Кіріспе

Хамисса, ежелгі Тубурсикум Нумидарум немесе Тубурсикум - ежелгі римдік және византиялық археологиялық сайт, солтүстік-шығыс Алжирдің Сук-Ахрас провинциясында орналасқан.

География

Хамисса ежелгі римдік қоныстанушылар Калама деп атаған жағалаудағы қала Гелмадан оңтүстік-шығыста және ежелгі берберлер мен римдіктер Тагасте деп атаған Сук Ахрастан солтүстік-батыста орналасқан.

Тарих

Бастапқыда бұл жер Нумидияның жергілікті бербер тайпасының негізгі қонысы болды. Бұл қала, бәлкім, Тацит Тиберийдің (б.з.б. 15-24 жж.) кезінде болған Такфариндердің көтерілісі туралы айтқан қала.

Рим дәуірі

Хамисса, ол кезде Тубурсикум деп аталатын, Магрибтегі император Траянның 100 жылы қалаған римдік қаласы болды. Оның тұрғындары Папирия руына жататын. 270 жылы колония (Рим колониясы) болды. Хамисса епископтық орынға айналды, оның тікбұрышты базиликасы қабырғалары мәрмәрмен қапталған, 2-ғасырда салынған. Оған екі рет Гиппонийлік Августин (Августин) келген. 391 жылдан 430 жылға дейін жергілікті Гиппо Региус қаласында діни қызметкер, епископтың көмекшісі және епископ болып қызмет етті.

Византия дәуірі

Қала 435 жылдан 534 жылға дейін Вандалдық Карфаген патшалығының құрамына кірді. 534 жылы Вандал соғысында Шығыс Рим империясы (Византия империясы) оны қайта басып алды, ол византия стилінде шіркеу мен шағын бекіністер салды. 698 жылы Мағрибті мұсылмандықтар жаулап алғанға дейін Африканың Византиялық преториандық префектурасында және Африканың экзархатында болды.

Археологиялық орны

Хамиссада жақсы сақталған римдік театр бар (2-ші немесе 3-ші ғасырда салынған), ол Солтүстік Африкадағы ең әдемі және жақсы сақталғандардың бірі болып саналады. Басқа да римдік және византиялық құрылыстар мен қираған үйлер сақталған. 1900 - 1922 жылдары жүргізілген археологиялық қазбалар қаланың бір бөлігін ғана ашты. Сол кезде жиналған заттардың көпшілігі, әсіресе ежелгі римдік мүсіндер, Гелмадағы Гелма мұражайында (Алжир) орналасқан.