. ФРП ережелерін тексеру үшін анықтамалық жұмыс қажет болғандар үшін бұл құнды сатып алу, ал бір ғана ФРП жүйесін негіз етіп кампания құруды көздейтін болса, бұл бекер шығын». 1981 жылдың қазан айындағы The Space Gamer журналында (№44) Джон Тиндел ережелердің күрделі және кең екенімен келісті, бірақ оларды үйренуге жұмсаған уақыттың құны бар екенін ойлады: «C&S ойнауға болмайтын, анықтамалық жұмыс ретінде жақсы екені айтылды, бірақ бұл шындыққа сәйкес емес. Мен C&S ойнайтын және ойынды қатты ұнататын көптеген адамдарды білемін [ ] Бәрі бір сұраққа келіп тіреледі: сіз күрделі ережелерді үйренуге дайынсыз ба? Егер дайын болсаңыз, C&S сатып алыңыз; сіздің сыйлығыңыз — көптеген қуанышты сәттер. Әйтпесе, одан аулақ болыңыз, ол сіз үшін емес». 1980 жылы жарық көрген The Complete Book of Wargames кітабында ойын дизайнері Джон Фримен ойынның ойнауға тым күрделі екенін айтты және «Күрделілік мәселесі ескерілмесе де, ол дәстүрлі түрдегі зындан оқиғаларына сәйкес келмейді, ал монстрлар мен фантастикалық материалдың көп бөлігі кейіннен қосылғандай» деді. Ол сондай-ақ сиқыр жүйелерінің «қызықты, жақсы зерттелген және «реалистік» болғанымен, қалыпты оқиғаларға мүлдем жарамайды» деп ойлады. Фримен ойынның басқа рольдік ойынға арналған анықтамалық материал ретінде пайдалы екенін айтып, «Ойын ретінде нашар; көз ретінде тамаша» деген жалпы баға берді. 1990 жылы шыққан The Complete Guide to Role Playing Games кітабында ойын сыншысы Рик Сван ойынның көпшілігі үшін тым егжей-тегжейлі екенін анықтады, оны «қазіргі уақытта жарық көрген ең күрделі RPG-лердің бірі» деп атады. Сван сиқыр жүйесін ерекше күрделі деп тапты және ережелердің өзінде ойыншыларға «сиқыршыларды кейіпкер ретінде таңдамас бұрын екі рет ойлануға» ескерту жасалғанын атап өтті. «C&S сиқыр жүйесі — сиқыр мектебінің оқулығы ретінде пайдалануға болатын кестелер, формулалар мен ережелердің ақылдылықты тексеруге арналған жинағы» деді. Сван «Ойынның қалған бөлігі де қиын, ал ойынның аз мысалдары, нашар ұйымдастырылуы және шатастыратын кестелер көмектеспейді» деп түйіндеді. Сван ойынға 4 баллдан 2,5 баға берді: «Егжей-тегжейлілікке құштар ойыншылар үшін Chivalry & Sorcery-ден артық таңдау жоқ. Аз қамтылғандар C&S-ді идеялардың көзі ретінде пайдалы табады». Black Gate журналындағы Chivalry & Sorcery туралы ретроспективті шолуда Джеймс Мализевски «Мен C&S-ді жақсы көремін, бірақ бұл құралдарды қолдану қиын және ауыр екеніне күмән жоқ. Соған қарамастан, мен араласқан адамдардың арасында C&S өте ықпалды болды. Мен ойынды ойнаған ешкімді білмедім, бірақ Бэкхаус пен Симбалист оның арқылы ұсынған идеялар үлкен күшке ие болды». 2023 жылы жарық көрген Monsters, Aliens, and Holes in the Ground кітабында RPG тарихшысы Стю Хорват «Күрделі ережелерде сұлулық бар, ал Chivalry & Sorcerys әлемді басқа RPG-лер басқара алмайтын жолмен көрсетеді. Бұл барлық егжей-тегжейлілік, әрине, рольдік ойындарға жаңаша көңіл бөлуге шақырды, бірақ оның ережелерінің салмағы мен әлемді күрделі түрде симуляциялауға деген талаптарымен батып қалды» деп атап өтті.

