Кіріспе

Британдық актер (1919 – 2009)

Ричард Эндрю Палеторп Тодд (11 маусым 1919, 3 желтоқсан 2009) – 1950 жылдардағы басты рөлдерімен танымал ирланд-британдық актер. Ол «Ең үміткер жаңа актер» номинациясында «Алтын глобус» сыйлығын алды, сондай-ақ 1949 жылғы «Асыққан жүрек» фильміндегі капрал Лаклан МакЛаклан рөлі үшін «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарына ұсынылды. Оның басқа да танымал рөлдері: Джонатан Купер – «Сахнадағы қорқыныш» (1950), эскадрилья командирі Гай Гибсон – «Бұзушылар» (1955), сэр Уолтер Рэли – «Герін королева» (1955) және майор Джон Говард – «Ең ұзақ күн» (1962). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол британ армиясында капитан болды және D күні 7-ші (жеңіл жаяу әскер) парашюттік батальонының құрамында десантқа қатысты.

Ерте өмір және мансап

Ричард Тодд Дублинде дүниеге келген. Оның әкесі, Эндрю Уильям Палеторп Тодд, ирланд дәрігері және халықаралық ирланд регби ойыншысы болған, ол өзінің елі үшін үш рет ойынға қатысқан. Ричард балалық шағының бірнеше жылын Үндістанда өткізді, онда оның әкесі британ армиясының офицері болып дәрігерлік қызмет атқарды. Ол 1936 жылы Регентс Парктегі Ашық аспан астындағы театрда "Он екінші түн" қойылымында актер ретінде алғаш рет кәсіби өнер көрсетті. Ол аймақтық театрларда ойнады, содан кейін 1939 жылы Шотландияда Дунди репертуарлық театрын бірге құрды. Ол сондай-ақ "Жақсы таң, жігіттер" (1937), "Оксфордтағы америкалық" (1938) және "Өзеннің ескі сүйектері" (1939) сияқты британдық фильмдерде эпизодтық рөлдерде де пайда болды.

Әскери қызмет

Тодд Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай әскер қатарына қосылып, 1939 жылдың соңында Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжге оқуға түсті. 1941 жылдың 29 қаңтарында ол Нью-колледждің "D" блогына Люфтваффе жасаған шабуылда неміс бомбасы түскен кезде жараланған 26 курсанттың бірі болды. Әдебиеттерінде ол бомбаның өзінің алдындағы төбеден өтіп бара жатқанын, содан кейін жарылыстан ғимараттан сыртқа лақтырылып, шөпті жағалауға түскенін және жарақат алғанын айтады; оқиғада бес курсант қаза тапты. Тодд 1941 жылдың көктемінде бітірді (курсты аяқтады); Ол қызметке кіріскен күні Лондондағы "Кафе де Пари" мейрамханасында бірнеше досымен кездесуге тырысты, бірақ кешке үстел брондауға мүмкіндік болмады. Сол күні кешке әуе шабуылынан мейрамхана қирап, жаңадан қызметке кірген 15 субальтер қаза тапты. Ол Корольдің Йоркшир жеңіл жаяу әскерінің (KOYLI) 2/4 батальонына батальондық офицер болып тағайындалды. Арктикалық соғыс жаттығуларынан кейін Исландияда ол лейтенант шенімен Ұлыбританияға оралды (1942 жылдың 1 қазанында ол сол шенге көтерілді). Ол Нормандияға қоныс аударған алғашқы британдық сарбаздардың және алғашқы ирландтықтардың бірі болды. Оның батальоны Пегас көпірін басып алу үшін глайдермен жеткен күштерден кейін парашютпен түсті. Нормандияда үш ай шайқасқаннан кейін 6-шы әуе шабуылы дивизиясы қайта құру үшін Ұлыбританияға оралды және үш айдан кейін Ардендегі неміс шабуылын тоқтату үшін континентке шұғыл күш ретінде қайта оралды. Германияға қарай жылжу кезінде көлік тапшы болғандықтан, Тодд, моторлық көлік офицері ретінде, әскерді алға жылжыту үшін түрлі-түрлі реквизицияланған көліктерді жинаумен айналысты. VE күнінен кейін дивизия бірнеше аптаға Ұлыбританияға оралды, содан кейін Палестинадағы бүліктерге қарсы операцияларға жіберілді. Осы қызмет барысында ол Джипі аударылып, екі иығы сынғанымен және миына соққы алғанымен ауыр жарақат алды. Ол 1946 жылы демобилизациялау үшін Ұлыбританияға оралды.

