Кіріспе

Медиа оқиға, сондай-ақ псевдо оқиға деп аталады, бұл медиа жарнамасы мақсатында өткізілетін оқиға, іс-әрекет немесе тәжірибе. Бұл сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарында қамтылған немесе бұқаралық ақпарат құралдарымен ойластырылған кез келген оқиға болуы мүмкін. Медиа зерттеулерінде "медиа оқиғасы" - бұл алғаш рет Элиу Кац пен Дэниел Дайан 1992 жылы шыққан "Медиа оқиғалары: тарихтың тікелей эфирлік көрсетілімі" кітабында әзірлеген теориялық термин. Бұл мағынадағы медиа оқиғалар - тікелей эфирде көрсетіліп, патшалық үйлену тойлары немесе жерлеу рәсімі сияқты халықтың үлкен бөлігін жинайтын оқиғалар. Медиа-шараның ерекшеліктері - бұл бірден (яғни тікелей эфирде) медиа емес ұйым ұйымдастырған, салтанатты және драмалық құндылықты қамтитын, алдын ала жоспарлау және жеке тұлғаға, жеке адамға немесе топқа назар аудару. 2009 жылы жарық көрген "Медиа оқиғалары жаһандық дәуірде" атты кітапта бұл тұжырымдама жаңартылған. Медиа оқиғалар теориясы әлеуметтік желілерге де қолданылды, мысалы, Швеция сайлауы туралы твиттерді талдау немесе Джо Байденнің инаугурациясы кезінде Берни Сандерстің қолғап мемін талдау. Медиа оқиғалары жаңалықтарға, мерейтойға, баспасөз конференциясына немесе баяндамалар немесе демонстрациялар сияқты жоспарланған оқиғаларға байланысты болуы мүмкін. Жарнама уақытына ақы төлеудің орнына, БАҚ немесе жалған оқиға БАҚ және жұртшылықтың назарын аудару үшін қоғамдық қатынастарды пайдалануға тырысады. Теоретик Маршал Маклюан псевдо оқиға шындықтан бөлек оқиға ретінде қарастырылғанын және ол тек біздің үнемі қызығушылық пен поп-мәдениетке деген қызығушылығымызды қанағаттандыру үшін екенін айтты. Бұл оқиғалар "жоспарланған, отырғызылған немесе қозғайды" (Меррин, 2002) тек кейін қайтадан қайталану үшін. "Псевдо оқиға" термині теоретик және тарихшы Дэниел Ж. Бурстиннің 1961 жылғы "The Image: A Guide to Pseudo events in America" кітабында пайда болды: "Бейіту өткізіледі, суреттер түсіріледі, оқиға кеңінен жарияланады". Термин гиперреализм идеясымен және осылайша постмодернизммен тығыз байланысты, бірақ Бурстиннің бұл екі идеясы және Жан Бодрильяр сияқты постмодерн ойшылдарының осыған байланысты жұмыстары. Медиа оқиғасы жоспарланған оқиғаның бір түрі болғандықтан, оны өздігінен болған оқиғаға қарағанда, шынайы емес деп атауға болады. Псевдоқия мен спонтандық оқиғаларды ажыратуда, Бурстин "Құпия тарих" атты кітабында псевдоқияның сипаттамаларын айтады. Оның айтуынша, псевдо оқиға: драмалық, қайталанатын, қымбат, интеллектуалды жоспарланған және әлеуметтік. Ол басқа псевдо-оқиғаларды тудырады, және оны "ақпаратты" деп санау үшін ол туралы білу керек.

Псевдожағдайлар түрлері

Баспасөз конференциясы: Баспасөз конференциясы - бұл ұйым баспасөз өкілдерінің бір уақытта хабарландыру алуын қалаған кезде жиі өткізіледі. Жеке іс-шараларға сұхбат, сұрақ қою, көрсетілім және баяндама кіруі мүмкін. Мұндай конференцияларда тақырып туралы ақпарат аз беріледі немесе нақты келісімге қол жеткізілмейді. Баспасөз конференциялары сияқты медиа-шараларды, әсіресе спорттық іс-шаралардан бұрын, оның барысында және кейін күтуге болады, ал Ұлттық футбол лигасы өз ойыншыларынан апта сайынғы медиа-шараны жүргізуді талап етеді. Сиэтл Сихокс командасының қақпашы Маршаун Линч 2014 жылы 16 қарашада жеңілгеннен кейін стадионнан шығып кеткен кезде, NFL оған 100 000 доллар айыппұл салды. Саяси: Саяси конвенциялар, жоспарланған презентациялар немесе компанияның табысы немесе саяси мәселелер туралы баяндамалар - бұл БАҚ-тың іс-шарасының бір түрі. Танымал адамдармен өткізілетін іс-шаралар: марапаттау рәсімдері, қызыл кілем оқиғалары және танымал адамдардың фотосуреттерін түсіру мүмкіндігі - бұқаралық ақпарат құралдарына таңдалған сюжетті енгізу мақсатында ұйымдастырылған медиа іс-шаралардың түрі болып саналады. Жыныстық таспалар: "Сығару" ниетімен жасалса, бұл псевдо-оқиғаның бір түрі, өйткені оның мақсаты - БАҚ назарын аудару. Намаз оқу және қайырымдылық іс-шаралары: Олар бір мәселеге немесе себепке байланысты БАҚ назарын аудару мақсатында жоспарлануы мүмкін.

