Кіріспе
2005 жылы АҚШ-тың теңіз жаяу әскерлері жасаған кісі өлтірулер Хадита қазасы (Хадита қазасы немесе Хадита оқиғасы деп те аталады) - 2005 жылы 19 қарашада АҚШ-тың теңіз жаяу әскерлері тобы қарусыз 24 ирактық азаматты өлтірген. Бұл қастандықтар Ирактың батыс Аль-Анбар провинциясындағы Хадита қаласында орын алды. Өлгендердің арасында ерлер, әйелдер, қарттар мен 1 жастағы балалар бар, олар қарусыз болған кезде жақын аралықтан бірнеше рет атылған. Бұл қастандық конвойдың жанында жасалған жарылғыш заттың жарылып, бір есек офицердің қаза тауып, тағы екі әскери қызметші ауыр жарақат алғаннан кейін орын алды. Бірден таксидегі 5 адамды ұстап алып, көшеде өлтірді. Теңіз жауынгерлерінің алғашқы коммюникесінде бомба жарылысынан 15 азаматтың қаза тапқаны, ал сегіз көтерілісші теңіз жауынгерлері конвойға шабуыл жасағандарға қарсы оқ атудан қаза тапқаны хабарланды. Алайда бұқаралық ақпарат құралдарында ашылған басқа да дәлелдер теңізшілердің есебіне қайшы келеді. "Тайм" журналының журналисінің сұрақтары АҚШ әскерін оқиғаға қатысты тергеу жүргізуге итермеледі. Пентагонның бір бейтаныс өкілі хабарлағандай, тергеу барысында "АҚШ теңіз жауынгерлері бейбіт тұрғындарды қасақана атып өлтірген деген айыпты растайтын дәлелдер табылды". Үш офицерге алғашқыда қылмыстарды дұрыс тергемегендері үшін ресми түрде ескерту жасалды. 2006 жылдың 21 желтоқсанында оқиғаға байланысты 1-ші теңіз жаяу әскерінің 3-ші батальонынан сегіз теңіз жаяу әскері айыпталды. 2008 жылдың 17 маусымында алты айыпталушының ісі тоқтатылып, жетіншісі кінәсіз деп танылды. Бұрынғы штаб-сержант, қазіргі ертерек Фрэнк Вютерих - бұл жағдайдан басқа. 2007 жылдың 3 қазанында 32-бап бойынша тергеу жүргізуші тергеуші екі әйел мен бес баланың өліміне қатысты қылмыс жасады деп айыптау үшін Утерихті соттап, адам өлтіруді тоқтатуды ұсынды. Ақырында шабуыл мен адам өлтіру туралы қосымша айыптар алынып тасталды; Вютерих 2012 жылдың 24 қаңтарында парызды абайсызда орындамағаны үшін кінәлі деп танылды. Вютерихтің лауазымы төмендеді, жалақысы да азайды, бірақ ол түрмеге қамалмады. Ирактықтар алты жыл бойы АҚШ-тың әскери сотына іліккенде, теңіз жауынгерлерінің ешқайсысы түрмеге қамалмағанына наразылық білдірді. Құрбандардың адвокаты "бұл адамзаттың қатерлі ісі" деп атап, ол және Ирак үкіметі бұл істі халықаралық сотқа беруі мүмкін екенін айтты.
The Haditha massacre (also called the Haditha killings or the Haditha incident) was a series of killings on November 19, 2005, in which a group of United States Marines killed 24 unarmed Iraqi civilians. The killings occurred in the city of Haditha in Iraq's western province of Al Anbar. Among the dead were men, women, elderly people and children as young as 1, who were shot multiple times at close range while unarmed. The ensuing massacre took place after an improvised explosive device exploded near a convoy, killing a lance corporal and severely injuring two other marines. The immediate reaction was to seize 5 men in a nearby taxi and execute them on the street. An initial Marine Corps communique reported that 15 civilians were killed by the bomb's blast and eight insurgents were subsequently killed when the Marines returned fire against those attacking the convoy. However, other evidence uncovered by the media contradicted the Marines' account. A Time magazine reporter's questions prompted the United States military to open an investigation into the incident. The investigation found evidence that "supports accusations that U. S. Marines deliberately shot civilians", according to an anonymous Pentagon official. Three officers were officially reprimanded for failing to properly initially report and investigate the killings. On December 21, 2006, eight Marines from 3rd Battalion, 1st Marines were charged in connection with the incident. By June 17, 2008, six defendants had their cases dropped and a seventh was found not guilty. The exception was former Staff Sergeant, now Private Frank Wuterich. On October 3, 2007, the Article 32 hearing investigating officer recommended that charges of murder be dropped and Wuterich be tried for negligent homicide in the deaths of two women and five children. Further charges of assault and manslaughter were ultimately dropped; Wuterich was convicted of a single count of negligent dereliction of duty on January 24, 2012. Wuterich received a rank reduction and pay cut but avoided jail time. Iraqis expressed disbelief and voiced outrage after the six year U. S. military prosecution ended with none of the Marines sentenced to incarceration. A lawyer for the victims stated "this is an assault on humanity" before adding that he, as well as the Government of Iraq, might bring the case to international courts.
