Кіріспе

Британдық физиолог Уильям Хьюсон (1739 жылы 14 қараша - 1774 жылы 1 мамыр) - британдық хирург, анатомист және физиолог.

Өмірбаян

Хьюсон 1753 жылы Ньюкасл-апон-Тайндағы Ньюкасл ауруханасында (кейіннен Корольдік Виктория ауруханасы) оның негізін қалаушы Ричард Ламбертпен және одан кейін 1761/1762 жылдың қысында Эдинбургте оқыды. Ол Уильям Хантердің студенті, кейіннен көмекшісі болды. 1768 жылы ол Америка философиялық қоғамына сайланды, 1769 жылы Копли медалімен марапатталды және 1770 жылы Корольдік қоғамға сайланды. Оның негізгі еңбегі қанның ұю процесіндегі негізгі белок фибринді оқшаулау болды. Коплидің еңбегі жануарларда лимфа тамырларының бар екенін көрсетіп, олардың қызметін адам лимфа жүйесінің бар екендігін жорамалдау арқылы түсіндірді. Ол сондай-ақ қызыл қан жасушаларының Антон ван Левенхук бұрын болжам еткендей шарша емес, дискоидты екенін көрсетті, бірақ жасушалардың қараңғы орталықтарын ядролары ретінде дұрыс анықтамады. 1773 жылы ол қызыл қан жасушаларындағы жасуша мембранасының тұжырымдамасына дәлел келтірді, алайда бұл соңғы жұмыс негізінен елемеді. 1770 жылы 10 шілдеде ол Бенджамин Франклиннің Лондондағы досы Мэри Стивенсонға (Полли деп жақсы танымал) үйленді. 1772 жылдың қыркүйегінен бастап ол Лондондағы Франклиннің тұратын жері (қазір Бенджамин Франклин үйі мұражайы) Крейвен көшесінің 36-сы мекенінде анатомия мектебін жүргізді. 1998 жылы Лондондағы үйді (Бенджамин Франклин үйі) қалпына келтіретін жұмысшылар үйдің астында жасырылған алты бала мен төрт ересектің сүйегін қазып алды. The Times газеті 1998 жылдың 11 ақпанында былай деп жазды: Алғашқы бағалау бойынша сүйектерге 200 жылдай уақыт болды және олар Франклиннің 1757 жылдан 1762 жылға дейін және 1764 жылдан 1775 жылға дейін оның үйінде тұрған кезінде көмілген. Сүйектердің көпшілігінде кесу, кесу немесе кесу белгілері бар. Бір бас сүйекке бірнеше тесік жасалған. Вестминстерлік коронер Пол Кнапман: "Мен қылмыс жасау мүмкіндігін мүлдем жоққа шығара алмаймын. Менде тергеу жүргізу мүмкіндігі бар". Бенджамин Франклиннің достары (Франклиннің Лондондағы 36-шы Кревен көшесіндегі үйін қалпына келтіру үшін жауапты ұйым) сүйектерді екі жыл бойы үйде тұрған Хьюсон сол жерге қойған болуы мүмкін деп атап өтті. Олар Франклиннің Хьюсонның не істеп жатқанын білгенін айтады. Бұл дәлел археологиялық деректерге сүйеніп дәлелденді, олар кен орнында табылған тасбақа сүйектерімен байланысты сұйық сынап пен ит сүйектерімен байланысты қызыл түсті көрсетті. Хьюсон лимфа жүйесіне қатысты эксперименттерді жануарлар мен заттар арқылы жүргізген. Ол 1774 жылы 1 мамырда өлген. Хьюсонның жұмысын оның өлімінен кейін 1774 жылдың қыркүйегінде Хьюсонның әпкесі Доротиге үйленген Магнус Фальконар жалғастырды. Фальконар Хьюсонның дала мен тимустағы тәжірибелерін қайталады және нәтижесінде 1777 жылы Хьюсонның қызыл қан жасушалары туралы жұмысын оның растауымен бірге қайта жариялады. Бенджамин Франклин өзінің өсиетінде (1789 ж.) былай деп қалдырды: "Менің сүйікті ескі досым Мэри Хьюсонға, оның өмір бойы пайдалануы үшін белгіленген күміс танкерлерімнің біреуін беремін, ал ол қайтыс болғаннан кейін оны оның қызы Элизаға беремін. Мен оның ұлы Уильям Хьюсонға, менің құдайым, менің жаңа кварто Киелі кітапты, сондай-ақ императордың Венадағы бағындағы өсімдіктердің ботаникалық сипаттамасын, фолио түрінде, түрлі-түсті кесінділермен тапсырамын. Оның ұлы Томас Хьюсонға "Көрермендер, құлақтар және күзетшілер" атты кітаптарды сыйға тарттым.