Кіріспе

Географиялық аспекті Ладакх 1947 жылдан бері Үндістанның әкімшілік аумағы болып табылады. Ладакхтың географиялық аймағы Үндістанның ең биік плато аймағы болып табылады (оның көп бөлігі 3000 м-ден асады), Гималай мен Каракорум тау жоталарының бөліктерін және жоғары Индус өзені мен аңғарыны қамтиды.

Саяси география

Тарихи Ладах бірнеше айрықша аймақтардан (негізінен Үндістанның билігі астында), соның ішінде халық саны көп Индус аңғары, одан да шалғай орналасқан Занскар (оңтүстікте) және Нубра аңғарлары (солтүстікте Ладах тау тізбегіндегі Хардунг-Ладан, жоғары автомобильді өткізуге болатын асу), қалыңдықта қаңырап қалған Ақсай Чин (қытай билігі астында) және батыстағы негізінен шиит мұсылмандары Каргил және Суру аңғарлары (Каргил Ладахтағы екінші маңызды қала). Тарихи тұрғыдан алғанда, ладакхи халқының тұрақты көші-қоны және Кашмирдің Ж&К үкіметімен артықшылықты қарым-қатынасы Ладакх аймағындағы демографиялық өзгерістерге әкелді. Пәкістанның тұтастай мұсылмандық билігі астындағы Балтистан мен Скарду аймағы географиялық тұрғыдан Ладах деп аталатын аймаққа кіретін. Бөлуден бұрын Балтистан Ладахтың бір ауданы болды. Скардо - Ладдактың қысқы, ал Лех жазғы астанасы болды. Балтистан мен Ладакх тұрғындары тибет тіліне өте ұқсас тілдерде сөйлейді. Жалаңаш арпа, қалыпты арпа және бидай - Ладакхтың барлық жерінде қыша (мұнай үшін), ақшыл және басқа да дәнді дақылдар мен көкөністермен бірге негізгі дақылдар. Өсірудің ең жоғарғы шегі - 4560 м биіктіктегі Цо Морири көліне жақын Корзокте, бұл әлемдегі ең биік алқаптардың бірі.

