Гватемаланың Кобан қаласының тарихы мен географиясы
Cobán
Кобан, Гватемаланың Alta Verapaz департаментінің орталығы. 212 мыңнан астам халқы бар, 1974 км² аумақты қамтиды. Географиялық мәліметтер мен статистика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кобан (Cobán), толық Санто-Доминго-де-Кобан, Гватемаланың орталық бөлігіндегі Альта-Верапас департаментінің астанасы. Сонымен қатар, ол Кобан муниципалитеті үшін әкімшілік орталық болып табылады. Ол Гватемала қаласынан 219 км қашықтықта орналасқан. 2018 жылғы халық санауы бойынша Кобан қаласының халқы 212 047 адамды, ал муниципалитеттің халқы 212 421 адамды құрады. Кобан теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және жалпы ауданы 1 974 км²-ды құрайды. Ол ірі кофе өсіру аймағының орталығында жатыр.
Cobán , fully Santo Domingo de Cobán, is the capital of the department of Alta Verapaz in central Guatemala. It also serves as the administrative center for the surrounding Cobán municipality. It is located 219 km from Guatemala City. As of the 2018 census, the population of the city of Cobán was 212,047 and that of the municipality was 212,421. Cobán lies at an altitude of above sea level and covers a total area of 1,974 km2. It is located at the center of a major coffee growing area.
Вера-Пас уағыздаушыларының ордені
1530 және 1531 жылдар аралығында капитан Алонсо де Авила [es] Сиуадд Реалға жол тартқанда, Лакам Тун [es] лагунасы мен төбесін кездейсоқ ашты. Бұл жердің халқы испандықтар бағындырған халықтармен тарихи түрде сауда жасағандықтан, болатын жағдайды біліп, орманға тығылды. Испандықтар лакандтарды бағындыруға тырысты: Хуан Энрикес де Гусман Нуэва-Эспаниядан, Франсиско де Монтехо Юкатан түбегінен, Педро де Альварадо Гватемаладан капитан Франсиско Гил Сапатамен бірге, ал соңында Педро Сольорзано Чиапастан. Осы кезде Уағыздаушылар ордені Тезулутланның «соғыс аймағын» бейбіт аймаққа айналдыруға тырысты. Темір жолмен, Ла-Эспанияда бірнеше сәтсіздіктерден кейін, аралдық Аудиенсия Бартоломе де лас Касасқа 1534 жылы Нуэва Гранадаға баруға шақыруды қабылдауға рұқсат берді, онда ол жаңадан епископ болып тағайындалған еді. Екеуі де Панамаға қарай кемемен жүріп, содан кейін Лимаға бет алды, бірақ сапар барысында дауыл кемелерін Никарагуаға лақтырып жіберді, онда Лас Касас Гранада монастырында қалуды жөн көрді. 1535 жылы ол Гватемала аймағындағы зерттелмеген ауылдық аймақтарды бейбіт түрде отарлауды бастауды корольге және Индиялар Кеңесіне ұсынды; алайда, Берналь Диас де Луко мен Меркадо де Пеналозаның оған көмектесу ниеттеріне қарамастан, оның ұсынысы қабылданбады. 1536 жылы Никарагуа губернаторы Родриго де Контрерас әскери экспедиция ұйымдастырды, бірақ Лас Касас Карлос V-тің әйелі, Португалия королевасы Изабелге хабарлағаннан кейін оны бірнеше жылға кейінге шегерді. Биліктің қарсылығын ескере отырып, Лас Касас Никарагуадан Гватемалаға кетті. 1536 жылдың қараша айында Лас Касас Гватемаланың сол кездегі астанасы Сантьяго-де-Гватемалаға қоныстанды; бірнеше айдан кейін оның досы, епископ Хуан Гарсес оны Тласкалаға көшіп баруға шақырды, бірақ бірнеше аптадан кейін ол Гватемалаға оралды. 1537 жылдың 2 мамырында губернатор Алонсо де Мальдонадо оған Тезулутлан капитуляциясын берді – жазбаша міндеттеме, 1539 жылдың 6 шілдесінде Мексиканың вице-королі Антонио де Мендоса ратификациялады. Онда барлығы Тезулутлан халқы, бағындырылғаннан кейін, енкомиенда ретінде берілмейді, бірақ корольдің поддандылары болады деп келісті. Лас Касас монахтар Родриго де Ланда, Педро Ангуло және Луис де Ракпен бірге төрт христиан жергілікті тұрғындарын іздестіріп, оларға Ізгі хабардың негізгі қағидаларын түсіндірген христиан әндерін үйретті. Луис де Рак Сакапуланың кацигіне барып, оның халқының алғашқы шүкіршілік рәсімін өткізді. Кейін Лас Касас кацикке сыйлықтар жеткізу үшін еріп жүрді, ол одан қатты әсер еткендіктен, өз халқының уағыздаушысы болуға шешім қабылдады. Касик Дон Хуан есімімен шүкіршілік рәсімінен өтіп, жергілікті тұрғындарға кішкентай шіркеу салуға рұқсат алды; алайда, басқа касик Кобан шіркеуді өртеп жіберді. Дон Хуан, алпыс адаммен бірге, Лас Касас және Педро Ангуло Кобан халқымен сөйлесіп, оларды жақсы ниеттеріне сендірді; Дон Хуан тіпті қыздарының біреуін католик шіркеуімен Кобан касигіне үйлендіруді ұсынды. 