Chivalry & Sorcery is a fantasy role playing game (FRP) first published in 1977 by Fantasy Games Unlimited. Created by Edward E. Simbalist and Wilf K. Backhaus in 1977, Chivalry & Sorcery (C&S) was an early competitor to Dungeons & Dragons (D&D). The designers of the game were dissatisfied with the lack of realism in D&D and created a gaming system derived from it, named Chevalier. They intended to present it to Gary Gygax at Gen Con in 1977 After some changes eliminated the last remnants of D&D In the magazine's September 1980 edition (Issue #4), Eric Goldberg liked the well researched information on the medieval period — particularly heraldry — presented in the rules, but bemoaned the complexity, saying, "The worst problem arises when the game is actually played — it can move as awkwardly as an octopus on dry land." Goldberg called the production values primitive — "The text consists of reduced reproductions of typewritten pages, and the illustrations are fair to mediocre." He also found the extensive rules extremely disorganized. Although Goldberg admitted that "No FRP system has since matched the quantity and quality of its technical system design", he did not recommend the game: "C&S is a poor game for all but the serious devotee of fantasy. It is a worthy purchase for he who wishes a reference work from which to authenticate FRP rules; it is a terrible investment for he who wishes one FRP system upon which to base a campaign." In the October 1981 edition of The Space Gamer (Issue No. 44), Jon Tindel agreed that the rules were complex and extensive, but thought that the investment of time to learn them was worth it: "It has been said that C&S is unplayable, that it is better as a work of reference, but that is emphatically untrue. I know many people who play C&S and enjoy the game very much [ ] It all comes down to one question: are you willing to spend the time to learn the complicated rules? If you are, by all means buy C&S; your reward will be many hours of joy. If you are not, stay away, it is not for you." In the 1980 book The Complete Book of Wargames, game designer Jon Freeman thought that the game was too complex to be played, and added "Even if the question of complexity were disregarded, it's not suited for dungeon adventures of the conventional sort, and indeed the monsters and most of the fantasy material are included almost as an afterthought." He also thought the magic systems, although "interesting, well researched and fairly 'realistic', [are] wildly unsuited to normal adventuring." Freeman concluded by suggesting that the game was more suitable as reference material for another role playing game, and gave it an Overall Evaluation of "Poor as a game; Excellent as a source." In his 1990 book The Complete Guide to Role Playing Games, game critic Rick Swan found the overly detailed game overwhelming for most players, calling it "among the most complex RPGs ever published." Swan found the magic system especially complicated and pointed out that the rules themselves warned players "to think twice before choosing mages as characters. It's a warning worth taking seriously: the C&S magic system involves a mind numbing collection of tables, formulas, and rules that could serve as a grad school text in wizardry." Swan commented that "The rest of the game is equally tough, and the skimpy examples of play, poor organization, and confusing charts don't help." Swan concluded by giving the game a rating of 2.5 out of 4, saying, "For players with insatiable appetites for detail, there are few better choices than Chivalry & Sorcery. The less obsessive will find C&S more valuable as a source of ideas." In a retrospective review of Chivalry & Sorcery in Black Gate, James Maliszewski said "Fond as I am of C&S, there's little question in my mind that those tools were often hard to use and cumbersome. Despite that, at least in the circles in which I moved, C&S was very influential. I didn’t know anyone who actually played the game itself, but the ideas Backhaus and Simbalist advanced through it held a lot of power." In his 2023 book Monsters, Aliens, and Holes in the Ground, RPG historian Stu Horvath noted, "There is a beauty in complex rules, and Chivalry & Sorcerys vividly imply a world in a way that few other RPGs, then or now, manage All of this detail encouraged a new kind of focus on roleplaying, certainly, but one that is bogged down by the weight of its rules and their insistence on intricately simulating the world."

Екінші басылым (C&S2)

1983 жылы жарық көрген екінші басылым үш ереже кітапшасы бар картон қорапта ұсынылды. C&S1-мен салыстырғанда негізгі механикалық өзгерістер жоқ, бірақ көптеген өзгерістер ережелердегі кейбір тұстарды түсініктірек етуге немесе оңайлатуға бағытталған. Ортағасырлық орта үш бөлігіне нақты бөлінді: ерте феодалдық, жоғары рыцарлық феодалдық және кеш рыцарлық феодалдық, әр дәуірдің өзіне тән технологиясы болды. Мысалы, толық металлдан жасалған қару және екі қолды қылыштар тек кеш феодалдық дәуірде (14-15 ғасырларда) қолжетімді болды.

