Марсель Дюпре: Французский органист, композитор және педагог
Marcel Dupré
Марсель Дюпре: французский органист, композитор, педагог (1886-1971). Детский вундеркинд из музыкальной семьи, известен своим талантом и вкладом в органную музыку.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз органисті, композитор және педагог (1886–1971)
French organist, composer and pedagogue (1886–1971)
Марсель Жан Жюль Дюпре (maʁsɛl dypʁe; 3 мамыр 1886 – 30 мамыр 1971) – француз органисті, композитор және педагог.
Marcel Jean Jules Dupré (maʁsɛl dypʁe; 3 May 1886 – 30 May 1971) was a French organist, composer, and pedagogue.
Ерте өмір және білім
Руандағы бай музыкалық отбасында дүниеге келген Марсель Дюпре бала кезінен дарынды бала болған. Оның әкесі, Аймбель Альберт Дюпре, 1911 жылдан қайтыс болғанға дейін Сент-Оуэн аббаттығының титулды органшысы болды және Марсель 10 жасқа толғанда отбасылық үйге орган салған Аристид Кавайе-Коллдың досы еді. Оның анасы, Мари Элис Дюпре Шовьер, виолончельші болған, сонымен қатар музыка сабақтарын берді, ал әкесінің інісі Анри Огюст Дюпре скрипка мен альт тартқан. Оның екі әкесі де, Этьен Пьер Шовьер (Руандағы Сент-Патрис шіркеуінің капелла шебері және опералық бас) және Аймбель Огюст Помпе Дюпре (Кавайе-Коллдың да досы болған) органшылар болды. Ол әкесіне ұнағандықтан, Александр Гильманнан сабақ алғаннан кейін 1904 жылы Париж консерваториясына түсті, онда Луи Димер мен Лазар Леви (фортепиано), Гильман мен Луи Виерне (орган), және Шарль Мари Видор (фуга және композиция) сабақтарын оқыды. 1914 жылы Дюпре "Психея" кантатасы үшін Римнің Гран-приін жеңіп алды.
Born in Rouen into a wealthy musical family, Marcel Dupré was a child prodigy. His father Aimable Albert Dupré was titular organist of Saint Ouen Abbey from 1911 til his death and a friend of Aristide Cavaillé Coll, who built an organ in the family house when Marcel was 10 years old. His mother Marie Alice Dupré Chauvière was a cellist who also gave music lessons, and his paternal uncle Henri Auguste Dupré was a violinist and violist. Both of his grandfathers, Étienne Pierre Chauvière (maître de chapelle at Saint Patrice in Rouen and an operatic bass) and Aimable Auguste Pompée Dupré (who was also a friend of Cavaillé Coll) were also organists. Having already taken lessons from Alexandre Guilmant (due to him appealing to his father), he entered the Paris Conservatoire in 1904, where he studied with Louis Diémer and Lazare Lévy (piano), Guilmant and Louis Vierne (organ), and Charles Marie Widor (fugue and composition). In 1914, Dupré won the Grand Prix de Rome for his cantata Psyché.
Өнер көрсетулер
Дюпре Австралия, АҚШ, Канада және Еуропа бойынша 2000-нан астам орган концерттерін орындауымен танымал болды, оның ішінде 1920 жылы (Париж консерваториясы) және 1921 жылы (Трокадер сарайы) Дж. С. Бахтың толық шығармаларынан 10 концерттік цикл, барлығы жатқа айтылды. Джон Уанамейкердің дүкендерінің қолдауымен Америка бойынша ұйымдастырылған турне оның есімін халықаралық деңгейде танытты. Дюпренің "Күшті құмарлық" шығармасы Филадельфиядағы Уанамейкер органындағы импровизация ретінде басталды. 1924 жылы Бостон қаласындағы Жаңа Англия консерваториясының Альфа бөлімшесі оны Phi Mu Alpha Sinfonia бауырластығының құрметті мүшесі етіп сайлады. 1934 жылы Видордың орнын басып, Париждегі Сент-Сулпис шіркеуінің титулярлық органшысы болды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды сақтап қалды. Видор осы қызметте алты онжылдықтан астам болғандықтан, бір ғасыр ішінде лауазым бір рет қана ауысты. 1937 жылы ол Виндзор герцогы мен Уоллис Симпсонның тойында өнер көрсетуге шақырылды. Сол жылы Видор қайтыс болды.
Dupré became famous for performing more than 2,000 organ recitals throughout Australia, the United States, Canada and Europe, which included a recital series of 10 concerts of the complete works of J. S. Bach in 1920 (Paris Conservatoire) and 1921 (Palais du Trocadéro), both performed entirely from memory. The sponsorship of an American transcontinental tour by the John Wanamaker Department Store interests rocketed his name into international prominence. Dupré's "Symphonie Passion" began as an improvisation on Philadelphia's Wanamaker Organ. In 1924, he was elected as an honorary member of Phi Mu Alpha Sinfonia fraternity, by the fraternity's Alpha chapter at the New England Conservatory in Boston. Succeeding Widor in 1934 as titular organist at St. Sulpice in Paris, Dupré retained this position for the rest of his life; thus it happened that, since Widor had been there for more than six decades, the position changed hands only once in a century. In 1937, he was engaged to perform at the wedding of the Duke of Windsor and Wallis Simpson. The same year, Widor died.