1539 жылы папа Павел III Сиудад-Реал епархиясына уәкілеттік берді; сол жылы Алонсо де Мальдонадо испан отарлаушыларының қысымымен Тезулутланға әскери науқан бастады [ ] және барлық жергілікті тұрғындарды енкомиендаға берді. Бұл капитуляциялардың айқын бұзуы Лас Касасты ашуландырып, оны король Карл V алдында айыптау үшін Испанияға барды. 1540 жылдың 9 қаңтарында патшалық құжат шығарылды, ол Тезулутлан капитуляциясын ратификациялады және аймақты Уағыздаушылар орденінің қорғауына берді. Сол жылдың 17 қазанында Кардинал Гарсия де Лойса, содан кейін Үндістан Кеңесінің президенті, Мексика Аудиенциясына осы заңдарды орындауға бұйрық берді. Капитуляциялар ресми түрде 1541 жылдың 21 қаңтарында Севилья шіркеуінде жарияланды. Лас Касас 1544 жылы Чиапас епископы болып тағайындалды, бірақ ол жаңа әдістерді өзінің епархиясында қолдануға тырысты, бірақ олар енкомиендостардан түбегейлі бас тартты. Қақтығыс Сиадуд-де-Мексикоға көшті және ақырында барлығы жергілікті тұрғындардың бостандығына қолдау көрсетуге келісті; алайда, бұл орындалмады, өйткені Лакандон орманы тағы екі ғасыр бойы бағындырылмады, бұл бүлікші майя халқының сүйікті тығылған жеріне айналды. Лас Касас пен Ангуло Рабиналды құрды, ал Кобан қаласы жаңа католик ілімінің орталығы болды. Бірнеше жылдан кейін жергілікті тұрғындар испан үлгісімен қоныстанды және Tactic сияқты бірнеше қалалар құрылды. «Соғыс аймағы» атауы 1547 жылы ресми түрде қабылданған «Вера-Пас» (нағыз бейбітшілік) атауымен ауыстырылды. 1890 жыл шамасында британдық археолог Альфред Персиваль Модсли және оның әйелі Гватемалаға көшіп келіп, Кобанға сапар жасады. Модслилер Верапазға келген шақта, либерал президенттер Мануэль Лисандро Баррильяс Берсиан, Хосе Мария Рейна Барриос және Мануэль Эстрада Кабрера берген кең жеңілдіктердің арқасында аймақта неміс колониясы қоныстанды. Немістер өте біріккен және тұрақты қауымдастыққа ие болды және Кобанда 1888 жылы құрылған неміс клубында (Deutsche Verein) әртүрлі іс-шаралармен айналысты. Олардың басты коммерциялық қызметі кофе плантациялары болды. Модсли немістерді былай сипаттады: «Кобанда Республиканың басқа қалаларына қарағанда шетелдіктер көп: олардың барлығы дерлік кофе өсірумен айналысатын немістер, ал кейбіреулері мал шаруашылығымен және басқа да салалармен айналысады; олардың арасында оқшаулық, үй шаруашылығы және еңбек проблемалары туралы шағымдар жиі естілмейді, бірақ мен оларды бизнестен үлкен пайда көріп отырғандарына және олардың еңбегі мен көрегендігі аймаққа әкелген үлкен коммерциялық маңызға қуандым; және жеке тұрғысынан, олардың дені сау және күшті балалары өсе алатын ләззатты климаттан ләззат алады, сондай-ақ тропикалық өмірге жартылай еуропалық жағдайларға тән барлық жайлылықтардан ләззат алады. Қонақ үйлер немесе фондалар сирек кездеседі; бірақ шетелдік тұрғындардың қонақжайлылығы мәшһүр». Қала 19 ғасырдың соңында неміс кофе өсірушілерімен дамытылды және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін көбінесе тәуелсіз иелік ретінде жұмыс істеді. 1935 жылы Кобанда неміс мектебі есігін ашты. 1930 жылға дейін қалада шамамен 2000 неміс тұрды. Сонымен қатар, Убиконың мақсаты аймақта немістерге тиесілі кең аумақтарды бақылауға алу болды деген болжам бар.