Қабылдау

1983 жылдың қазан айында шыққан "Ақ жұлдыз" журналында (46-шы саны) Маркус Роуленд екінші басылымның жақсартылған өндіріс сапасына 10 балдан 10 бал берді, бірақ әртүрлі аспектілер әлі де тым күрделі екенін анықтады: "Жалпы алғанда, C&S-дегі кейіпкер жасау әлі де өте қиын, және тәжірибесіз ойыншылар бірнеше сағат жұмсауы мүмкін, әсіресе егер олар дұрыс емес ретпен жұмыс істеу қатесін жасаса, ол өлімге алып келуі мүмкін. C&S-дегі дағдыларды меңгеруді сөзбен сипаттау өте қиын, ол кем дегенде үш түрлі жүйені қамтиды". Роуленд кейіпкерлердің ерекшелігі күрделілікке байланысты екенін мойындады. "Бұл ережелердің ең жақсы жағы – олардың егжей-тегжейлілігі, мысалы, нақты ас дайындау шеберлігін дамытуға арналған кестелер, сондай-ақ көз және шаш түсіне арналған кестелер". Роуленд ойынның күрделілігін 10-нан 10-ға, ал ойнау мүмкіндігін 10-нан 6-ға бағалап, жаңа ойыншыларға жарамдылығына қатысты алаңдаушылық білдірді: Мен бұл ойынды тәжірибесіз ойын жүргізушілер мен ойыншыларға ұсына алмаймын, бірақ рөлдік ойындарды білетін және ұзақ науқанға арналған күрделі жүйе іздеген кез келген адам үшін Chivalry & Sorcery идеалды болар. Егер ережелер сәл жақсы ұйымдастырылса және жиынтық кейіпкер жасауға және науқандарды дайындауға көбірек көмек берсе, менде осындай алаңдаушылықтар болмас еді. Пол Мейсон "Imagine" журналы үшін "Chivalry & Sorcery" 2-ші басылымын қарап шығып, былай деді: "Chivalry & Sorcery" қателікпен AD&D ойынымен егжей-тегжейлілік тұрғысынан бәсекелесуге тырысады – үмітсіз міндет, ол тек фрагменттелген және күрделі ережелер жиынтығын тудырады. Анықтамалық жұмыс ретінде және басқа ойындарға енгізуге болатын идеялардың көзі ретінде "Chivalry & Sorcery" әлі де өте жақсы, бірақ ол хоббинің басты ағымының шетіндегі культ ойыны ретіндегі танымал бейнесін өзгерте алмайды деп күмәнданамын. 1984 жылдың сәуір айында шыққан "Dragon" журналының (84-ші саны) редакторы Кен Ролстон екінші басылымның жаңартылған ережелері әлі де тым күрделі екенін айтты: Ойын өзінің тартымдылығын кеңейту үшін қайта қарастырылды, бірақ ұсынылымда әлі де проблемалар бар, және көлем мен егжей-тегжейлілікке байланысты аудитория әлі де шектеулі. Бұл ойын толықтығына баса назар аударады, түсініктіліктің есебінен. C&S әлі де нарықтағы ең қиын және көп уақытты қажет ететін FRP жүйесі болып табылады, егер оның артықшылықтарын толық пайдаланатын деңгейде ойнаса. Ролстон тіпті жаңартылған басылым да жаңадан бастағандар мен арасында ойнайтын ойыншыларға арналмағанын ескертті: Бұл бастаушы немесе кездейсоқ FRP ойыншысы үшін дұрыс өнім емес. Орташа ойыншы үшін ол қосымша және анықтамалық ретінде пайдалы болуы мүмкін. Бірақ толыққанды науқандық жүйе ретінде C&S-тің артықшылықтары тек тәжірибелі ойыншының қолында ғана толыққанды жүзеге асырылады – ол байыпты, күрделі, адал және ортағасырлық тарих, аңыздар мен фантастикалық әдебиеттермен таныс.

