Кіріспе

Христиандық догматикалық қозғалысы Имяславие (Имяславье, Имяславие, сөзбе-сөз "атын мадақтау" немесе "атын даңқтау"), сыншылар арасында имябожие (Имябожие) немесе имябожnichestvo (Имябожничество) деп те аталады, сондай-ақ ономатодоксия (ονοματοδοξία) деп аталады, бұл орыс православиеіндегі мистикалық догматикалық қозғалыс, оның негізгі ұстанымы - Құдайдың аты мен Құдайдың өзі арасындағы ажырамас байланыстың мәлімдемесінің. Имиаславия қозғалысы 20 ғасырдың басында пайда болды, бірақ оны жақтаушылар да, қарсыластар да христиандық тарихы бойынша болжамдық негіздерді келтіреді. Бұл идеяны жақтаушылар бұл идеяның бастауы шіркеу аталарынан басталады деп айтады, ал қарсыластары ежелгі ересиархтардан басталады деп айтады. 1913 жылы Ымьяславиттердің ілімдері Киелі Синодтың ресми түрде еретикалық деп айыптады, ал Афон тауындағы орыс монастырларында осы ілімге қатысты дау-дамайлар туындаған дүрбелеңдер Ресей қарулы күштерін қолдана отырып басылды. Имиаславияның іліміне байланысты туындаған теологиялық дау-дамай Ресейдегі Григорий Палама мен Гесихаст мұрасына қызығушылықты қайта жандандырды және ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы ресейлік діни және философиялық ойдың дамуына айтарлықтай әсер етті. Имяславтардың шынайы топтары сақталмаса да (олар Кеңес өкіметімен жеңілді), соған қарамастан, 1990-2000 жылдар аралығында имияслав тақырыбына қызығушылық қайта жанданды. Кейбір орыс дін ойшылдары мен орыс православие шіркеуінің теологтары имаславиттердің кейбір идеяларына белгілі бір симпатия білдірді. Әр түрлі идеологиялық бағыттардағы бірнеше Шынайы православиелік юрисдикциялар imiaslavie ілімін жоққа шығаруды ерестік деп санап, imiaslavie-ді категорикалық қолдағанын білдірді.

Басталуы

20-ғасырдағы imiaslavie тарихы 1907 жылы сыйлы схемалық монах Иларион (Домрахов) "Кавказ таулары туралы" кітабын жариялаумен басталды. Иларион өзінің кітабында "Исаның дұғасы" туралы рухани тәжірибесін "Құдайдың есімі - Құдайдың Өзі және кереметтер жасай алады" деген дәлел ретінде айтып берді. Бұл кітап Афон тауындағы (ол кезде Осман империясының, қазіргі Грекияның) орыс монахтары арасында өте танымал болды. Олардың көбі Платон мен стоиктердің пікірінше, есімдер мен нысандар әлемдегі олардың сәйкес "сезімдік көріністеріне" дейін өмір сүреді, сондықтан Құдайдың есімі Жаратылыс алдында болған болуы керек және Киелі Есім Құдайдан басқа ештеңе бола алмайды деп айтқан. Бұл, басқа нәрселермен қатар, Құдайдың құпия есімін білу ғана адамның кереметтер жасауына мүмкіндік береді дегенді білдіреді (Қабалада ұқсас түсінік бар).

Афон тауындағы қудалау

Иларионның "Гизихазм" және иероскемамонк Энтони Булатовичтің "Атын даңқтау" деген кітаптары Афон тауының көптеген монахтарын дауға тартты. Константинопольдің Иоахим III және Константинопольдің Герман V экуменикалық патриархтары және Ресейдің Киелі Синоды Есімді даңқтауды пантеистикалық деп айыптап, бірақ оның қолдаушыларымен сұхбат алмады. Афон тауындағы есімді даңқтаушылар пошта мен ақша аударымдарынан, сондай-ақ құпиялардан бас тартылды. 1913 жылы 17 маусымда Ресей империясының "Царь" пароходы Афон тауына Архиепископ Никон (Рождественский), профессор Троицкий, Сергей Викторович, 118 сарбаз және 5 офицермен бірге Киелі Синодтың үкімін орындау үшін келді. Сол күні Афон тауындағы шығыс православиелік монастырь мемлекетінің монастырь кеңсесі Протос егер "ирекеттіктер" аймақтан шығарылмаса, онда барлық ресейліктерді гректер қуып шығатынын мәлімдеді. 1913 жылы 16 шілдеде Херсон кемесі келіп, орыс сарбаздары қарусыз "Имя прославляющих" атты адамдарды тұтқындауға кірісті. Константинополдегі орыс консулы Шебунин 50-ші Беласток полкінің 6-шы ротасына оларды шабуылмен, бірақ қантөгіссіз алуға бұйрық берді. Бұл мақсатта Архимандрит Мисаил, Пантелеимон монастырының басшысы, бұл сарбаздарды мас етті, нәтижесінде қан төгілді. Херсон дәрігерінің тізілімінде Санкт-Пантелеимоннан 46 монахтың жарақат алғаны және төртінің қаза тапқаны туралы мәлімет бар. Бұл Сербияның Хиландар монастырында сақталған Құдайдың анасы Галактитрофузаның (Сүт беруші) керемет иконасының мерекесі күні болды. 19 шілдеде "Санкт-Андреус" атқылаушыларының көбі қарсылықсыз тұтқындалды. Тұтқынға алынған монахтар 22 шілдеге дейін Афонның маңында тұрды. Жарақат алғандардың 40-ы Афон тауындағы ауруханаға жіберілді, ал қалған 621 монахты (418-і - Санкт-Пантелеимоннан, 183 - Санкт-Андрейден) Одессаға жөнелтті. Келу барысында кеден қызметкерлері олардың барлық заттарын алып кетеді, олар ешқашан қайтарылмайды. Одессада тергеуден өткеннен кейін 8 монахты Сент-Андрейге қайтарып әкетті, 40-ы түрмеге қамалды, ал қалғандары шашы мен сақалдарын қырқып, діни қызметтен шығарылды және өз елінің қалаларына қайта орналастырылды. Діни қызметкерлерге литургиялық рәсімдерді өткізуге тыйым салынды, ал көптеген адамдар өмір бойына құрметті рәсімдерден бас тартты, ал қайтыс болған кезде соңғы рәсімдерден және христиандық жерлеуден бас тартты. 1923 жылдың 17 шілдесінде Афон тауынан өз еркімен кетуге шешім қабылдаған тағы 212 монах Одессаға Чихачев пароходымен келді, кейбіреулері діни мазақ ретінде яһуди кипотын киді. 1910 жылы Афон тауында 3496 орыс монахтары болған, ал 1914 жылы олардың саны 1914-ке дейін азайды.