Between 1530 and 1531, captain Alonso de Ávila [es] on his way to Ciudad Real accidentally discovered the lagoon and hill of Lacam Tún [es]. People of that place had historically traded with all the people that the Spaniards had conquered, so, knowing what was coming, they sought refuge in the jungle. The Spaniards tried in vain to conquer the lacandones: from Nueva España Juan Enríquez de Guzman tried; from the Yucatán Peninsula, Francisco de Montejo tried; Pedro de Alvarado attempted it from Guatemala along with captain Francisco Gil Zapata and, finally, Pedro Solórzano from Chiapas. That is when the Order of Preachers tried to convert the Tezulutlán "War Zone" into a peaceful region. In the meantime, after a series of setbacks in La Española, the island Audiencia allowed Bartolomé de las Casas to accept Friar Tomás de Berlanga's invitation to go to Nueva Granada in 1534, where he had just been appointed as Bishop. Both sailed toward Panamá, to then continued to Lima, but during the trip a storm tossed their ship to Nicaragua, where Las Casas chose to remain in the Granada convent. in 1535, he proposed to the King and the Council of the Indies to start a peaceful colonization of the unexplored rural zones in the Guatemala region; however, in spite of Bernal Díaz de Luco and Mercado de Peñaloza intentions to help him, his suggestion was rejected. In 1536 Nicaraguan governor Rodrigo de Contreras organized a military expedition, but Las Casas was able to postpone it by a couple of years after he notified queen Isabel de Portugal, wife of Carlos V. Given the authorities' hostility, Las Casas left Nicaragua and went to Guatemala. In November 1536, Las Casas settled in Santiago de Guatemala, then the capital of Guatemala; a few months later, his friend, bishop Juan Garcés, invited him to move to Tlascala, but after a few weeks he came back to Guatemala. On May 2, 1537, governor Alonso de Maldonado granted him the Tezulutlán Capitulations a written commitment ratified on July 6, 1539, by Antonio de Mendoza, México Viceroy in which everybody agreed that Tezulutlán natives, once conquered, would not be given as encomienda but would be King's subjects. Las Casas, along with friars Rodrigo de Landa, Pedro Angulo and Luis de Cancer, looked for four Christian natives and taught them Christian hymns where the Gospel's basic principles were explained. Luis de Cancer visited the cacique of Sacapulas and was able to perform the first baptisms among his people. Later, Las Casas lead a retinue to bring girts to the cacique, who was so impressed that he decided to convert and become his people preacher. The cacique was baptized with the name of Don Juan and the natives granted permission to build a small church; however, Cobán, another cacique, burned the church. Don Juan, along sixty men, Las Casas and Pedro Angulo, went to talk to Cobán's people and convinced them of their good intentions; Don Juan even took the initiative to marry one of his daughters with cacique Cobán by the Catholic Church. In 1539 pope Paul III authorized the diocese of Ciudad Real; that year, Alonso de Maldonado—under pressure by Spanish settlers—began a military campaign in Tezulutlán [ ] gave all the natives in encomiendas. This flagrant violation of the Capitulations enraged Las Casas, who traveled to Spain to denounce it before king Charles V. On January 9, 1540, a royal document was issues which the Tezulutlán Capitulations [es] were ratified and gave the region to the protection of the Order of Preachers. On October 17 of that year, Cardinal García de Loaysa then president of the Indias Council ordered the México Audiencia to comply with these laws. The Capitulations were officially published on January 21, 1541, in the church of Sevilla. Las Casas was appointed bishop of Chiapas in 1544, but he tried to apply the new ways in his diocese, they were flatly rejected by the encomenderos. The conflict moved on to Ciudad de México and finally everybody agreed to favor the freedom of the natives; however, this could not be accomplished for the Lacandon Jungle would not be conquered for another two century, becoming the rebel maya people favorite hideout. Las Casas and Angulo founded Rabinal, and the city of Cobán was the center of the new