Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс АҚШ-тың теңіз жауынгерлерінің Соломон аралдары кампаниясындағы әрекеті Шоисеулге шабуыл (Бақытты операция) - Тынық мұхит соғысындағы Соломон аралдары кампаниясы кезінде 1943 жылдың 28 қазанынан 3 қарашасына дейін болған шағын бөлімшелік шабуыл. Бұл рейд жапондықтарды Бугенвиль аралындағы Торокина мысығынан шығатын одақтастардың күшінен аластату үшін жасалды. 2-ші парашют батальонынан АҚШ-тың теңіз жауынгерлері солтүстік Соломон аралдарындағы жапондықтар басып алған Чоисеулге қонып, жергілікті Чоисеул аралдарының тұрғындары мен австралиялық жағалау күзетшілерінің көмегімен жеті күн бойы 25 миль (40 км) аумақта жапон армиясы мен теңіз күштеріне рейдтер жүргізді. АҚШ әскерлерінің Бугенвильге сәтті орналасуынан кейін күш десантпен Вела Лавеллаға кері қайтарылды.
The Raid on Choiseul (Operation Blissful) was a small unit engagement that occurred from 28 October to 3 November 1943, during the Solomon Islands campaign of the Pacific War. The raid was launched to divert the Japanese from the Allied landings at Cape Torokina on Bougainville Island. United States Marines from the 2nd Parachute Battalion landed on Japanese occupied Choiseul in the northern Solomon Islands and carried out raids on Japanese army and navy forces over a 25 mile (40 km) area over the course of seven days with the assistance of local Choiseul islanders and an Australian coastwatchers. The force was withdrawn back to Vella Lavella by landing craft following the successful lodgment of US troops on Bougainville.
Өмірбаян
Шоисеул аралы Бугенвиль аралынан оңтүстік-шығысқа қарай 45 миль (72 км) және Санта-Исабель аралынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ұзындығы шамамен 75 миль (121 км), аралдың ені әр түрлі, ең кең жерінде 25 мильге (40 км) дейін. Ұрыс кезінде аралдың жергілікті тұрғындары шамамен 5000 меланезиялықтан тұратын, олар негізінен жағалауда орналасқан. Соғысқа дейін аралды Австралия үкіметі басқаратын, ал соғыстың алғашқы кезеңінде жапондықтар басып алған. Жергілікті қолдау негізінен одақтастарға ұнайды, ал екі жағалау күзетшісі - Чарльз Дж. Уодделл мен лейтенант Карден Сетон - Гуадалканал науқанын қолдауға арналған жапондық кеме қатынасы мен әскер қозғалысы туралы ақпарат жинау үшін аралда жұмыс істеді. Гуадалканалдағы шайқастың аяқталуы мен одақтастардың Жаңа Джорджия аралдарын басып алуынан кейін одақтастар солтүстікке қарай Бугенвиллге қарай ілгерілеуге дайындықты бастады. Осыны қолдау үшін Қазынашылық аралдары мен Шоисеулде бірнеше диверсиялық іс-шаралар жоспарланды. Союзшылар жапондықтардың Бугенвильдің шығысында қонуға болатынына сенуіне себеп болады деп үміттенді. 1943 жылдың қыркүйегінде одақтастар Шоисеулге бірнеше барлау патрульдерін жіберді, оның ішінде Жаңа Зеландиялықтар мен АҚШ теңіз жауынгерлері және АҚШ әскери-теңіз флотының қызметкерлері болды. Бұл патрульдер бірнеше күн бойы аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде және солтүстігінде жұмыс істеді. Олар жапондықтардың орналасуы, күш шоғырлануы және патрульдік белсенділігі туралы ақпарат жинады. Олар аралдағы жағалау күзетшілерімен де байланысып, қону операцияларын қолдауға қабілетті әуеайлақтар мен жағажайлар үшін қолайлы жерлерді табуға тырысты. Коралл рифтері жердің көп бөлігінде қонуға кедергі келтірді, ал Шоисеул шығанағының оңтүстігінде және Вагараның солтүстігінде орналасқан тасталған Воза ауылы ең қолайлы деп табылды. Көптеген жерлерде жағажайлар тар, ал басқа жерлерде теңізге қарай шығатын жарлардан тұратын. Құрғай орман мен таулы жер аралдың ішкі бөлігін алып, арал арқылы қозғалыс қиындатты. Нәтижесінде одақтас жоспаршылар рейд күштерінің мөлшерін бір батальонға дейін шектеуге шешім қабылдады.