Өмірбаян
2003 жылы Иракқа шабуыл жасалғаннан бері АҚШ әскери күштері Хадита бөгеті мен оның айналасында орналасқан. Бұл аймақта Ирак соғысы басталғаннан бері АҚШ әскерлері мен көтерілісші топтар арасында бірнеше рет соғыс болған, екі жақта да көптеген адам қаза тапқан. Қазіргі уақыттағы Time журналының сауалнамасында Ирактың 85% сунниттері Коалиция күштеріне қарсы екенін, жалпы ирактықтардың 65% -ына қарағанда. Хадитадағы жағдайдың өзі жанжалшылдардың билігі кезінде нашарлап келе жатқаны белгілі болды, ал АҚШ әскерлеріне шабуылдар мен күдікті хабаршыларды өлтіру жиі болды.
Жол бойындағы бомба
2005 жылы 19 қарашада 155 мм артиллериялық снарядтар мен жарылғыш заттармен толтырылған пропан танкілерінен тұратын қолдан жасалған жарылғыш құрылғы (IED) 3-ші батальон, 1-ші теңізшілер (3/1) Хадитаға келгенге дейін олардың бағыты бойынша орналастырылды. Жасалған жарылыс 3/1 К ротасының 3-ші взводының бір отрядына бағытталған. Мигель Террасас ертеңіне сағат 7:15-те қаза тапты. Террасас бомбаға ұшыраған кезде "Хамвиді" жүргізуші еді. Жолаушы креслосында отырған капрал Джеймс Кроссан көліктен лақтырылып, жолаушының артқы дөңгелегінің астына қамалды. Барлығы жарылыс салдарынан жарылып кетті. Бірінші сыныпты Салвадор Гусман көлікте жүріп, конвойды қорғап жүрді. Кроссан мен Гузман екеуі де медициналық көмек алу үшін қону аймағына жеткізілді. Кроссан сол күні алған жарақаттарына байланысты әскери қызметтен шығарылды. Гусман сауыққаннан кейін белсенді қызметке оралды және 2007 жылдың сәуірінде 3/1-мен Иракқа екінші рет жіберілді.
Тергеудің сәтсіздіктері туралы мәлімдемелер
Отбасы, достары, қорғаушы адвокаттар және оңшыл радио жүргізушісі Майкл Савидж теңіздегі қылмыстық тергеу қызметіне (NCIS) осы іс бойынша рөлін қатты сынға алды. Олар NCIS-тің қателіктерін дәлелдейтін иммунитеттің қатарын атап өтті. 2011 жылдың желтоқсан айының ортасында Бағдадтың шетіндегі қоқыс тастайтын жерде 2005 жылы Хадитада 24 бейбіт тұрғындарды өлтірген америкалық сарбаздармен жүргізілген құпия сұхбаттардан алынған 400 беттік жазбалар табылды. "Вашингтон Пост" газеті атақты оқиғадан кейінгі NCIS суреттерін жариялады.
Ирак халқы
Ирактықтар АҚШ-тың әскери сотының алты жылдық тергеуінен кейін теңіз жауынгерлерінің ешқайсысы түрмеге қамалмағаны үшін наразылық білдірді. Ирак үкіметі үкімнің "қылмыспен сәйкес келмейтінін" және қаза тапқандардың отбасылары үшін заңдық іс-қимыл жасауды жоспарлап отырғанын айтты. Бұл туралы аман қалған Авис Фахми Хусейн айтып берді. Мен Американың сот жүйесі осы адамды өмір бойына түрмеге кесіп, ол бүкіл әлем алдында өзінің қылмысын мойындап, Америка өзін демократиялық және әділ деп көрсете алады деп күтіп едім. Хадитадағы шабуылда төрт ағасынан айырылған Юсеф Айид: "Қылмыскерлердің соттан құтылып жатқанын көргенде, біз қайғырамыз".
Фильм
Battle for Haditha - 2007 жылы британдық режиссер Ник Брумфилд түсірген оқиғаға негізделген драмалық фильм. House Two - Майкл Эпштейн режиссерлік жасаған 2018 жылғы деректі фильм. Ол он жылдан астам уақыт өткеннен кейін Ирак соғысының ең ауыр соғыс қылмыстары туралы істі зерттейді.