Оқыту
1926 жылы ол Париж консерваториясында орган орындау және импровизация профессоры болып тағайындалды, ол 1954 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1947 жылдан 1954 жылға дейін Дюпре Парижге жақын Фонтенбло сарайының Луи XV қанатын алып жатқан Америка консерваториясының директоры болды. 1954 жылы Клод Дельвинкур жол апатында қаза болғаннан кейін Дюпре Париж консерваториясының директоры болды; ол бұл лауазымды тек екі жыл ғана атқарды, содан кейін қолданыстағы ұлттық заңдар оны 70 жасында зейнетке шығуға мәжбүр етті. Ол Джеан Ален және Мари Клер Ален, Жан Мари Боде, Пьер Кошеро, Франсуаза Рене, Жанна Демессиу, Роланде Джинабат Фальцинелли, Жан Жак Груненвальд, Одиль Пьер, Жан Гилу, Жан Лангли, Карл Вайнрих, Кларенс Уоттерс және ең белгілісі Оливье Мессиан сияқты екі буынға жеткен танымал органшыларды тәрбиеледі, тек бірнешеуін атап өтейік. Ол Бах, Гендель, Моцарт, Лист, Мендельсон, Шуман, Сезар Франк және Александр Глазуновтың органға арналған шығармаларының оқулық басылымдарын дайындады. Сонымен қатар, ол 1927 жылы органға арналған оқу әдістемесін, 1926 және 1937 жылдары орган импровизациясы туралы екі трактат, 1936 жылы гармониялық талдау, 1938 жылы контрапункт, фуга, 1937 жылы Грегориандық әндерге сүйемелдеу туралы кітаптар, сондай-ақ орган жасау, акустика және музыка философиясы туралы эсселер жазды.
In 1926, he was appointed professor of organ performance and improvisation at the Paris Conservatoire, a position he held until 1954. From 1947 to 1954, Dupré was director of the American Conservatory, which occupies the Louis XV wing of the Château de Fontainebleau near Paris. In 1954, after the death of Claude Delvincourt in a traffic accident, Dupré became director of the Paris Conservatoire; he held this post for only two years before the prevailing national laws forced him to retire at the age of 70. He taught two generations of well known organists such as Jehan Alain and Marie Claire Alain, Jean Marie Beaudet, Pierre Cochereau, Françoise Renet, Jeanne Demessieux, Rolande Ginabat Falcinelli, Jean Jacques Grunenwald, Odile Pierre, Jean Guillou, Jean Langlais, Carl Weinrich, Clarence Watters and, most famously, Olivier Messiaen, to name only a few. He prepared study editions of the organ works of Bach, Handel, Mozart, Liszt, Mendelssohn, Schumann, César Franck, and Alexander Glazunov. He also wrote a method for organ (1927), two treatises on organ improvisation (1926 and 1937), and books on harmonic analysis (1936), counterpoint (1938), fugue (1938), and accompaniment of Gregorian chant (1937), in addition to essays on organ building, acoustics, and philosophy of music.
Жазу
Композитор ретінде ол 65 опус нөмірінен тұратын кең ауқымды туындылар жиынын жасады (+1 "бис"). Жаңадан бастаған органшыларға арналған бірнеше көрнекті шығармалардан (мысалы, 79 Chorales op. 28) басқа, Дюпренің органға арналған музыкасының көп бөлігі орташа қиындықтан бастап өте қиынға дейін жетеді, ал кейбіреулері орындаушыдан дерлік мүмкін емес техникалық талаптарды қояды (мысалы, Évocation op. 37, Suite op. 39, Deux Esquisses op. 41, Vision op. 44). Дюпренің ең көп естілетін және жазылған шығармалары оның мансабының бастапқы кезеңіне жатады. Осы кезеңде ол "Үш прелюдия мен фуга", Op. 7 (1912) шығармасын жазды, мұндағы бірінші және үшінші прелюдиялар (әсіресе G минордағысы, оның феноменалды жылдам темпі мен педальдік аккордтары) Видор сияқты білікті тұлғалардың өзі ойнауға қолайсыз деп жариялады. Шындығында, осы прелюдиялардың күрделілігі соншалық, Дюпре көп жылдар бойы оларды жұрт алдында орындайтын жалғыз органшы болды. Көп жағынан Дюпрені органның Паганиниі деп қарастыруға болады. Ол – жоғары деңгейдегі виртуоз, ол техниканың дамуына зор үлес қосты (оның орган музыкасында да, педагогикалық еңбектерінде де), бірақ Паганини сияқты, оның музыкасы музыканы жазған аспапта ойнайтындардан басқа музыканттарға көбінесе белгісіз. Оның туындыларын әділ және объективті бағалау үшін, кейде виртуоздық пен техникаға артық көңіл бөлу музыкалық мазмұн мен мәнге зиян келтіруі мүмкін екенін ескеру қажет. Дегенмен, оның ең табысты туындылары осы виртуоздықты музыкалық тұтастықтың жоғары деңгейімен үйлестіреді, бұл қасиеттер "Симфониялық құмарлық", "Төртінші жол", "Прелюдиялар мен фугалар", "Эскиздер мен Эвокация", сондай-ақ "Кортеж және Литания" сияқты шығармаларда кездеседі. Импровизатор ретінде Дюпре 20 ғасырда ешкімге тең келмейтін шеберлік танытты, ол берілген тақырыптарды алып, олардың айналасында толық симфонияларды, көбінесе күрделі контрапункттік тәсілдерді, соның ішінде фугаларды спонтанды түрде құрастыра алды. Осы жетістіктерге оның туа біткен генийі және практикамен немесе композициямен айналыспаған кезде қағазбен жұмыс істеуге жұмсаған тынымсыз еңбегінің нәтижесінде қол жеткізілді. Композитор ретінде органға басымдық бергенімен, Дюпренің шығармаларына фортепианоға, оркестрге және хорға арналған туындылар, сондай-ақ камералық музыка және бірқатар транскрипциялар да кіреді.
