Кіріспе
Индияның сауда және өнеркәсіп министрлігіне қарасты мемлекеттік мекеме Патент, дизайн және сауда белгілері жөніндегі бас бақылаушы кеңсесі (CGPDTM) - Индияның патент кеңсесі деп аталатын, Индияның өнеркәсіп пен ішкі сауданы дамыту департаментіне қарасты ведомство.
The Office of the Controller General of Patents, Designs and Trade Marks (CGPDTM) generally known as the Indian Patent Office, is an agency under the Department for Promotion of Industry and Internal Trade which administers the Indian law of Patents, Designs and Trade Marks.
Қор
1856 жылы 28 ақпанда Үндістан Үкіметі "жаңа өндірістердің өнертабыстарын ынталандыру үшін ерекше артықшылықтар" деп аталатын заң шығаруды жариялады. 1856 жылы 3 наурызда инженер Джордж Альфред Депеннинг өзінің "Эффективті панка тарту машинасы" атты өнертабысына арнайы құқық беру туралы өтініш жасады. 2 қыркүйекте Депеннинг өзінің өнертабысының ерекшеліктерін оның жұмыс істеуін көрсететін сызбалармен бірге ұсынды. Бұл ұсыныстар қабылданды және өнертабысқа Үндістанда алғаш рет зияткерлік меншік құқығы берілді.
Патенттер туралы заңға және ережелерге өзгерістер енгізу
ТРИПС бойынша Үндістанның міндеттемелері бойынша түзетулер (1999, 2002, 2005) қажет болды, бұл дәрі-дәрмектер мен химиялық заттарға патент беруге мүмкіндік берді. Қолданыстағы гранттан кейінгі қарсылықтарға қосымша грант алдындағы өкілдік қайта енгізілді. Кейінгі түзетулер бағдарламалық жасақтама патентімен қамтамасыз етілуі туралы ереже болды, ол кейін 2005 жылы басқа түзетуде алынып тасталды. 2012 жылғы түзету патенттік агенттік емтихандарының бағаларын өзгертуге бағытталған. Үндістанның патенттік ережелеріне 2003, 2005, 2006, 2012, 2013, 2014, 2016, 2018, 2019 және 2020 жылдары өзгерістер енгізілді. 2006 жылғы ережелерді өзгерту арқылы негізгі алымнан басқа, уақыт шегі қысқартылды және төлем құрылымы талаптардың мөлшері мен санына негізделді. 2012 жылғы "Индия патенттік ережелерін" өзгерту патенттік агенттік емтихандарын тапсыру үшін талаптарға өзгерістер енгізуге бағытталған. "Газетаға патентті (өзгерістерді) беру туралы хабарлама" 2013 жылғы ережеде патенттік кеңсеге қажетті алымдармен бірге патентті тіркеу, іздеу және тексеру үшін халықаралық деңгейдегі тексеруші орган және іздеуші орган ретінде танылу үшін қажетті ережелер енгізілді. 2014 жылғы патенттік түзету ережелері бойынша шағын субъектілер үшін өтініш берушілердің үшінші санаты енгізілді және патенттік өтінімді беру үшін негізгі алым қайта қаралды. 2016 жылы 16 мамырда енгізілген патенттік түзету ережесіне сәйкес, өтініш берушіге/агентке электрондық байланыс жасалуы, өтініш беруші 29 нысанды пайдалану арқылы өз өтінімін қайтарып алатыны, негізінен стартап компаниялар үшін жеделдетілген сараптама жүргізу енгізілуі және өтініш берушінің грантын беру мерзімі 12 айдан 6 айға дейін қысқартылуы мүмкін. Сонымен қатар, патенттік мәселелерді талқылау үшін бейнеконференция жүйесі енгізілді. Патент агенті барлық құжаттарды тек тиісті түрде куәландырылған электрондық жолмен ғана тапсырады. Сонымен қатар, 2019 жылы шағын кәсіпорындар үшін ақыны төмендету және арнайы өтініш берушілер, соның ішінде әйелдер үшін жедел тексеру енгізілді.
