Француз дирижері Рожер Дезормьер

Кіріспе

Француз дирижері Роджер Дезормиер (13 қыркүйек 1898 – 25 қазан 1963) – француз дирижері. Ол заманауи композиторларды ынтамен қолдады, сонымен қатар 18 ғасырдың басындағы француз музыкасын орындады.

Өмір және мансап

Дезормиер 1898 жылы Вишиде дүниеге келген. Ол Париж консерваториясында оқыды, онда оның профессорлары Филипп Гобер (флейта), Ксавье Леру және Шарль Кошлен (композиция), сондай-ақ Винсент д’Инди (дирижер) болды. 1922 жылы ол Prix Blumenthal сыйлығын жеңіп алды және 1923 жылы Ecole d’Arcueil құрамына кірді. Дезормиердің дирижерлік тәжірибесі көбінесе швед балеттерімен және Сергей Дягилевтің «Орыс балеттерімен» байланысты болды. Ол Франсис Пикабия мен Эрик Сатидің «Relâche» (1924) тұсаукесерінің дирижері болды – бұл фильм және музыкалық қойылым, ал Рене Клер режиссерлік еткен «Entr'acte» фильмі оның бөлігі болды. Содан кейін 1925 жылдан бастап импресарио қайтыс болғанға дейін Дягилев компаниясында жұмыс істеді, Витторио Риетидің «Барабау», Сергей Прокофьевтің «Жұмсақ ұлы» және «Le pas d’acier», сондай-ақ Анри Согедің «Ла Шатт» операларының тұсаукесерлерін жүргізді. 1932 жылдан бастап ол Pathé Nathan компаниясымен бірге фильмдерге музыка жазумен айналысты, «La Règle du jeu», «Le Mariage de Chiffon» және «Le Voyageur de la Toussaint» фильмдеріне музыка жазды. Ол сондай-ақ «Partie de campagne», «Remorques», «La Belle et la bête» және «La Beauté du diable» сияқты 20-дан астам фильмде оркестрге жетекшілік етті. Ол Клод Дебюссидің «Пеллеас және Мелисанда» операсының толық жазбасын жасады, жазба сессиялары 1941 жылдың 24 сәуірінен 26 мамырына дейін, нацистік оккупация кезінде Париждегі Salle de l’Ancien Conservatoire-де өтті. Соғыс жылдары ол Опера Комик труппасымен бірге Шабьердің «Жұлдыз» операсынан үзінділерді жазды. Дезормиер Франция Коммунистік партиясының мүшесі және Морис Торезбен жеке достас болды. Париж оккупациясы кезінде ол Ұлттық музыканттар фронтының мүшесі болды. Францияның құлауынан кейін композитор Дариус Мийо Францияны тастап кетуге мәжбүр болды. Дезормиер оның суреттерін және жеке заттарын сақтап қалды, сондай-ақ оккупация кезінде пәтердің жалдау ақысын төледі. Ол 20 ғасыр репертуарының ынталы жақтаушысы ретінде де зор даңққа ие болды: Сати, Оливье Мессиан, Пьер Булез, Анри Дютийё және Морис Дюруфле оның қолдауынан үлкен пайда көрді. Басқа жағынан, Дезормиер ерте музыканы өңдеп, орындады, Франсуа Куперен, Жан-Филипп Рамо және Мишель Ришар Делаланд сияқты ұмытылған композиторлардың туындыларын жаңғыртты. 1937 жылдан бастап ол Париж Опера Комикінің жетекші дирижері болды, «Une éducation manquée», «L’heure espagnole», «Le médecin malgré lui», «Don Quichotte» және «L’Enlèvement au Sérail» сияқты қойылымдарды, сондай-ақ жоғарыда аталған жазбаларды жүргізді. 1945-1946 жылдары ол Париж операсының директорының орынбасары болды. 1952 жылы Римде көлік айдап бара жатқанда, ол ауыр салдарлы параличке ұшырады, ол оның музыкалық қызметіне нүке салды. Өмірінің соңына дейін сөйлеу қабілетін жоғалтқан ол усақ-түйекке шегініп кетті. Ол 1963 жылы Парижде қайтыс болды.

Désormière was born in Vichy in 1898. He studied at the Paris Conservatoire, where his professors included Philippe Gaubert (flute), Xavier Leroux and Charles Koechlin (composition), and Vincent d'Indy (conducting). In 1922 he won the Prix Blumenthal and in 1923 became part of the Ecole d’Arcueil. Désormière's early conducting experience was largely with the Ballets suédois and Sergei Diaghilev's Ballets Russes. He was conductor of the Ballets suédois's premiere of Relâche (1924), a film and music presentation by Francis Picabia and Erik Satie, with the film segment, Entr'acte, directed by René Clair. He then worked for the Diaghilev company from 1925 until the impresario's death, conducting the premieres of Barabau by Vittorio Rieti, The Prodigal Son and Le pas d'acier by Sergei Prokofiev, and La Chatte by Henri Sauguet. From 1932 he became involved in music for films with Pathé Nathan, composing music for La Règle du jeu, Le Mariage de Chiffon, and Le Voyageur de la Toussaint. He also conducted the orchestra in over 20 other films, such as Partie de campagne, Remorques, La Belle et la bête, and La Beauté du diable. He conducted the first complete recording of Claude Debussy's opera Pelléas et Mélisande, the sessions taking place in the Salle de l'Ancien Conservatoire, Paris, from 24 April to 26 May 1941, during the Nazi occupation, with the 20 record set being issued in January 1942. He also recorded excerpts from Chabrier's L'étoile with Opéra Comique forces during the war. Désormière was a member of the French Communist Party and personally a friend of Maurice Thorez. During the occupation of Paris he was a member of the Front National des Musiciens. Following the fall of France the composer Darius Milhaud was obliged to leave France. Désormière saved his paintings and personal possessions as well as paying the apartment rent during the Occupation. He also won considerable fame as an enthusiastic champion of 20th century repertoire: Satie, Olivier Messiaen, Pierre Boulez, Henri Dutilleux, and Maurice Duruflé all benefited from his advocacy of their pieces. At the other chronological extreme, Désormière edited and performed early music, reviving mostly forgotten compositions by the likes of François Couperin, Jean Philippe Rameau, and Michel Richard Delalande. From 1937 he was a leading conductor for the Paris Opéra Comique, conducting, in addition to the creations below and recordings above, Une éducation manquée, L'heure espagnole, Le médecin malgré lui, Don Quichotte and L'Enlèvement au Sérail. He became an associate director of the Paris Opéra from 1945 to 1946. While driving in Rome during 1952, he suffered a massive paralytic stroke that ended all his musical activities. Aphasic for the rest of his life, he remained a recluse. He died in Paris in 1963.