Ассошиэйтед Британдық Кино Корпорациясы

Соғыстан кейін Тодд мансабын қай бағытта жалғастыратынын білмей қиналды. Оның бұрынғы агенті Роберт Леннард Associated British Picture Corporation компаниясының кастинг директоры болып, оған Dundee Repertory Company компаниясына емтихан беруге кеңес берді. Тодд осы кеңеске құлақ қойып, «Клаудия» сияқты пьесаларда ойнады, онда ол болашақ әйелі Кэтрин Грант Боглмен бірге сахна төріне шықты. Леннард оған экрандық сынақ ұйымдастырды, нәтижесінде Associated British 1948 жылы оған ұзақ мерзімді келісімшарт ұсынды. Тодд Альберто Кавалканти режиссерлік еткен «For Them That Trespass» (1949) фильмінде басты рөлді сомдады. Фильм сәл ғана сәттілікке жетті және Тоддтың мансабы бастау алды. Тодд Джон Патриктің «Тез жүрек» пьесасының Дандидегі сахналық қойылымында Янк рөлін ойнаған еді, содан кейін 1948 жылы Лондон сахнасында осы пьесаның қойылымында, бұл жолы Cpl. Лаклан МакЛаклан рөлінде ойнауға таңдалды. Бұл оның Warner Bros. студиясының осы пьеса бойынша түсірген киноадаптациясында Рональд Рейган мен Патрисия Нилмен бірге сол рөлде ойнауына әкелді. Тодд 1949 жылы осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Сонымен қатар, ол Ұлыбританияның Ұлттық кино сыйлықтарында ең сүйікті британдық ер киножұлдызы деп танылды. Фильм 1949 жылы британдық прокаттағы ең танымал фильмдердің тізімінде оныншы орынды иеленді. Тоддқа сұраныс арта түсті. Ол Constellation Films студиясымен «Үзілген сапар» (1949) триллеріне түсірілді. Ал Альфред Хичкок оны Марлен Дитрих пен Джейн Уайманмен бірге «Сахналық қорқыныш» (1950) фильміне шақырды – Хичкок 1939 жылдан бергі алғашқы британдық фильмі. Associated British оны «Клэрдің портреті» (1950) драмасында ойнатты, бірақ фильм кассада үлкен табыс әкелмеді. Лондон фильмдері үшін түсірген «Ет пен қан» (1951) фильмі де сәтті болмады, онда Тодд екі рөлді сомдады. Режиссер Кинг Видор Тоддқа «Шаңқаяқ екі рет соғады» (1951) фильмінде басты рөлді ұсынды.

Дисней

«Робин Гуд және оның серіктерінің оқиғасы» (1952) әлдеқайда танымал болды, онда Тодд Уолт Дисней Продакшнс үшін бас рөлді ойнады. Associated British оны Мерл Оберонмен бірге «Әйел өмірінің 24 сағаты» (1952) фильміне шақырды. Ранк ұйымы оны Ралф Томас режиссерлік еткен «Венеция құсы» (1952) фильміне қарызға алды. Дисней «Робин Гуд» командасын «Қылыш пен гүл» (1953) фильмінде Тоддты Саффолк графы Чарльз Брэндон рөлінде қайта біріктірді. Бұл фильм АҚШ-та «Робин Гуд» сияқты танымал болмады, бірақ Еуропада жақсы көрсетілді. Дизнидің «Роб Рой, Хайленд қарақшысы» (1953) фильмінде де Тодд бас рөлді ойнады. Осыдан кейін Дисней костюмді фильмдер түсіруден бас тартты. 1953 жылы ол «Боранды биіктер» романының BBC теледидарлық бейімделуінде Хитклиф рөлінде ойнады. Бейімделуге жауапты Найджел Книлдің айтуынша, бұл өндіріс Тоддтың BBC-ге келіп, оларға Хитклиф рөлін ойнағысы келетінін айтқаннан кейін ғана мүмкін болды. Книлдің сценарийді жазуға бір аптасы ғана болды, себебі эфирге шығару асығыс түрде жүзеге асырылды.