Патент мерзімі
Үндістанда әрбір патенттің қолданылу мерзімі патенттік өтінімді берген күннен бастап 20 жылды құрайды. Алайда, PCT бойынша берілген өтініштер үшін 20 жыл мерзім PCT бойынша берілген халықаралық өтінішті беру күнінен бастап басталады. Үндістанның патенттік кеңсесі беретін құқықтар тек Үндістанның бүкіл аумағына ғана тарағандықтан және шет елде қолданылудан қалғандықтан, басқа елде патенттік қорғаныс алуды қалаған өнертапқыш белгілі бір елде патент алуға өтініш беруі керек (оның заңдарына сәйкес): PCT жолы немесе өтінімді әдеттегідей тапсыру арқылы.
Патентті жаңарту және мерзімі өткен патентті қалпына келтіру
Патент құқығын бүкіл мерзімде сақтау үшін Үндістанның Патент туралы заңы патент иелеріне жаңарту ақысын төлеуді міндетті етті. Патент берілгеннен кейін патент иесі алғашқы екі жыл бойы жаңарту немесе сақтау ақысын төлеуге міндетті емес. Бірінші жаңарту ақысы үшінші жылдан бастап төленетін болады. Сонымен қатар патент иеленушіге бір мезгілде барлық ақыны төлеуге немесе жыл сайын төлеуге мүмкіндік беріледі. Егер компания немесе жеке тұлға патентті жаңартпаса, патент қолданылудан қалады және ол жалпыға ортақ болады. Күші жойылған патентті қалпына келтіру - бұл өте ұзақ және күрделі процедура. ТМ белгісі рұқсат етілген пайдаланушылар ретінде тіркелгендерден басқа ешкімге (немесе кем дегенде географиялық аумақта тұратын адамдарға) танымал өнім атауын пайдалануға рұқсат етілмейтінін қамтамасыз етеді. 2004-2005 жылдары Дарджилинг шайы Үндістандағы алғашқы ГИ белгісі бар өнімге айналды, содан бері 2012 жылдың шілдесіне дейін тізімге 178 өнім қосылды.
Жаңғырту
Индияның патенттік кеңсесі Индия үкіметінің веб-сайтына сәйкес жаңғырту бағдарламасын жүзеге асырды. Осы веб-сайтта "Патенттік кеңселердің жұмысын жақсартуға күш-жігер жұмсалды және қол жетімді ресурстар мен артта қалу проблемасы да ай сайынғы 50% жоғары патенттік өтінімдерді жою бойынша емтихан берушіге шабуыл жасалуда" деп жазылған. Патенттер мен тауар таңбаларын электрондық түрде тапсыру мүмкіндігі ашылды және Үндістанның бір министрі модернизацияның бірінші кезеңі аяқталғанын және Үндістанның патенттік кеңсесі халықаралық іздеу органы болғысы келетінін айтты. Қазіргі заманға келтірудің екінші кезеңі АҚШ-тың патенттік сараптамасын тиімді ету мақсатында ұсынылды. 2007-2008 жылдары 35218 патент берілген.