Тау жоталары мен плато

Қарақош өзені: Қытайда пайда болған және Үндістан Ақсай Чиннің Депсанг жазығының аумағын талап етті. Толығымен Қытайда орналасқан аймақта ағылады. Индус өзені: Үндістанның бүкіл Ладах аймағы Индус өзенінің алабында жатыр. Инд өзені - Ладакхтың негізгі өзені. Шей, Лех, Басго және Тингмосганг сияқты тарихи және қазіргі уақыттағы барлық ірі орындар өзенге жақын орналасқан. Жол бойындағы көптеген жерлер Қытай-Үндістан шекаралық даудың куәсі болды. Индустың негізгі сағалары мыналар (шығыстан батысқа қарай): Чардинг Нулла: Демчок секторында, оңтүстікте Чардинг Ладан солтүстіктегі Демчок ауылының жанында, пирамида тәрізді Демчок Карпоның (сонымен қатар "Демчок Лхари Карпо") түбінде Индуспен құйылатын жеріне дейін ағады. Демок жылы бұлағы су ағысына жақын. Демочокқа 3 жол арқылы жетуге болады: Чушуль Дунгти Фукче Демочок ұлттық тас жолы (CDFD жолы) Чантанг жабайы табиғат қорығы арқылы Инд өзенінің оңтүстік жағалауы бойында, Чисуле Коюль Умлинг Ла Демочок жолы (CKUD жолы) 86 км ұзындықтағы әлемдегі ең биік автомобиль жолы (бұрын Хардун Лаға берілген атақ 17 600 фут) Коюль Лунгпа өзен аңғарындағы Чисуледен Демочокқа Умлинг Ла асуы арқылы (әлемдегі ең биік автомобиль жолы 19300 фут (5883 м)) Демочокты Коюль мен Ханлеге, Ханле Фукче Коюль Демочок жолы (HFKD жолы) Ханле арқылы (сонымен қатар IAO Indian Astronomical Observatory) және Фукче ААЖ әуе жолағын қараңыз. Чибра ағысы: Демчок секторында оңтүстікке қарай ағып, оңтүстік жағалаудағы Лаганхелге жақын орналасқан Инд өзеніне құяды. Коюль Лунгпа өзені: оңтүстіктегі Чан Ладан солтүстік-батысқа қарай, Коюльден өтіп, оңтүстік жағалаудағы Фукче АЛГ-ның жанында Индуспен қосылғанға дейін ағады. Чушул шығыс ағысы: Чушул биіктіктерінен батысқа қарай ағып, батыс жағалаудағы Ханлеге жақын Лома ауылында Инд өзеніне құяды. Ханле өзені: Үндістан-Тибет шекарасында Имис Ла асуынан басталады (5,290 м немесе 17,355 фут биіктігі, Укдунгле үнді әскери базасының оңтүстігінде, Зарсар және Традол шыңы) және Индус өзеніне Нови мен Ломадан солтүстікке қарай Ханле өзенінен Ньюма қаласына жақын жерде қосылады. Қарнақ өзені: Панг пен Қарнақтан Сангта мен Қарнаға дейін, Занскар жотасының солтүстік-шығыс жағасы. Шёк өзені: Даулат Бег Олдының (ДБО) солтүстігінде Қаракорум асуынан бастау алады. Бұдан кейін ол DBO-дан Чанченмоға қарай 5 маңызды қосалқы өзенді жинап алады. Олардың әрқайсысы Қытайдың талас артып отырған Ақсай Чин аймағындағы Қаракорум жотасының жоталары мен шыңдарынан басталады. Солтүстік-оңтүстікке қарай бірінші қосалқы өзен - Чип Чап өзені (Аксай Чиндағы Тяньвендианның шығысынан DBO, Чапо, Гапшан лагеріне, Сасер Ла, ежелгі Сұлтан Чуску кербен лагері мен ДСДБО жолында полковник Чеван Ринчен көпірінен C пішінді бағыт), Шёктің екінші қосалқы өзені - Буртса Нала (оның қосалқы өзендері - Депсанг Нала, Буртса патрульдік базасында құяды, Раки Нала, Индияда Y түйініне құяды, Жонг Нала, Буртса Йогма, Мурго Нала немесе Мурго Чудағы құяды, өзі Сұлтан Чуску лагерінде Шёк өзенімен құяды және полковник Кайван Ринчен көпірінде немесе CCR), Шёктың үшінші қосалқы өзені - Жонг Нала (сонымен бірге Нала немесе Начжоу және Хаксу деп аталады, ол өзі де Галлуан, Галлуан, Галлуан, Саса, Сасер Ла, ежелгітс, ежелгі Султан Чуску керван керван лагері мен полковник Чеван Ринчен көпірінің арасы), Шёктың екінші қосалқы өзені - Буртса Нала (ола), Шёктың екінші қосалқы өзені - Депсангсангса Нала, Ракси Базыңдағы Деп, Индияда құяқ Начьяна құяң, Индияда құяң, Жүзің, Жүзің, Жүзің, Жүма, Жүма, Жүма, Жүма, Жүма, Жүма, Мурго Чжу, Мурго, Мурго, Чугуа, Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу Чу) Құранг, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Үш, Шұна, Шұм, Шұңғы қосалқы қосалқы өзен, Қу, Қу, Қу, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құңғы, Құ, Құңғы, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Құ, Жі, Құ, Құ, Құ, Жі, Құ, Құ, Құ, Құ, Жі, Құ, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Жі, Ағысқа қарай Шёк өзені Шёк ауылындағы Чушул ағысымен, содан кейін Дискит маңындағы Нубра өзенімен қосылады және ақырында Пәкістанның Чорбат аңғарындағы Инду өзеніне құяды. Сасер Лада (СасомаСасер Ла жолында) Шёк өзенінің ағысы Шёк пен Мурго қырқасының негізгі ағысына параллель және солтүстікке қарай ағатын...