20th Century Fox телеарнасы

Тоддтың мансабы 20th Century Fox компаниясы оны эксклюзивті емес келісімшартқа қол қойып, Кэтрин Маршаллдың ең көп сатылған өмірбаянының фильм нұсқасында АҚШ Сенатының капелланы Питер Маршалл рөлін ойнағаннан кейін серпіліс алды. «Питер деп аталатын адам» (1955) фильмі үлкен сәттілікке ие болды. Бұл фильм 1955 жылы Ұлыбританиядағы кинотеатрларда ең көп тамашаланған фильм болды және Тоддтың кино мансабындағы ең маңызды рөлге айналды. 20th Century Fox Тоддқа «Қыз патшайым» (1955) фильміндегі Сэр Уолтер Рэли рөлін ұсынды, онда ол Бетт Дэвис ойнаған королева Елизавета I-ге қарсы тұрды. Бірақ бұл фильм «Питер» фильмідей сәтті болмады. Францияда ол Мишель Морганмен бірге «Франция королевасы Мари Антуанетта» (1956) фильмінде Аксель Ферсен рөлін ойнады, ол Францияда танымал болды, бірақ басқа елдерде кеңінен көрсетілмеді. Фокс оны Роберт Тейлормен бірге «D Day the Sixth of June» (1956) фильмінде түсірді, ол орташа сәттілікке қол жеткізді. «Янцзы оқиғасы: Х.М.С. Аметист» (1957) фильмі – «Бұғаларды бұзатындар» фильмінің табысын қайталауға жасалған әрекет болды, режиссері (Майкл Андерсон) сол болды және Тодд тағы да бір нақты тұлғаның рөлін ойнады. Бұл фильм Ұлыбританияда танымал болды, бірақ «Бұғаларды бұзатындар» фильмідей үлкен сәттілікке ие болмады. Ол Ото Премингердің «Сен-Жоан» (1957) фильмінде Дюно, Орлеанның заңды емес ұлы рөлін ойнады.

Жұлдыздық құлдырау

"Қиырық көлеңкеге құатын шабуыл" (1958) – режиссер Андерсонның "Associated British" үшін түсірген триллері. "Intent to Kill" (1958) тағы бір триллер, бұл жолы "Fox" үшін Бетси Дрейкпен бірге. Ол "Danger Within" (1958) соғыс фильмімен қайта оралды, ол тұтқынға алынғандар туралы әңгіме. Содан кейін Джон Гиллерминнің режиссерлік еткен "Never Let Go" (1960) фильмінде Питер Селлерс сирек кездесетін актерлік рөлде ойнады; Тодд өзінің ең жақсы рөлдерінің бірін сомдады делінеді. Бұл фильмдердің көпшілігі аса танымал болмаса да, Тодд Лоуренс Харви мен Ричард Харриспен бірге "Ұзын да, қысқа да, биік те" (1961) фильмінің ең басты жұлдызы болды. Ол "Бармақ түсірме, мазалама" (1961) комедиясына тырысып, содан кейін "Аққулар" (1961) фильмін түсірді. 1960 жылдары өнердегі контркультуралық қозғалыс Ұлыбританияда сәнге айналған кезде Тоддтың кино мансабы тез құлдырады. Әлеуметтік реализм драмалары Тоддтың кейіпкерлік типі бұрын жарқын болған орта тапқа бағытталған драмалық туындыларды коммерциялық тұрғыдан ығыстырды. "The Boys" (1962) – Тодд басты прокурорлық адвокатты ойнаған сот драмасы. Ол "The Longest Day" (1962) фильміндегі көптеген жұлдыздардың арасында жақсы рөлге ие болды, ол британдық майор Джон Говардты сомдады, оны Тодд әуе шабуылы кезінде D-күнінен бұрын және D-күні таныған, өйткені лейтенант Ричард Тоддтың өзі 1944 жылғы десантқа қатысқан. (Қызығы, фильмде лейтенант Тоддтың рөлін Патрик Джордан ойнады); бұл оның соңғы уақыттағы ең үлкен хиті болды. Ол триллер "The Very Edge" (1963) фильмінде ойнады, содан кейін Гарри Алан Тауэрс үшін екі фильмде Гарри Сандерс рөлін сомдады: "Death Drums Along the River" (1963) және "Coast of Skeletons" (1965). Ол сондай-ақ Андерсонның "Operation Crossbow" (1965) фильмінде шағын рөл ойнады. 1964 жылы ол 14-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. Ол "The Battle of the Villa Fiorita" (1965) фильмінде қосалқы рөлде ойнады және "The Love Ins" (1968) фильмінде басты рөлді сомдады.

