Red belt (martial arts)

Кіріспе

Қызыл белбеу - кейбір жекпе-жектегі қарсыластарды атау немесе ажырату үшін қолданылатын түрлі түсті белбеулердің бірі. Көбінесе белгілі қара белбеу сияқты, оны қолдану әр түрлі өнерлер арасында әр түрлі болады, көбісі оны стиль негізін қалаушы, гроссмейстер немесе басқа жоғары дәрежеде қолданады, ал басқалары оны қара белбеуден бұрынғы дәреже ретінде немесе тіпті дәрежеге ие емес жаңашылды білдіреді. Кейбір мектептерде, әсіресе Кодокан дзюдомен байланысты нәсілдерінде қызыл белбеу тоғызыншы немесе оныншы дәрежелі дан дәрежесін білдіреді, бұл ең жоғары дәрежеге қол жеткізуге болады.

Жауынгерлік өнерде

Каратэде, тіпті гроссмейстерлер мен қара емес белбеулер "қызыл белбеу" киіп жүрсе де, дан дәрежелі белбеулер кеңірек: кю (қара белбеу алдындағы) дәрежелі белбеулер әдетте 4 сантиметр, ал дан дәрежелі белбеулер 5 сантиметрге дейін. Грандмастердің қызыл белбеуінің түсі әдетте қараңғырақ болады және дан дәрежесіндегі белбеулерге әдеттегідей, Грандмастердің аты мен стилі кестеленеді. Бразилиялық джиу-джитсуда 7-ші дәрежелі қара белбеу қызыл және қара түсті, 8-ші дәрежелі белбеу қызыл және ақ түсті, ал 9-шы және 10-шы дәрежелі белбеулер қызыл түсті. Дзюдода 6-сыныпта (дан) белбеу кезектесіп қызыл және ақ белбеу, ал 9-сыныпта (және одан жоғары) - қызыл белбеу. Окинаваның көптеген каратэ стильдерінде және кобудоның кейбір мектептерінде (Окинава қару-жарағы) қызыл және ақ белбеулер кезекпен жетінші және сегізінші биге қолданылады, ал қызыл белбеу тоғызыншы және оныншы биге қолданылады, олар таза құрметті, яғни тиісті емтиханға өтініш беру (және тапсыру) арқылы қол жеткізілмейді. Жетінші даннан бастап практик Shihan атауын қолдануға рұқсат етіледі, бұл "сарапшы мысалдар" деп аударылады. Қазіргі заманғы каратэде, Дүниежүзілік каратэ федерациясы және оның еншілес федерацияларымен реттелетіндей, қызыл (aka) және көк (ao) белбеулерді бәсекелестер киеді. Жарыста тек қызыл және көк белбеулер, ал кумиттегі жарыстарда сәйкес түстегі аяқ және тұмсық жапсырмалары киіледі. Жапония Каратэ қауымдастығы (JKA) санкциялаған турнирлерде қызыл (ака) және ақ (широ) белбеулер (жапондық тудың түстері) бұрын киілген. Алайда, бұл практика 1980-жылдардан кейін негізінен ауыстырылды, екі бәсекелестің де қара белбеу киіп, спортшы белбеуінде жұқа қызыл таспен белгіленген. Самбода қызыл және көк белбеулер қатарды білдірудің орнына, бәсекелестерді ажырату үшін киініп тұрады. Әдетте дәстүрлі корей таэквондосында қызыл белбеу бірінші дәрежелі қара белбеу немесе бірінші дан алу алдында болады. Цзинь-тао қытайлық кемпода қызыл белбеу алтыншы дәрежелі қара белбеумен (бірінші дәрежелі шебер) тең. Қызыл белбеуге екінші және үшінші дәрежелі шеберлерді белгілеу үшін жолақтар қосылады. Төртінші дәрежелі шебер қызыл және ақ жолақты белбеумен бейнеленеді. Сейки-джуку каратэсінде қызыл белбеу 10-шы Кю, ең төменгі бастауыш дәрежесін білдіреді. Шориканка каратесінде қызыл белбеу ең жоғары белбеу болып табылады. Вовинамда қызыл белбеу - ең жоғары шеберлік дәрежесі. Халықаралық каратэ федерациясы (IFK) басқаратын Кёкушин каратэсінде қызыл белбеу 10-шы және 9-шы кюны, ақ белбеуден кейінгі ең төменгі екі қатарды білдіреді. Осыған қарамастан, қызыл белбеулер Кёкушин Каратэде сирек кездеседі. Басқа да көпшілігі Киокушин ұйымдары мен додзо 10-шы және 9-шы кюларды белгілеу үшін қызғылт түсті белбеуді қолданады.

In karate, even though grandmasters and non–black belts may both wear a "red belt", the dan rank belts are broader: kyu (pre–black belt) rank belts normally having a width of 4 centimeters and dan rank belts having a width of 5 centimeters. The grandmaster's red belt is usually darker in color and embroidered with the grandmaster's name and style as customary for dan rank belts. In Brazilian jiu jitsu, the 7th degree black belt is red and black, the 8th degree belt is red and white, and the 9th and 10th degree belts are solid red. In judo, at 6th degree (dan) the belt is an alternately red and white belt, and at 9th degree (and above) it is a solid red belt. In most Okinawan karate styles and in some schools of kobudo (Okinawan weaponry), the alternately red and white belt is used for seventh and eighth dans, whereas the solid red belt is used for ninth and tenth dans, which are purely honorary, i. e. cannot be attained by applying for (and passing) the respective exam. From seventh dan onwards, a practitioner is allowed to use the title shihan, which translates as "expert examples". In modern karate, as governed by the World Karate Federation and its subsidiary federations, red (aka) and blue (ao) belts are worn by competitors. Only red and blue belts are to be worn for competition, with foot and fist pads of the corresponding color for kumite competition. In tournaments sanctioned by the Japan Karate Association (JKA), red (aka) and white (shiro) belts (colors of the Japanese flag) were previously worn. However, this practice has largely been replaced after the 1980s, with both competitors now wearing black belts and the athlete designated as aka wearing a thin red tassel on his/her belt. Sambo uses red and blue belts as part of its uniform to differentiate competitors instead of denoting rank. Usually in traditional Korean taekwondo, the red belt is just before gaining a first degree black belt, or first dan. In tsien tao Chinese kempo, the red belt is equivalent to a sixth degree black belt (first degree master). Stripes are added to the red belt to denote second, and third degree master. A fourth degree master is represented by a red and white striped belt. In Seiki Juku karate, a red belt denotes 10th Kyu, the lowest beginner rank. In Shorinkan karate the red belt is the highest belt. In vovinam, the red belt is the highest master rank. In Kyokushin karate, as governed by the International Federation of Karate (IFK), a red belt denotes 10th and 9th kyu, the two lowest ranks after white belt. Despite this, red belts are rare in Kyokushin Karate. Most other Kyokushin organizations and dojos use an orange belt to denote 10th and 9th kyu.