Сын
Индиялық патенттік адвокаттың айтуынша, заңға сәйкес патент беруді бұған дейін жүзеге асырған. 2005-2006 жылдары басқа ірі патенттік ведомстволармен салыстырғанда, Индияның патенттік кеңсесі патенттік өтінімдерді қабылдаудан бас тартқандардың саны бойынша ерекше жоғары көрсеткіш көрсетті. Үндістан сарапшыларының ай сайынғы мақсаты - айына 30 жаңа және өзгертілген өтінім. Шетелдік патент кеңселерімен салыстырғанда, Индияның патент кеңсесінің өтінімді беру/бас тарту мерзімі 12 айға ғана созылады. Білім комиссиясы - Үндістан Үкіметі тағайындаған орган - кеңсе жұмысына қатысты шараларды ұсынды. Тексерушілерді көмекші бақылаушылар ретінде көтеріп қою мәселесі бақылаушылардың санынан көп бақылаушылардың болуымен байланысты. Бас бақылаушы қызметкерлердің жетіспеушілігі мен төмен жалақы мен жоғарылатудың жоқтығынан болған ахуалдың алдын алу үшін қызметкерлерді мерзімдік көтермелеуді және жаңа емтихан тапсырушыларды қабылдауды уәде етті. Сыбайлас жемқорлық туралы да мәліметтер бар. 2012 жылы жарияланған 257 үміткердің тек 137-сі ғана қатысуға қызығушылық білдірді. Сарапшылар үшін ай сайынғы мақсат - 15 жаңа іс (FER) және 25 сатылым, бұл сарапшылар өнімді көрсетуге үлкен қысыммен жұмыс істеуіне әкеліп сонда патенттерді беру сапасына әсер етеді. Үндістан патенттік сарапшыларының жұмыс жүктемесі жоғары, ал жалақысы төмен. Еуропалық патенттік кеңседе патенттік сарапшы айына жетіден аз патенттік өтінімді, ал USPTO сарапшысы айына сегіз өтінімді қарастыратын болса, Үндістан сарапшысы айына кем дегенде 40 өтінімді қарастырады. Алайда, Үндістан сарапшысының айлық жалақысы басқа шетел патенттік кеңселеріндегі сарапшыларының үштен бірінен аз. Емтихан тапсырушылардың жоғарылатылмауының себебін сауда және өнеркәсіп министрі Н.Сітараман IP күнін атап өту барысында айтты. Үкімет өкілі жұмыс жүктемесінің артуына байланысты іздестіруді аутсорсингке беруді ұсынды, ал IPO қолданыстағы патент туралы заңның ережелерін бұза отырып, алдыңғы қатарлы іздестіруді аутсорсингке беруді бастады. Алайда аутсорсингке қатысты сапа және құқықтық мәселелер себепті аутсорсинг келісімшарттары тоқтатылды. Коммерция министрлігіне қарасты Индустриалды саясат және оны дамыту департаменті Индия патенттік кеңсесін қиындатып отырған мәселелерді шешу үшін талқылау қағазы шығарды.
Қолжетімділік
Үндістанда IP кеңсесінің жүйелері мен процестері қолжетімділіктің жоқтығы үшін тексеріліп келеді. Қазіргі уақытта олар GIGW 3.0 нұсқауларына және BIS стандартына (IS 17802) толық сәйкес келмейді. Мүгедектер экран оқу құрылғыларын пайдаланып, Интернет арқылы IP кеңсесінің жүйелеріне кіруге тырысқанда қиындықтарға тап болады. 2021 жылдың 29 қарашасында Патент және сауда белгілері бойынша соқыр адвокат доктор Кальян К. Канканала бұл мәселеге қатысты заңдық іс-қимылға кірісіп, Карнатака жоғары сотында арыз жазды. Оның өтініші бойынша, ИС кеңсесінің жүйелерін мүмкіндігі шектеулі жандарға қолжетімді ету, сондай-ақ, құжаттар мен электрондық поштаны экран оқу құралдарымен үйлесімді форматта алу қажеттігін атап өтті. Іс W. P. No ретінде тіркелді. 21978/2021 жж. Доктор Калянның қозғайтын мәселелеріне және сот процестеріне жауап ретінде Патенттер, дизайндар және сауда белгілері жөніндегі бас бақылаушы кеңсесі (О/О CGPDTM) 2022 жылдың 4 наурызында мүгедектерге қолжетімділік және орынды жағдай жасау жөніндегі нұсқаулық шығарды. Осы нұсқаулар олардың Ж/О CGPDTM аясында ЖК кеңселерімен жұмыс істейтін және өзара іс-қимыл жасайтын мүгедектерге қолжетімділікті арттыру және қолайлы жағдай жасау жөніндегі міндеттемелерін көрсетеді.