Catholic doctrine. A few years later, the natives started settling following the Spanish model and several towns were settled, like Tactic. The name "War zone" was change for "Vera Paz" (true peace), name that became official in 1547. Ca. 1890, British archeologist Alfred Percival Maudslay and his wife moved to Guatemala, and visited Cobán. Around the time the Maudslays visited Verapaz, a German colony had settled in the area thanks to generous concessions granted by liberal presidents Manuel Lisandro Barillas Bercián, José María Reyna Barrios and Manuel Estrada Cabrera. The Germans had a very united and solid community and had several activities in the German Club (Deutsche Verein), in Cobán, which they had founded in 1888. Their main commercial activity was coffee plantations. Maudslay described the Germans like this: "There is a larger proportion of foreigners in Coban than in any other town in the Republic: they are almost exclusively Germans engaged in coffee planting, and some few of them in cattle ranching and other industries; although complaints of isolation and of housekeeping and labour troubles are not unheard of amongst them, they seemed to me to be fortunate from a business point of view in the high reputation that the Vera Paz coffee holds in the market, and the very considerable commercial importance which their industry and foresight has brought to the district; and, from a personal point of view, in the enjoyment of a delicious climate in which their rosy cheeked children can be reared in health and strength, and in all the comforts which pertain to a life half European and half tropical. Hotels or fondas appear to be scarce; but the hospitality of the foreign residents is proverbial." The city was developed by German coffee growers towards the end of the 19th century and was operated as a largely independent dominion until WWII. and in 1935 a German school opened its doors in Cobán. Until 1930, about 2000 Germans populated the city. it has also been suggested Ubico's motivation was to seize control of the vast amounts of land Germans owned in the area.
Франья Трансверсаль дель Норте
Солтүстік көлденең жолақ 1970 жылы генерал Карлос Арана Осорио үкіметі кезінде 60–70 заң шығарушы декретімен ауыл шаруашылығын дамыту мақсатында ресми түрде құрылды. Декретте нақты былай делінген: "Хуэуэтенанго департаментінің Сан-Ана-Хуиста, Сан-Антонио-Хуиста, Нентон, Жакальтенанго, Сан-Матео Икстатан және Санта-Крус-Барильяс муниципалитеттерінде; Кише департаментінің Чажуль және Сан-Мигель Успатан муниципалитеттерінде; Альта-Верапас департаментінің Кобан, Чисек, Сан-Педро Карча, Ланкуин, Сенаху, Кахабон және Чахал муниципалитеттерінде, сондай-ақ Изабал департаментінің барлық аумағында Ауыл шаруашылығы дамыту аймақтарын құру – бұл қоғамдық мүддеге және ұлттық төтенше жағдайға жатады."
The Northern Transverse Strip was officially created during the government of General Carlos Arana Osorio in 1970, by Legislative Decree 60–70, for agricultural development. The decree literally said: "It is of public interest and national emergency, the establishment of Agrarian Development Zones in the area included within the municipalities: San Ana Huista, San Antonio Huista, Nentón, Jacaltenango, San Mateo Ixtatán, and Santa Cruz Barillas in Huehuetenango; Chajul and San Miguel Uspantán in Quiché; Cobán, Chisec, San Pedro Carchá, Lanquín, Senahú, Cahabón and Chahal, in Alta Verapaz and the entire department of Izabal."
XXI ғасыр: Африканың пальма майы
Гватемалада және оның кейбір көрші елдерінде тағамдық майлар мен майларға зор сұраныс бар, бұл елде африкалық пальма майының басқа майлар есебінен кең таралғанын түсіндіреді, сондай-ақ ірі капиталмен байланысты жаңа компаниялардың инвестицияның жаңа кезеңін бастауына мүмкіндік берді, олар Гватемаланың Солтүстік көлденең жолағын құрайтын кейбір аумақтарда ерекше көзге түседі.
There is a large demand within Guatemala and some of its neighbors for edible oils and fats, which would explain how the African oil palm became so prevalent in the country in detriment of other oils, and which has allowed new companies associated to large capitals in a new investment phase that can be found particularly in some territories that form the Northern Transversal Strip of Guatemala.