As a composer, he produced a wide ranging oeuvre of 65 opus numbers (+1 "bis"). Aside from a few fine works for aspiring organists (such as the 79 Chorales op. 28) most of Dupré's music for the organ ranges from moderately to extremely difficult, and some of it makes almost impossible technical demands on the performer (e. g., Évocation op. 37, Suite, op. 39, Deux Esquisses op. 41, Vision op. 44). Dupré's most often heard and recorded compositions tend to be from the earlier part of his career. During this time he wrote the Three Preludes and Fugues, Op. 7 (1912), with the First and Third Preludes (in particular the G minor with its phenomenally fast tempo and its pedal chords) being pronounced unplayable by no less a figure than Widor. Such, indeed, is these preludes' level of complexity that Dupré was the only organist able to play them in public for years. In many ways Dupré may be viewed as a Paganini of the organ. Being a virtuoso of the highest order, he contributed extensively to the development of technique (both in his organ music and in his pedagogical works) although, like Paganini, his music is largely unknown to musicians other than those who play the instrument for which the music was written. A fair and objective critique of his output should take into account the fact that, occasionally, the emphasis on virtuosity and technique can be detrimental to the musical content and substance. Nevertheless, his more successful works combine this virtuosity with a high degree of musical integrity, qualities found in compositions such as the Symphonie Passion, the Chemin de la Croix, the Preludes and Fugues, the Esquisses and Évocation, and the Cortège et Litanie. As an improviser, Dupré excelled as perhaps no other did during the 20th century, and he was able to take given themes and spontaneously weave whole symphonies around them, often with elaborate contrapuntal devices including fugues. The achievement of these feats was partially due to his native genius and partially due to his extremely hard work doing paper exercises when he was not busy practising or composing. Although his emphasis as composer was the organ, Dupré's compositions also includes works for piano, orchestra and choir, as well as chamber music, and a number of transcriptions.
Өлім және мұра
Дюпре 1971 жылы Меудонда (Париж маңы) 85 жасында, Елуінші күн мерекесінің жексенбісінде жүрек тоқтасынан қайтыс болды; осыған дейін екі қызметте ойнаған болатын. Оның әйелі Жанна Клер Маргарита Дюпре Паскоу (ол оны 'Жаннет' деп лақаптайтын) 1978 жылға дейін өмір сүрді. Ол күйеуінің барлық музыкалық қолжазбаларын Франция ұлттық кітапханасына тапсырды. Оның қызы Маргарита (кейін Дупре Толле) концерттік пианист (Николай Медтнердің шәкірті) және, аз дәрежеде, органшы болды. Марсель Дюпре өнерін жақтаушылар қауымдастығы 1970 жылы композитордың өзінің келісімімен оның шығармаларын насихаттауға көмектесу үшін құрылды. Олар оның Меудондағы бұрынғы үйіне ие.
Dupré died after suffering cardiac arrest in 1971 in Meudon (near Paris) at the age of 85, on Pentecost Sunday; playing for two services shortly beforehand. His wife, Jeanne Claire Marguerite Dupré Pascouau (his nickname for her was 'Jeannette') lived until 1978. She donated all of her husband's musical manuscripts to the Bibliothèque nationale de France. His daughter Marguerite (later Dupré Tollet) was a concert pianist (a pupil of Nikolai Medtner), and to a lesser extent, an organist. The Association des amis de l'art de Marcel Dupré was founded in 1970 with the composer's own consent to help promote his work. They own his former house in Meudon.