Жақтастары мен қарсыластары

Имиаславия ілімінің басты қолдаушысы - бұл осы тақырыпта кітаптар шығарған Санкт-Андрей шіркеуінің иеромоны Антоний Булатович. Бұл ілімді насихаттағандар Кронштадт қаласының қасиетті Иоанн және Революциядан аз уақыт бұрын Ресей императорлық отбасымен тығыз байланысты "ақылсыз монах" деп аталатын ықпалды мистик және сауықтырушы Григорий Распутиннің жазбаларынан қолдау табады. Кронштадттық Иоанн осы дау-дамай басталғанға дейін қайтыс болды, және оның үзінділері, оның өз жазбаларында кездеспеген идеялардың бүкіл жиынтығын қолдау үшін контекстінен шығарылды деп дәлелдеуге болады. Имиаславия позициясының ең нақты анықтамаларының бірі оның қорғаушысы Алексей Лосевтен келеді: "Имиаславияның нақты мистикалық формуласы былай естіледі: а) Құдайдың есімі - Құдайдың энергиясы, Құдайдың өзінен ажырамас, сондықтан ол Құдайдың өзі. б) Алайда Құдай Өзінің энергиясынан және есімінен ерекшеленеді, сондықтан да Құдай Оның есімі немесе жалпы есімі емес.

Салдары

1914 жылы 27 тамызда Булатович Бірінші дүниежүзілік соғыста армияның капелланы болып қызмет етуді сұрады, ал Киелі Синод оның өтінішін мақұлдады. 1914-1916 жылдар аралығында патша Николай II-ге екі хат жолдаған. 1914 жылы жазған хатында Ресейдің әскери жеңілістерін Имиаславиедегі қуғын-сүргінмен байланыстыруға болады: "Бұл Ресейді қандай апатқа ұшырататынын тек Құдай біледі. 1915 жылдың 1 шілдесінде Киелі Синодқа алғашқы автор, старт және схемалық монах Иларионнан хат келіп түсті. Ол шіркеуден шығарылды ма деп сұрады; Иларион Кавказ тауларында адамы ретінде өмір сүрді және кітабының туындаған дау-дамай мен тәртіпсіздік туралы білмейтін сияқты. Иларион 1915 жылдың шілдесінде "Ресей иерархиясының ең жоғарғы мүшелерінен келетін қуғын-сүргін - шындықтың соңғы жауы, барлық зиянды антихристке келуге тура келетін уақыт жақын екендігінің сенімді белгісі" деп мәлімдеді. Иларион 1916 жылдың 2 маусымында жауап алмай қайтыс болды. Епископ Иларион (Альфеев) 1999 жылы былай деп жазды: "Елбасылар" қозғалысы ғасыр басында Киелі Синодтың бұйрығымен басылғанмен, Мәскеу кеңесі (1917-18 жж.) алдындағы жылдары бұл мәселені талқылау қайтадан қарқын алды, бұл мәселе бойынша шешім қабылдауға тиіс еді, бірақ ол бұған қол жеткізе алмады. Сондықтан да, шіркеудің есімге табынуға қатысты соңғы бағасы осы күнге дейін ашық сұрақ болып қала береді.

Имиаславия және математика

Орыс математикалық мектебін Дмитрий Егоров пен Николай Лузин құрды деп есептеледі, екеуі де Имиаславиялықтар және Павел Флоренский мен философ Алексей Лосевтің жеке достары, екеуі де теологияда Имиаславиялықтар.

Талдау

Әлеуметтік психология профессоры Мартин Бауэр мұны "өкілдігі" туралы жанжал ретінде қарастырады, ол "сөздің жай ғана flatus voci (лат.