Климат
Кобанның субтропиктік таулық климаты бар (Кёппен: Cfb).
Cobán has a subtropical highland climate (Köppen: Cfb).
Мәдениет
Жыл сайын шілде айының соңында Гватемаланың жергілікті халықтарының фестивалі – Гватемаланың Ұлттық Индейлер Фестивалі (Фольклорикалық Фестиваль) өтіледі. Мерекелік шаралардың ішінде Гватемаланың жергілікті әйелдері арасында сұлулық сайысы да бар. Жеңімпаз "Rabin Ahau" атанып, бұл атау Q'eqchi' тілінде "Патшаның Қызы" деген мағынаны білдіреді. Бұл жерде басым этникалық топ – Q'eqchi' Майя және Q'eqchi' тілі қалада кеңінен қолданылады, әсіресе айналасындағы төбелерден келген шаруалар өнімдерін сататын базарларда және олардың маңында. Облыстық жәрмеңке Кобанда өтіледі және шілде айының соңғы жексенбісінде басталып, бір аптаға созылады. Жыл сайын мамыр айында Кобанның халықаралық жартылай марафоны өткізіледі; 4000 жүгіруші Кобанға жиналып, аймақ үшін маңызды шараға қатысады. Жыл сайынғы діни мереке (fiesta titular) 4 тамызда Санто-Доминго-де-Гусманға арналған.
Each year at the end of July, a festival of Guatemala's native peoples is held here, La Fiesta Nacional Indígena de Guatemala (Festival Folklórico). The festivities include a beauty contest for Guatemala's indigenous women, the winner of which is crowned with the title "Rabin Ahau", which means "the Daughter of the King" in Q'eqchi'. The dominant ethnicity here is Q'eqchi' Mayan and the language of Q'eqchi' is widely spoken in town, especially in and around the markets where farmers from the surrounding hills sell their products. The departmental fair is held in Cobán and begins on the last Sunday in July and continues for a week. Every year, the international half marathon of Cobán is held during the month of May; 4,000 runners gather in Cobán to take part of the event that has become the landmark event for the region. The annual religious festival (fiesta titular) is on August 4 and dedicated to Santo Domingo de Guzman.
Спорт
Кобан Императорлық футбол клубы Гватемаланың дәстүрлі клубтарының бірі және 2004 жылы Гватемала лигасының чемпионы атағын алғаш рет жеңіп алды. Клуб Гватемала ұлттық лигасында өнер көрсетеді. Үй матчтарын "Эстадио Верапаз" стадионында өткізеді. Кобан баскетбол тарихымен де мәшһүр. Жастар лигасы елдегі ең жақсыларының қатарында.
Cobán Imperial Football Club is one of the traditional clubs of Guatemala and became Guatemala League champions for the first time in 2004. The club plays in the Guatemalan national league. They play their home games in the Estadio Verapaz. Cobán is also known for their basketball history. The youth leagues are the best in the country.
Туризм
Кобанды орхидеяларға толы таулар қоршап тұр. Сирек кездесетін Монжа бланка орхидеясы – департамент символы. Кобан қаласының ішінде немесе жанында Лас-Викториа ұлттық паркі, Сан-Хосе-ла-Колония ұлттық паркі, Лагуна-Лачуа ұлттық паркі және Марио Дари-Ривера биотопы сияқты табиғат қорықтары орналасқан. Мұнда сирек кездесетін кветзал мекендейтін көптеген үңгірлер, сарқырамалар мен ормандар кездеседі. Осылайша Кобан экотуризм үшін танымал орынға айналды. Кобан қаласындағы танымал туристік орындарға Эль Кальварио шіркеуі, Дизельдорф кофе егістігі, Плаза Магдалена сауда орталығы және Кобанның орталық алаңы жатады.
Cobán is surrounded by mountains laden with orchids. The rare Monja blanca orchid is the departmental symbol. Nature reserves in or near Cobán include Las Victorias National Park, San José la Colonia National Park, Laguna Lachuá National Park, and Biotopo Mario Dary Rivera. There can be found multiple caves, waterfalls and forests which are home to the rare Quetzal. Thus, Cobán has become a popular spot for eco tourism. Additional popular tourist spots in the city of Cobán include the El Calvario Church, the Dieseldorff coffee plantation, Plaza Magdalena Shopping Center and Coban's central plaza.