Тарихи мысалдар

Медиа оқиғалары бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге көрнекті болды. 1869 жылы Юта штатының Промонтори Саммит қаласында "Алтын шыбықты" жүргізу АҚШ-тағы алғашқы медиа оқиғаларының бірі ретінде сипатталған. Эдвард Бернейс және оның 1929 жылғы "Торчис Оф Фридом" науқаны - бұл бұқаралық ақпарат құралдарында ой-пікірге әсер еткен алғашқы оқиғалардың бірі. Сол сияқты, Никита Хрущевтің 1959 жылы АҚШ-қа сапары өте ықпалды болды және ол саясатта пайдаланылатын медиа оқиғалардың алғашқы мысалы ретінде келтірілді. Медиа оқиғалары 19-ғасырдың ортасында Морзе телеграфы мен күнделікті газеттердің кеңейуі жаңалықтарды бір күнде жариялауды енгізген кезде практикалық болды. Интернет пайда болғаннан кейін көптеген медиа оқиғалар медиа оқиғадан тікелей эфирде жарияланады, Twitter-де нақты уақытпен қамтылады және теледидардағы медиа оқиғалардың дереу талдануы. Музыкалық өнер иесі Принс өзінің Супер Боул пресс-конференциясында сұрақтарға жауап бергендей етіп, бірақ оның орнына бірден әнге айналғанда, оның орындауы медиа оқиғасының ішінде мета-медиа оқиғасына айналды. Постмодерн тұрғысынан алғанда, Жан Бодрияр өзінің "Көл шығанағындағы соғыс болған жоқ" атты эссесінде Перс шығанағындағы соғыс, телевизияда алғашқы рет көрсетілген соғыс, шынайы соғыс емес, АҚШ армиясы мен CNN сияқты БАҚ-тың жоспарлаған оқиғасы деп дәлелдеді.

Оқиғалардың шынайылығы

Бұл іс-шараларды PR саласының мамандары журналистердің қызығушылығы мен қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін пайдаланады, осылайша олар жұртшылыққа әсер ететін керемет оқиға жасай алады. Мысалы, саясаткерлер азаматтармен бірге суретке түсіп, олардың көңіл-күйін көтеру үшін және баспасөз конференциялары. Бұл өте кең таралған болса да, бұл медиа техниканы қолдану шынайы материалды шығармайтыны үшін сынға ұшырады, ол мазмұнды ақпараттық емес, стильдік ретінде көрінеді. PR индустриясы барлық секторларға, тек үкіметке ғана емес, клиенттерінің мүдделері мен имиджін қорғау үшін псевдо-бәйгелерге бағытталған. Бұл кейбір бұқаралық ақпарат құралдарының шынайы жаңалықтарға негізделгендігіне күмән келтіреді, әсіресе бұл әдісті қолдану арқылы маңызды тақырыптар талқыланғанына байланысты.

Туризмнің шынайылығы

Туристік индустрияда жиі байқалмайтын псевдо оқиғалар орын алады. Әр елде туристер үшін белгілі бір жерлер, көрікті жерлер және олар үшін жасалатын істер болуы мүмкін, сондықтан олар сол елдегі өмірдің қандай екенін немесе кем дегенде мәдениетпен таныса алады. Жергілікті тұрғындар бұл жерлер әрқашан да сол елдің өмірін шынайы түрде бейнелемейді, керісінше, шынайы нәрселерді көру құштарлығын қанағаттандыру үшін гиперреализм екенін біледі. Туристер саяхаттағанда шынайылықты іздейді, бірақ бір нәрсеге ұқсайтын бұл оқиғалар шынайы емес, бұл символ.

Ғылыми емес интернет сауалнамалары мен жаңалықтар

Ғылыми емес интернет-сараптамалар веб-сайттар мен ірі жаңалықтар құралдарында әңгіме құралы ретінде кеңінен танымал болды. Бұл әдіс қатысушылардың сауалнамаға қатысуын шақыру үшін қолданылады, ол мыңдаған немесе одан да көп жауаптар әкелуі мүмкін. Бұл сауалнамалар өздігінен таңдалады және веб-сайтқа трафикті арттыруға пайдаланылуы мүмкін, бұл жаңалықтарды көбірек қажет етуге және көбірек табыс табуға әкелуі мүмкін. Жауаптардың көп болуы жаңалықтардың мазмұнын емес, хабарланатын имиджін жақсартады. Қатысушылар осы сауалнамаларға қатысуы онлайн сауалнаманың тақырыбына ықпал етеді деп сенуі мүмкін. Tribune Publishing Company баспасының президенті Джек Фуллер осы тақырыпқа тоқталып, ғылыми емес себептермен ақпарат жинаудың бұл түрі қалай шынайы бола алмайтынын айтты.

Соғыс туралы мақалалар

1991 жылдан бастап Бодриярд "Көлтіз соғысы болған жоқ" деген батыл мәлімдеме жасағаннан бері соғыс туралы хабарлардың шынайылығы ұзақ уақыт талқыланып келеді.