Кейінгі мансап

1970 жылдары ол Radio Four Morning Story бағдарламасында оқырман ретінде пайда болғаннан кейін жаңа жанкүйерлерге ие болды. 1980 жылдары оның ерекше дауысы "Wings Over the World" атты 13 бөлімдік авиация тарихы туралы деректік серияның баяндаушысы ретінде естілді. Ол Ланкастер бомбалаушысы туралы эпизодта камера алдына түсті. Тодд теледидардағы рөлдерді ойнауын жалғастырды, оның ішінде "Виртуалды кісі өлтіру", "Үнсіз куәлік" және 1982 жылғы "Доктор Ху" әңгімесінің "Kinda" бөлімінде. 1989 жылы ол "Murder, She Wrote" сериалының алтыншы маусымының бірінші эпизодында "Афинадағы кездесу" атты эпизодта полковник Алекс Скофилд рөлін ойнады. 1960 жылдардың соңында Дункан С. Уэлдон және Пол Эллиоттпен бірге Triumph Theatre Productions компаниясын құрды. Бұл компания елдің барлық аймақтарында 100-ден астам пьеса, мюзикл және пантомималарды қойды, олардың кейбіреулерінде Тодд өнер көрсетті. Оның актерлік мансабы 80 жасқа дейін созылды, ол Heartbeat және The Royal сияқты британдық шоуларда бірнеше рет пайда болды. Ол The Royal сериалында зейнеткерлікке шыққан заңгер Хью Хёрст рөлінде "Kiss and Tell" (2003) эпизодында ойнады, ал Heartbeat сериалындағы соңғы рөлі 2007 жылғы "Seeds of Destruction" эпизодында майор Гарольд Бичем болды. Ричард Тодд 1993 жылы Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. Ол екі рет "This Is Your Life" бағдарламасының кейіпкері болды: 1960 жылғы наурыз айында, ол BBC-нің Lime Grove студиясында Эмонн Эндрюс тарапынан күтпеген сыйға ие болды; және 1988 жылғы қарашада Майкл Аспель оны Theatre Royal Windsor сахнасында таңқалдырды.

Жаратылмаған жобалар

Тодд автор Иан Флемингтің "Др. Но" фильміндегі Джеймс Бонд рөліне бірінші таңдауы болған, бірақ кестедегі келіспеушіліктер рөлді Шон Коннериге берді. 1960 жылдары Тодд Иан Флемингтің "Алмас контрабандистері" романы бойынша фильм түсіруге сәтсіз әрекет жасады.

Теренс Петтигрю өзінің 1982 жылғы "Британдық киноның кейіпкерлік актерлері" кітабында Тоддты "өз мүмкіндіктерін барынша пайдаланған актер, оны атқа мінуге болатын жылқы, суға жүзуге болатын толы су, немесе жасырынуға болатын ағаш болғанда тыныш отыра алмаумен сипаттауға болады" деп сипаттады.