Шабуыл
Рейдке АҚШ-тың 2-ші парашют батальонынан 656725 адам қатысты, оларды подполковник Виктор Крулак басқарды. 27 қазанда Велла Леваллада шабуылдаушы күш жаңа Зеландия әскерлерінің қазына аралдарына қонуын қолдаудан босатылған төрт жылдамдықты көліктерге (Маккин, Кросби, Килти және Уорд) ауысудан бұрын сегіз LCM десанттық кемеге отырды. Бұл әскерлердің басым бөлігі Какаса мен Чоисел шығанағы маңында орналасқан, онда бірнеше баржалар үшін кішкентай порт сақталған. USS Conway эсминшісімен бірге АҚШ рейд жасағын тасымалдайтын конвой түнде Choiseul-ге қарай жүрді; Жол бойында оған бір жапон ұшағы шабуыл жасады, ол көлік кемелерінің бірінде қаза тапты. Түн ортасына дейін көлік құрамасы аралдың солтүстік-батыс жағындағы Воза қаласына қонуға белгіленген жердің жағасында орналасқан жиналыс алаңына жетті. Алдын ала барлау тобы жағаға резеңке қайықтармен жіберілді, содан кейін F және G роталары теңіз жауынгерлерін жағаға алып барды. 28 қазанда олар қарсылықсыз қонып қалды. Одан кейін Крулак кең майданға шабуыл жасап, Сангигайдың айналасында және аралдың батыс бөлігінде Нукики мен Жауынгер өзеніне дейін шамамен 40 шақырымға созылатын шабуыл жасады. Келуден кейін көп ұзамай, алдау жоспарының бір бөлігі ретінде, Крулак 20 000 адамнан тұратын күшті аралға түсіріп, операцияларды бастамақшы екенін кодталмаған радиохабарлама жіберді. 28 қазан күні түстен кейін Крулак батыс жағалауда PT қайықтары үшін базаны барлау үшін патрульді жіберді. Осы арада Сетонның жергілікті барлау жүйесі жақын жапон қорғаныс позицияларын анықтау үшін патрульдерді жіберді, негізгі топ Сангигайдың айналасында, ал басқа кіші топ солтүстік-батысқа қарай 30 миль (48 км) жерде екенін анықтады. Кейіннен блокада күштерін Вагараға жіберіп, жапондықтардың взводымен қақтығысты. Керісінше, Крулак келесі күні Сангигайдағы негізгі жапондық позицияға шабуыл жасап, Воза маңындағы базасына шабуыл жасауға тырысуды тоқтататынын шешті. 30 қазанда Крулак бастаған E және F роталары ракета және минометпен жабдықталған қолдаушы әскерлер мен пулемет бөлімдерімен қолдана отырып, Сангигайдағы баржа базасына шабуыл жасады. Сағат 04:00-де жолға шығып, олар жағалауға қарай жылжыту үшін Зинао аралынан жер асты кемелеріне қарай қозғалды. Алдын ала әуе шабуылы ұйымдастырылды, оған Grumman TBF Avenger 12 торпедо-бомбардировщигі, 26 истребитель ертіп барды. Бұл ұшақтар АҚШ-тың десант кемелерін қателікпен атып, олардың біреуіне зақым келтірді. Нәтижесінде Крулақтың екі шабуыл жасағы Сетон мен оның жергілікті басшыларының басшылығымен өз мақсаттарына қарай жаяу жүруге мәжбүр болды. Бұл арада Сангигайға 06:10-да әуе шабуылы жасалды. 11:00 шамасында Вагара маңында жапон күзетшілері алға қарай келе жатқан теңізшілерге оқ атумен, атыс болды, бірақ олар Сангигай маңындағы негізгі жапондық позицияға кері шегінуге мәжбүр болды. Екі әскери-теңіз ротасы екі бағыттан шабуыл жасау үшін бөлінді. Қалың орман мен бұршақ жерлер Крулактың F ротасының ілгерілеуін баяулатты, ол флангтік позицияға өту үшін ішкі жаққа қарай жылжыды, ал 14:00 шамасында ауылдың солтүстігінде атыс басталғанда, ол әлі де позицияға жылжып келе жатты. Осы уақытта капитан Роберт Э. Манчестердің басшылығымен "Е" ротасы жағалау бойымен алға жылжи бастады, бірнеше минутқа кешіктірілді және минометтер мен зымыранды іске қосып, ауылдың солтүстігінде жапондықтардың жотасын атып, содан кейін шабуыл жасады. Олар бірнеше минуттан кейін ауылды қоршап алды. Жапон қорғаныстары Сангигайдан кері шегінді, ол жерден олар Коломанбара өзенінің маңындағы ауылдың шығысындағы биік жерде орналасқан F ротасының отқа қарсы аттанады. 14:30-дан бастап жауынгерлер жапондықтарды қоршауға алып, оларды жан-жақтан қоршауға тырысты. Бір сағаттан кейін аман қалған 40 жапондық жан-жаққа тарап кетті. Соғыста 72 жапондық қаза тапты, ал теңіз жауынгерлері төрт адамнан және 12 жарақаттан айырылды; Крулак жарақат алғандардың арасында болды. Одан кейін теңіз жауынгерлері ауылды барлау үшін іздестіріп, қалған жапондық жабдықтар мен нысандарды жойды. Содан кейін олар Вагараға кері шегінді, онда түнгі қорғаныс позициясы құрылды. Таңертең шабуыл жасайтын топ бірнеше десант кемелеріне мініп, Возаға оралды. 31 қазан мен 1 қарашада жапондық қарсы шабуылға дайындық мақсатында теңізшілер базаның айналасында қосымша қарауылдау жұмыстарын жүргізді. Жапондықтар Сангигайды қайтадан басып алды, бірақ Воза маңындағы теңіз әскерлерінің базасына шабуыл жасамады. Жарақат алған теңізшіле�...