Кіріспе

Селма Мёрбаум Айзингер (5 ақпан 1924 - 16 желтоқсан 1942) - румындық туған неміс тіліндегі ақын. Ол 18 жасында Украинадағы еңбек лагерінде қаза тапты. Мербаум Айзингер өзінің әкесі, дүкенші Макс Мербаумның Румыния Корольдігінің Солтүстік Буковина аймағындағы (қазіргі Черновцы, Украина) Чернауци (Черновиц) қаласындағы. Айзинджер оның асыраушының тегі еді. Жас кезінде әдебиет зерттей бастады. Оның жұмысында зерттеген адамдарының әсері қатты көрінеді: Генрих Гейне, Райнер Мария Рилке, Тагор. 1939 жылы ол өлең жаза бастады және француз, румын, идиш және туған неміс тілдерінде аударма жасай алатын білікті аудармашы болды. 1941 жылы шілдеде неміс әскерлері басып кіргеннен кейін, 1940 жылы ол тұратын аймақ Кеңес Одағына беріліп, отбасы қаланың геттосына көшіруге мәжбүр болды. 1942 жылы отбасы Трансднестровьедегі Михайловка еңбек лагеріне айдалды, ал Селма көп ұзамай тиф ауруынан қайтыс болды. Мэрбаум Айзингердің шығармашылығында қарындашпен жазылған және қолмен Blütenlese (ағылшынша: Blossom Vintage / The Reaping of Blossoms) деп аталатын жинаққа байланған 57 өлең бар. Оның 52 өлеңі өзінің жеке шығармалары, ал қалғандары француз (Пол Верлен), идиш (Ицзик Мангер, Х. Лейвик) және румын (Дисцип Михнеа) тілдерінен аудармалары. Бұл том оның сүйіктісі және ең жақсы досы, өзінен бір жас үлкен Лейсер Фичманға арналды. Фичманның өлеңдер кітабын Мёрбаум Айзингердің басқа досына беруі жоспарланған болатын, ол кітапты Палестинаға келгеннен кейін жариялады. Алайда Фичман жолшыбай қайтыс болып, кітапты жеткізе алмады. Оның өлеңдері 1979 жылы Тель-Авив университетінде Адольф Раухвергер редакциялаған. 1980 жылы олар Германияда журналист және зерттеуші Юрген Серкедің күшімен жарияланды. Жоғалған том толықтай Ich bin in Sehnsucht eingehüllt (ағылшынша: Мен сағынышпен толғанмын) деген атпен басылып шықты. 2005 жылдың қарашасында өлеңдер аудиокітабы жарық көрді.

Стиль және сын-пикірлер

Мёрбаум Айзингердің өлеңдері таңғажайып сенімді және лирикалық импрессионисттік стильде жазылған, жалпы алғанда, меланхолиялық көңіл-күймен. Әдебиет сыншылары оны әлемдік деңгейдегі ақындардың қатарына жатқызады, ал оның қаламдасы Хилде Домин оның өлеңдері "түсінікті, әдемі, жеңіл, бірақ қорқынышты сезімді білдіреді" деп айтты. Оның өлеңдері Роза Аустерландер мен Пол Селанның өлеңдерімен бірге Буковинаның неміс-иудей мәдениетінің маңызды бөлігі болып саналады.