Кіріспе

Италиялық философ, ақын, аудармашы Джузеппа Элеонора Барбапикола (1702 - 1740 жж.) - итальяндық философ, ақын және аудармашы. Ол 1722 жылы Рене Декарттың "Философия принциптерін" итальян тіліне аударғаны үшін белгілі. Философия қағидаларын аударған сөзінде Барбапикола өз замандастарының сенімінен айырмашылығы, әйелдер табиғатынан емес, білімінің жоқтығынан ақыл-ой жағынан төмен деп мәлімдеді. Неаполитандық ғалымдар Барбапиколаны Италияға картезиандық ойды әкелген тұлға деп есептеді.

Өмірбаян

Барбапикола, бәлкім, Неаполде туылған, ал оның отбасы Салернодан шыққан сияқты. Оның ағасы Томасо Мария Альфани, Неаполдегі танымал доминикандық уағыздаушы және Джанбатиста Виконың тілшісі. Ата-анасы туралы ештеңе білмейтін болса да, оның ағасы оның білім алуына ықпал еткендігі даусыз. Ол Болоньядағы Accademia degli Arcadi-нің мүшесі болды. Ол өлеңдерін досы, ақын Луиза Викомен бірлесіп жариялаған.

Білім

Барбапиколаның білім алуы туралы мәлімет жоқ. Алайда оның білімі Неаполидің салондарында әңгімелесу арқылы жиналған деп болжанады. Атап айтқанда, ол өзінің білімінің көп бөлігін итальяндық философ Джанбаттиста Виконың үйінде алған болуы мүмкін, өйткені Вико оның жақын досы Луизаның әкесі болған. Виконың қызымен және Виконың өзімен хат алысуынан ол Вико отбасының жақын досы және Неаполиттік зиялы топтардың белгілі мүшесі болған деп есептеуге болады.

Алдын ала сөз: Әйелдер мен білім берудің рөлі

1722 жылы жарық көрген Рене Декарттың "Философия принциптері" атты итальян тіліндегі аудармасының ұзақ алғы сөзінде Барбапикола әйелдердің ақыл-ойының қабілетін, олардың мағыналы білім алу құқығын және ерлер үстемдік ететін ақыл-ойының дискурсында дауыс беру құқығын қорғады. Ол кешірім сұрап, өз аудармасын Гомер, Геродот және Клод Флюри сияқты әйелдердің ақыл-ой жағынан төмендігі туралы дәлелдерге қарсы қорғады. Барбапикола кейіннен әйелдердің тарих бойына жеткен жетістіктері туралы есеп береді, басқалар арасында Дафна, Диотима, Швеция королевасы Кристина және Анна Лефеврді келтіреді. Сондай-ақ, ол әйелдерге интеллектуалды билікті берген Декарттың Картезиялық философиясын таратуды көздейді. Ол аударманы Богемияның Елизавета Стюартына арнады, Декарт онымен ұзақ философиялық алмасуды жүргізді. Барбапикола өзінің аудармасының игілігін әйелдерге көрсетті. Ол әйелдердің дәстүрлі білімінің кемшіліктерін "Катехизис, тігу, әр түрлі кішкентай жұмыстар, ән айту, билеу, сәнді киім, сыпайы мінез-құлық және сыпайы сөйлеу" бойынша теңестіруге тырысады. Оның орнына ол Картезиандық философияның интеллектуалдық зерттеуінің айқын және үйлесімді әдісін беруге тырысады.

Танымал мәдениетте

"Айнала" романының төртінші кітабындағы "Сибола Бэрн" романында ғарыш кемесінің аты Барбапикола. Кеме мен оның аты телесериалдың 4-ші маусымында да кездеседі.