Кіріспе

Фламанд қауымдастығының муниципалитеті, Бельгия.

Вервик ( ; , wɛʁvik; ; Viroviacum) – Бельгияның Батыс Фландрия провинциясында орналасқан қала және муниципалитет. Муниципалитет Вервик қаласы мен Гелуве қаласын қамтиды. 2014 жылдың 1 қаңтарында Вервик халқының саны 18 435 адамды құрады. Жалпы ауданы 43,61 км² (16¾ шаршы миль), бұл 1 км²-ге 423 тұрғыннан келеді (1095 тұрғын шаршы мильге). Аймақ өте жақсы темекісімен танымал және темекі мұражайына ие. Қала Лиз өзені арқылы француздық Вервик-Сюд қаласынан бөлінген.

Тарих

Вервик - Бельгиядағы ең көне қалалардың бірі.

Тарихқа дейінгі дәуір

Тас дәуірінің артефактілері, кремний балталар мен найза ұштары Бас Фландрия аймағында және Остхове орнында табылған. 2009 жылы «Де Пионер» орнында жүргізілген археологиялық қазбалар Темір дәуірінен Рим дәуіріне дейінгі қоныстану іздерін анықтады.

Рим дәуірі

Вервик, бәлкім, менапийлердің қонысы болған, оны басқарған Вировос, Лис (қазіргі Балоккен аралы) жағасындағы шағын төбеде орналасқан. Бұл әлі дәлелденбеген. Цезарь Галлияны бағындырған кезде кельт ауылының қасында римдіктердің тоқтау орны салынған. Римдік қонысы 3-4 ғасырлардағы римдік жол карталарында Вировиакум (Itinerarium Antonini) немесе Вировино (Путингер картасы) деген атпен тіркелген. Вировиакум Кассель мен Бавай арасындағы римдік жолында орналасқан. Сол кезеңге қатысты қалдықтар Вервикте әлі күнге дейін жиі табылып жатыр. Орталықтағы Сент-Мартин алаңындағы қазба жұмыстары ескі Сент-Мартин шіркеуінің негізін ашты, ол ішінара римдік құрылыс қалдықтарымен салынған. Кейбір тарихшылардың пікірінше, бұл бұрын Марс немесе Приапусқа арналған ғибадатхана болған. Бұл да әлі дәлелденбеген.

Орта ғасырлар

XIII ғасырда Бельгия халқының саны қатты өсті, бұл алыс Шығысқа дейінгі халықаралық нарықтарға енген тоқыма саудасының үлкен гүлденуінің арқасында болды. 1327 жылы қаланы Филип Валуа басып алды және ішінара қиратылды. 1382 жылғы Гент көтерілісі кезінде Вервик Вестрозебеке шайқасы кезінде Филип ван Артевельде әскерінің алғы шебі болды. Көтеріліс сәтсіз аяқталып, қала бритондықтармен тоналып, күлге айналды. Сент-Медардус шіркеуін толығымен қайта құруға тура келді. Вервик әлі толық қалпына келмеген еді, 1400 жылы үлкен өрт бүкіл қаланы қайтадан жойды. 820 тұрғын үйдің тек 20-сы ғана қалды. Ян Зондер Врис 1401 жылы Вервикке қалпына келтіру және қайта жандану үшін ынталандыру ретінде базар залын сыйлады. 1436 жылы Кале гарнизонының бір бөлігі Вервикке басып кірді және қаланы қайтадан күлге айналдырды, 1440 жылы қала тағы да өртенді. Көптеген тізбектей өрттердің себебі, көптеген үйлер ағаштан және сабаннан салынған және қала ешқашан қабырғаланбағандықтан шабуылдарға қарсы қорғаныссыз болды. Тізбектей өрттерден кейін қалаға оба эпидемиясы шабуыл жасады. 1436 және 1468 жылдары халық эпидемиядан қырылды.

