Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рум сұлтандығының ханшайымы Мелике Исметуддин Гевер Несибе - XIII ғасырдың басында Рум сұлтандығының ханшайымы, Килиж Арслан II-нің қызы және Кайхусрау I-нің қарындасы.
Princess of the Sultanate of Rum
Melike İsmetüddin Gevher Nesibe was an early 13th century princess of the Sultanate of Rum, the daughter of Kilij Arslan II and sister of Kaykhusraw I.
Аңыздар
Аңыз бойынша, Гевер Несибе Коньяда Селжук сұлтанының сарайынан қорғап жүрген ат әскерінің офицеріне ғашық болған. Оның ағасы Қайхусрау І әпкесі мен офицердің некелесуіне қарсылық білдірді, сондықтан ол жас жігітті оның өлімін қамтамасыз ету үшін түрлі қауіпті тапсырмалар мен науқандарға жіберді. Сүйіктісінің өліміне қатты қайғырып, Гевхер Несибе Сұлтан туберкулезбен ауырады. Кейхусров өлім аузында жатқан әйелге барып, кешірім сұрап, оның соңғы тілегін орындауға ұсыныс жасайды. Гевер Несибе Сұлтанның: "Мен қатты ауырып жатырмын. Менің сауығуыма жол жоқ. Дәрігерлердің ешқайсысы да мені ауруымнан құтқара алмайды. Мен ақырында өлемін. Менің тілегім - менің меншігімді пайдаланып, менің құрметімде аурухана салу. Бұл ауруханада науқастарды тегін емдеу керек, сонымен бірге емделмейтін аурулар туралы зерттеулер жүргізілуі керек". Тарихи деректерге сүйенсек, Кайхусрау 1204 жылы Кайсеридегі аурухананы ашып, әпкесі айтқан соңғы тілекті орындады. Ғимараттарды Üstad Ömer атты сәулетші жобалап, салған. Мұсылман сәулетінің әдеттегі сәулетшінің атын жазған кіреберіс жазуы жоқ, бірақ ақпарат басқа жердегі жазба көздерінде сақталған.
According to legend, Gevher Nesibe fell in love with a cavalry officer defending the palace of the Seljuk sultan at Konya. Her brother Kaykhusraw I opposed marriage between his sister and the officer so he sent the young man on a various dangerous assignments and campaigns to ensure his death. Overcome with grief at her lover's death, Gevher Nesibe Sultan fell ill with tuberculosis. The remorseful Kaykhusraw visited her on her deathbed, asked to be forgiven and offered to fulfill any last request she had. Gevher Nesibe Sultan is reported to have replied: "I am very ill. There is no way for me to recover. None of these doctors can deliver me from my illness. I will eventually pass away. My wish is that you use my property to build a hospital in my honor. In this hospital, sick people should be treated with no charge and at the same time, incurable illnesses researched." Historical record shows that Kaykhusraw carried out his sister's last request, beginning the hospital in Kayseri in 1204. The buildings were designed and built by an architect named Üstad Ömer. The entryway inscription, a common feature of Islamic architecture that usually records the architect's name, is missing, but the information is preserved in written sources elsewhere.
Мұра
Қазіргі таңда Гевер Несибе - Кайсеридегі бұрынғы аурухананы, оған іргелес орналасқан медресе, негізінен медициналық зерттеулерге арналған, және Түркияның Кайсеридегі мешіт. Ол қайырымдылық жасаған кешен (түрікше кулие) Сәлжұқ архитектурасының ең көрнекті ескерткіштерінің бірі болып саналады. Аурухана 1204 және 1206 жылдар аралығында салынған, ал медресе 1206 жылы Гевер Несибе қайтыс болғаннан кейін бірден салынып басталды, ол 1210 жылы аяқталды. Бұл кешеннің аты ханшайымның атын алған. Оның ішінде орналасқан медресе әр түрлі атаулармен белгілі: Гевер Несибе медресесі; Чифте медресесі (Егіз медресе); немесе оның құрылысына жауапты болған Ғият әл Дин Кайхусрау І-нің құрметіне Гиязийе медресесі. Медреседегі қабір Гевер Несибеге тиесілі деп айтылады. Кешен тұтастай алғанда Анадолиядағы ең көне Селджук медресесі мен ауруханасын білдіреді. Алайда, Сәлжұқ медреселерінде медициналық сабақ берілгені туралы ешқандай дәлел жоқ. Анадолудағы Селжук ауруханалары бір жағынан денсаулық сақтау мекемесі болғандықтан, дәрігерлер шебер шәкірттер қарым-қатынасы арқылы білім алған жерлер болды. Бұл мекеме психикалық аурулармен ауыратын науқастарды емдейтін әлемдегі алғашқы аурухана болды. Гевер Несибедің Дарушифасы немесе Шифахане қазір медицинаға арналған қоғамдық мұражай ретінде қызмет етеді. Кейсеридегі Эрчиес университетінің университет ауруханасына да Гевер Несибе есімі берілді.
Today, Gevher Nesibe is also the namesake of a magnificent complex at Kayseri comprising the former hospital, an adjoining medrese devoted primarily to medical studies, and a mosque in Kayseri, Turkey. The complex (külliye in Turkish) that she endowed, is considered one of the preeminent monuments of Seljuk architecture. The hospital was built between 1204 and 1206, and the medrese, whose construction started immediately after Gevher Nesibe's death in 1206, was finished in 1210. The complex takes its name from the princess. The medrese within is known under a variety of names: the Gevher Nesibe Medrese; the Çifte Medrese (Twin Medrese); or as the Gıyasiye Medrese, after Ghiyath al Din Kaykhusraw I, who was responsible for its construction. The tomb within the medrese is said to belong to Gevher Nesibe. The complex as a whole represents the earliest surviving Seljuk medrese and hospital in Anatolia. There is no proof however that medical classes were given in Seljuk madrasas. The Seljuk hospitals in Anatolia, on one hand being a health facility, were also places where physicians were educated through a master apprentice relationship. The institution was reportedly the first hospital in the world that treated patients with mental disorders. Gevher Nesibe's Darüşşifa, or Şifahane, now functions as a public museum dedicated to medicine. The university hospital in Kayseri's Erciyes University was also named in memory of Gevher Nesibe.