In the October 1983 edition of White Dwarf (Issue 46), Marcus Rowland gave the improved production values of the second edition a 10 out of 10, but found various aspects were still overly complex: "Overall, character generation in C&S is still extremely complicated and might take inexperienced players several hours, especially if they make the fatal mistake of working in the wrong order Skill acquisition in C&S is almost indescribably complex and involves at least three distinct systems." Rowland did admit that some of the complexity allowed for unique characters. "Probably the best feature of these rules is their attention to detail expressed in such minutiae as the table used to develop the exact culinary skills, and tables for Eye and Hair color." Rowland concluded by scoring the complexity of the game 10 out of 10 and its playability only 6 out of 10, and expressed reservations about the suitability for new gamers: I cannot recommend this game to inexperienced referees or players, but anyone with some knowledge of roleplaying games who is looking for a complex system for a prolonged campaign will probably find Chivalry & Sorcery ideal. If the rules were slightly better organized and the set gave more aid in character generation and setting up campaigns, I would not have these reservations. Paul Mason reviewed Chivalry & Sorcery 2nd Edition for Imagine magazine, and stated that: Chivalry & Sorcery mistakenly attempts to compete with the AD&D game in terms of detail – a hopeless task which can only produce a fragmented and complex set of rules. As a reference work, and as a source of ideas for incorporation into other games, Chivalry & Sorcery is still excellent, but I doubt it will shake its popular image as a cult game on the fringes of the hobby mainstream. In the April 1984 edition of Dragon (Issue 84), Ken Rolston found the overhauled rules of the second edition were still too complicated, saying: The game was revised to broaden its appeal, but the presentation still shows problems, and the audience is still limited, because of the bulk and detail involved. This game is committed to comprehensiveness, at the expense of comprehensibility C&S is still the most difficult and time consuming FRP system on the market, when played at a level that fully exploits its virtues. Rolston warns that even the revised edition still is not meant for newcomers and part time players: This is the wrong product for the beginning or casual FRP gamer. For the intermediate gamer, it may be useful as a supplement and sourcebook. But as a complete campaign system, the virtues of C&S are only fully realized in the hands of the superior gamer — one who’s serious, sophisticated, dedicated, and familiar with medieval history, legend, and fantasy literature.

Үшінші басылым (C&S3)

Ойын қайта қаралып, Highlander Designs (HD) – Г. В. Томпсон құрған американдық баспа үйімен үшінші басылымда (түсіне орай "Жасыл кітап" деп аталды) жаңадан шығарылды. Үшінші басылымның авторлары Эд Симбалист, Уилф Бэкхаус және Г. В. Томпсон болды. C&S3-те ортағасырлық сілтемелерге қатысты айтарлықтай өзгерістер енгізілді, олар көбінесе жойылды. Үшінші басылымда бұрынғыдай ортағасырлық француз тарихы мен мәдениетіне толыққанды сілтемелер қалмады. C&S3 ойынның барлық аспектілерін қамтитын "дағдылар" жүйесін енгізді, оның ішінде жекпе-жек, сиқыр, география білімі, тілдер, билер мен әндер және адамның білуге немесе істеуге қабілетті басқа да нәрселер бар. "Skills cape" деп аталатын дағды жүйесі, дағды арқылы анықталатын барлық әрекеттер үшін проценттік және 10 қырлы ойыншық (D10) қолданады; D10 дағдының табысты (немесе сәтсіз) болуы "сыни" деңгейде екенін анықтайды.

Төртінші басылым (C&S4)

Highlander Designs банкротқа ұшырады және оны Англияда орналасқан және Стив Тернер басқаратын Britannia Game Designs Ltd. (BGD) компаниясы сатып алды. C&S-тің төртінші басылымы, "The Rebirth" деп аталды, бірнеше айдан кейін жарық көрді және 2000 жылы шықты. Негізгі ережелерге бірнеше қосымшалар енгізілді, оның ішінде "Рыцарьдар серігі", "Қару жасаушылар серігі", "Жандар серігі" және "Эльфтер серігі".

Бесінші басылым (C&S5)

Britannia Game Designs Ltd. компаниясы ойынның бесінші басылымын шығару мақсатында Kickstarter кампаниясын іске қосты, ол 2019 жылдың 31 шілдесінде сәтті аяқталды. Ойын 2020 жылдың ақпан айында жеткізілді.

Марапаттар

Chivalry & Sorcery 1979 жылы барлық уақыттың ең жақсы ежелгі ортағасырлық қағидалары үшін H.G. Уэллс сыйлығын жеңіп алды.

Бірінші басылым (C&S1)

Костикян, Грег (1980 жылдың наурызы). "Ойын галактикасы". "Арес" журналы. Simulations Publications, Inc. (1): 33. Малишевски, Джеймс (2014 жылдың шілдесі). "Нағыз Солтүстік – Қара қақпа". 2023 жылдың 5 шілдесінде алынған. (1980 жылдың сәуір айы). "Фантастикалық нұсқа 27". "Фантастикалық ғылым". 2023 жылдың 5 шілдесінде алынған. (1982 жылдың сәуір айы). "J&S №14". "Ойындар және стратегия" журналы.