Жеке өмір

Тодд екі рет үйленген, екеуі де ажырасып кеткен. Оның бірінші әйелі актриса Кэтрин Грант Богл болды, ол Дунди репертуарында кездескен. Олар 1949 жылдан 1970 жылға дейін некеде тұрды. Олардың Питер (1952–2005) деген ұлы мен Фиона Маргарет Тодд (1956 ж.т.) деген қызы болды. 1960 жылы модель Патрисия Нельсоннан Джереми Тодд Нельсон деген ұлы дүниеге келді. Ол 1970 жылдан 1992 жылға дейін модель Вирджиния Мейлерге үйленді, олардың Эндрю және Сеймус (1977–1997) есімді екі ұлы болды. Зейнетке шыққан соң Тодд Линкольнширдегі Грантемнен сегіз шақырым қашықтықтағы Литтл-Понтон ауылында, кейін Литтл-Хамбиде тұрды. Өкінішке орай, Тоддтың бес баласының екеуі отбасылық қару қолданып өз-өзіне қол жұмсады. 1997 жылдың 7 желтоқсанында Тоддтың кіші ұлы, 20 жасар Сеймус Пэлеторп Тодд, Линкольнширдегі үйінде төсегінде жатқан мылтықпен өзін атып өлтірді. Ол Ньюкасл университетінің бірінші курсында саясатты оқыған студент болған және үзілісте үйге келген еді. Салдарынан жасалған тергеуде, өзін-өзі өлтірудің себебі ауыр безеңге қарсы қабылдаған дәріге байланысты депрессия болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Сегіз жыл өткен соң, 2005 жылдың 21 қыркүйегінде Тоддтың үлкен ұлы, 53 жасар Питер Тодд, Кенттегі Ист-Маллингте көлігінде өзін-өзі атып өлтірді, себебі отбасылық мәселелерге байланысты күйзеліске ұшыраған. Питер депрессиядан зардап шегіп жүрген. Тодд Екінші дүниежүзілік соғысты еске алу шараларын, әсіресе Нормандияға түскен күнді және 617-ші эскадрильяны еске алу іс-шараларын қолдады. Ол 1950-ші жылдардағы фильмдегі Гай Гибсон рөлімен көпшілік назарында болды және 2008 жылға дейін 617-ші эскадрильяның жылдық мерекесіне қатысты. Ол эскадрилья туралы теледокументалды фильмге дауыс берді және бірнеше кітапқа алғы сөз жазды, соның ішінде «Бөгеттің тарихы» (2003); «Бөгеттің тарихын түсіру» (2005); және «Сер Барнс Уоллистің ғылымы: Шашыратып бомбалаушы» (2009).

Өлім

Тодд 2009 жылғы 3 желтоқсанда Линкольнширдегі Грантемге жақын үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның денесі Линкольншир графтығындағы Литтл-Понтон шіркеуіндегі Сент-Гутлак шіркеуінің маңында, екі ұлы Шеймус пен Питердің арасына жерленді. Қабір тасының эпитафиісінде: "Ричард Эндрю Палеторп Тодд, 1919–2009, Вирджиния мен Киттидің күйеуі, Питер, Фиона, Эндрю, Сеум және Джеремидің сүйікті әкесі, Exit Dashing Young Blade" (бұл Патша ананың оны сипаттаған сөзіне сілтеме).