Габсбургтер Нидерланды

16 ғасырдың ортасында Вервик үшін ақыры тыныш кезең басталды. Гүлдену жойылды және халық саны шамамен 3000 адамға дейін азайды. Діни даулар кезінде Сент-Медардус шіркеуі ауыр зақымдарға ұшырады және бүгінге дейін иконаларға қарсы күрестің іздерін сақтап тұр. 1579 жылы Гейзендер шіркеуді өртеп жіберді. 17 ғасырда бүкіл аймақ француз королі Людовик XIV-нің үздірілмейтін аннексия талпыныстарына тап болды. 1668 жылы Вервик француздар тарапынан басып алынды, ал 1678 жылы Испан тәжіне қосылды. Сол жылы Нимвеген шартынан кейін Вервик тағы да француз территориясына айналды. Қаланың үнемі кедейдеуі салдарынан онда 3172 тұрғын қалды. 1713 жылы Утрехт шарты бойынша қала екіге бөлінді. Лис өзені мемлекеттік шекараға айналды және қаланы француздық Вервик-Сюд және австриялық Вервикке бөлді. Бірақ халық үшін қала бірлігін сақтап қалды, ал Сент-Медардус шіркеуі екі қала бөлігі үшін де приход шіркеуі болып қалды.

Бірінші Француз Республикасы

Француз революциясы мен 1794 жылғы француз басқыншылығынан кейін Сент-Медардус шіркеуі тағы да күлге айналды. Бірінші коалиция соғысы кезінде Вервик пен Менен шайқасының бір бөлігі осы жерде голландиялық және француз революциялық әскерлері арасында болды, сол шайқаста жас принц Фредерик Оранский-Нассау жараланды. Вервик француздық Лиз департаментінің құрамына кірді және үрей, зорлық-зомбылық және қуғын-сүргін кезеңі басталды.

Бельгия Корольдігі

1815 жылы Вена конгресінен кейін қала 1830 жылғы Бельгия революциясына дейін Нидерланд Біріккен Корольдігінің құрамына кірді. Бельгия революциясынан кейін Вервиц-Сюд, Бусбек, Комин және Варнетон қалаларының тұрғындары наразылық білдіріп, Лиз өзенінің арғы жағындағы бельгиялықтармен қайта бірігуді талап етті. Бұл шағын көтеріліс бірнеше күннен кейін француз жандармдарымен басылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерлері 1914 жылдың 5 қазанында қалаға енді. 4 қазанда кеден қызметкері Оңтүстік Вервикте неміс уландарының болғанын байқап, Вервик пен Оңтүстік Вервикті байланыстыратын айналмалы көпірді ашып, кілтін Лизге лақтырып жіберді, ешкімнің өтуіне жол бермеді. Келесі күні немістер келіп, кілтті судан шығарды. Француз және бельгиялық жандармдармен қысқаша шайқас болғаннан кейін қала немістер бақылауына көшті. Вервик Батыс майданға жақын, Германияның бақылауындағы алғашқы ірі қала болғандықтан, әскери үкімет орнатылып, неміс сарбаздары қалаға орналастырылды, ал жаралы сарбаздарға (соның ішінде бір кезде жас Адольф Гитлерге де) көмек көрсетілді. Вервик тұрғындары окоп соғысына қызмет ететін неміс фабрикаларында жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1917 жылы тұрғындар британдық артиллерия Вервикке бағытталғандықтан және қаланы қиратқандықтан, қаладан эвакуациялауға мәжбүр болды. Соғыстан кейін Вервик көбінесе қайта жаңартылды. Брюгге сәулетшісі Хуиб Хосте бірнеше жобаны жүзеге асырды, оның ішінде бірнеше үйлер қатары, коммерциялық ғимараттар және қалалық кәріз жүйесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вервик қайтадан неміс әскерлерімен басылып алынды, ал 1944 жылы қанадалық сарбаздар тұрғындарын азат етті.

Көрікті жерлер

Сент-Медардус шіркеуі – зор готикалық шіркеу. Ұлттық темекі мұражайы Вервик аймағы темекі шаруашылықтарымен мәшһүр.