Кіріспе

Алжирдегі археология адамның ерте заманғы қоныстануының көптеген ескерткіштерімен бай. Алжирде римдіктердің көптеген іздері сақталған және сарацин өнерінің ескерткіштеріне толы.

Мегалитикалық қалдықтар

Алжирде көптеген мегалитикалық ескерткіштер бар, олардың дерлік барлық белгілі түрлері елде табылды. Палеолиттік типтегі көптеген кремнездер, әсіресе Тлемцен және Колеада табылды. Джельфаның жанында, Ұлы Атлас тауында және Мехра Сфада ("жазық тастардың өткелі"), Тиареттен шалғайда емес Мина өзенінің аңғарындағы мүйісте көптеген мегалиттік ескерткіштер кездеседі. Аймақтың тарихи алдындағы мәдениеттерінің арасында Капсия мәдениеті ерекше көзге түседі, оның қабық үйінділері солтүстікке тараған.

Мадгацен

Мадгацен – Қабр-ер Румияға ұқсас ескерткіш, бірақ одан да көне. Ол б.з.д. 150 жыл шамасында Нумидия патшаларын жерлеу үшін салынған. Оның пішіні – диаметрі 60 метр болатын цилиндр тәрізді негізде орналасқан қиық конус. Биіктігі 18 метрді құрайды. Цилиндр бөлігін айналап тұрған бағаналар төменгі жағында жоғарығынан әлдеқайда кең, ал капительдері дорикалық стильде жасалған. Бағаналардың көптегені, барлығы 60-ы, қирап зақымдалған. 1873 жылы француз инженер-офицері Баушет қабір бөлмесін ашқанда, қабірдің ерте заманда тоналып, өртеуге тырысқандарының айқын дәлелдері табылды.

Қабр-ер-Румия

Қабр ер Румия, французша атауымен Tombeau de la Chrétienne (христиан әйелінің қабірі) деп белгілі, дәстүр бойынша Флоринданың, ла Кава Румияның, граф Джулианның әдемі және бақытсыз қызының жерленген орны саналады. Ол Колеяға жақын орналасқан және Мавритания патшасы Джуба II мен оның әйелі Клеопатра Селенаның, Марк Антоний мен Клеопатраның қызы, Мысыр патшайымының қабірі екені мәлім. Ол теңіз деңгейінен 756 фут (230 м) биіктіктегі төбеде салынған. 209 фут (64 м) шаршы алақаны бар төменгі платформада пирамидасы бар дөңгелек тас ғимарат орналасқан. Алғашқыда ескерткіш шамамен 130 фут (40 м) биіктікте болған, бірақ ол салдарынан зақымдалған. Қазіргі биіктігі 100 фут (30 м): цилиндрлік бөлігі 36 фут (11 м), пирамидасы 64 фут (20 м). Диаметрі 198 фут (60 м) болатын негіз 60 ионикалық жартылай бағанамен әшекейленген. Бағаналардың капительдері жоғалып кеткен, бірақ олардың дизайны Африка саяхатшысы Джеймс Брюстің суреттерінде сақталған. Қабірдің ортасында спиральді өткел немесе галерея арқылы жететін екі күмбезді бөлме бар, олардың биіктігі шамамен бірдей және 489 фут (149 м) құрайды. Қабір бөлмелері қысқа дәлізбен бөлінген және галереядан бір тақтадан жасалған тас есіктермен бөлінген, оларды рычагтармен жоғары және төмен жылжытуға болады, сияқты қорғау есігі. Екі бөлменің үлкені 142 фут (43 м) ұзындықта, 11 фут (3 м) енде және 11 фут (3 м) биіктікте. Екінші бөлме сәл кішідірек. Қабір бұрын тоналған, мүмкін қазына іздегендердің салдарынан. 1555 жылы Алжир пашасы Салах Раис оны бұзу үшін адамдарды жіберді, бірақ жазбаларда үлкен қара жебелер тастардың астынан шығып, оларды тістеп өлтіргендіктен, бұл әрекеттен бас тартқаны айтылады. 18 ғасырдың соңында Баба Мохаммед артиллериямен қабірді бұзуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады. 1866 жылы император Наполеон III-нің бұйрығымен Адриен Бербрюггер мен Оскар Маккарти зерттеу жұмыстарын жүргізді.

Джедарлар

Жедрлер (арабша "қабырғалар" немесе "ғимараттар") – төбелерге орналасқан бірнеше мазар ескерткіштеріне берілген атау. Әрбір ескерткіште төртбұрышты немесе шаршы алаптың үстіне пирамида орнатылған. Бұл мазарлар христиан дәуірінің 5-7 ғасырларына жатады және Тиарет пен Френда арасында екі бөлек топта табылады. Френда өзінің ежелгі берберлік мінезін көп бөлігінде сақтап, жанында көптеген дольмендер мен тасқа қашалған тарихқа дейінгі мүсіндерге ие.

Тассили-н-Айжер

Тассили н'Аджер – Сахара шөлінде орналасқан ұлттық парк, Алжирдің оңтүстік-шығысындағы кең жазықта жатыр. Оның ауданы едәуір үлкен – 77 000 шаршы километрден астам. Бұл әлемдегі тарихи үңгір суреттерінің ең маңызды жиынтықтарының бірі және 1982 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне қосылды. Тассили н'Аджер Жаңа Эра мәдениетінде ерекше саңырауқұлақтардың бейнеленген тас суреттерімен танымал, бұл суреттер жергілікті халықтың осы өсімдіктерді шамандық мақсатта қолданғанын көрсетеді.