Таңдалған кинографиясы

Жыл Фильм Рөлі Режиссер Ескертулер 1937 «Жақсы таң, жігіттер» Көрермендер қатарындағы қатысушы Марсель Варнел авторлық құқығы жоқ 1938 «Оксфордтағы америкалық» Спорттық іс-шарада Джек Конвей авторлық құқығы жоқ 1938 «Өзеннің ескі сүйектері» Көрермендер қатарындағы қатысушы Марсель Варнел авторлық құқығы жоқ 1949 «Оларға тыйым салу үшін» Герберт Эдвард Логан Альберто Кавальканти 1949 «Асығыс жүрек» Сержант Лачлан «Лачи» МакЛахлан Винсент Шерман 1949 «Үзілген саяхат» Джон Норт Дэниел Бирт 1950 «Сахналық қорқыныш» Джонатан Купер Альфред Хичкок 1950 «Клэрдің портреті» Роберт Харт Ланс Комфорт 1951 «Ет пен қан» Чарльз Кэмерон / Сазерленд Энтони Кимминс 1951 «Екі рет шағылған найзағай» Ричард Тревелян Кинг Видор 1952 «Робин Гуд және оның адал достарының тарихы» Робин Гуд Кен Аннакин 1952 «Әйел өмірінің 24 сағаты» Жас жігіт Виктор Савиль 1952 «Венеция құсы» Эдвард Мерсер Ральф Томас 1952 «Элстри оқиғасы» Баяндаушы Гилберт Ганн 1953 «Қылыш пен раушан гүлі» Чарльз Брэндон Кен Аннакин 1954 «Роб Рой, таулы қарақшы» Роб Рой МакГрегор Гарольд Френч 1954 «Төсек» Капитан Дэвидсон 1955 «Питер есімді адам» Питер Маршалл Генри Костер биографиялық фильм 1955 «Бөгеттерді жарғандар» Эскадрилья командирі Гай Гибсон, V. C., D. S. O., D. F. C. Майкл Андерсон 1955 «Уақытсыз патшайым» Сэр Уолтер Рэли Генри Костер 1956 «Мария Антуанетта, Франция патшайымы» Граф Аксель фон Ферсен Жан Деланнуа 1956 «D-күні, 6 маусым» Лейтенант-полковник Джон Винтер Генри Костер 1957 «Янцзы инциденты: H. M. S. Amethyst тарихы» Джон Керанс Майкл Андерсон 1957 «Сент-Жоан» Жан де Дюнуа, Орлеандық бастамашыл Отто Премингер 1958 «Бұрыс көлеңкелерді қуа жөнел» Уорд Прескотт Майкл Андерсон 1958 «Жалбыз жер» Дэнни Винсент Шерман 1958 «Олуға ниеттенген» Доктор Боб Маклаурин Джек Кардифф 1959 «Іштен қауіп» Лейтенант-полковник Дэвид Бэрд, M. C. Дон Чаффи 1960 «Ешқашан жіберме» Джон Каммингс Джон Гильермин 1961 «Ұзақ және қысқа және биік» Сержант Митчем Лесли Норман 1961 «Есікті қағудың қажеті жоқ» Билл Фергюсон Сирил Франкель 1961 «The Hellions» Сержант Сэм Харгис Кен Аннакин 1962 «Le Crime ne paie pas» Полковник Робертс Уильям Жерар Ури сегменті «L'homme de I'avenue» 1962 «The Boys» Виктор Вебстер Сидни Дж. Фьюри 1962 «Ең ұзақ күн» Джон Говард Британдық армия офицері 1963 «The Very Edge» Джеффри Лоуренс Сирил Франкель 1963 «Өлім барабандары өзен бойында» Инспектор Гарри Сандерс Лоуренс Хантингтон 1964 «Скелеттердің жағалауы» Инспектор Гарри Сандерс Роберт Линн 1965 «Кросбоу операциясы» Эскадрилья командирі Кендалл Майкл Андерсон 1965 «Вилла Фиорита шайқасы» Даррелл Делмер Дейвс 1967 «Махаббат Инс» Доктор Джонатан Барнетт Артур Дрейфус 1968 «Сюбтерфуга» Полковник Виктор Редмейн Питер Грэм Скотт 1968 «Ұзын шашты жігіттердің соңғысы» Тригг 1970 «Дориан Грей» Базиль Холлвард Массимо Далламано 1972 «Асыл мұражай» Уолтер Рой Уорд Бейкер сегменті «Қатып қалған қорқыныш» 1977 «Құпия қызметтің №1 адамы» Артур Ловедей Линдсей Шонтефф 1978 «Ұлы ұйқы» Командир Баркер Майкл Уиннер 1979 «Түн ортасынан бұрын үйге» Джеффри Стил Пит Уокер 1979 «Қанды су тасқыны» Теренс Сильвио Наризанно 1983 «Ұзақ көлеңкелер үйі» Сэм Эллисон Пит Уокер 1992 «Виктория шарлауығындағы оқиға» Лорд Робертс Билл Коркоран