Кіріспе

Мурсия диалектісі (эндоним: murciano) - испан тілінің арал аралық нұсқасы, негізінен Мурсия автономды қоғамдастығында және оған іргелес Вега Баха-дель-Сегура және Альто-Виналопо комаркаларында, Аликанте провинциясында (Валенсия), Альмасансаның Альбасетедегі (Кастилия-Ла-Манча) дәлізі. Бұрынғы Мурсия Корольдігінің құрамына кіретін кейбір аймақтарды, мысалы оңтүстік-шығыс Альбасете (қазіргі Кастилия-Ла-Манчаның бөлігі) және Хаен мен Альмерияның (қазіргі Андалусияның бөлігі) бөліктерін қамтуы мүмкін. Мурция тілінің тілдік түрлері Шығыс Андалусия және Манчего түбегіндегі испан тілдерімен диалекттік континуум құрастырады. Мурция тілін кейбір ана тілдері мен мурциялықтардың оны lengua murciana деп атаған өкілдері испан тілінің бөлек тілі деп санайды. Паночо термині Мурсия тілін белгілеу үшін де қолданылады, бірақ көбінесе ол ес комаркасында сөйленген сортқа қатысты.

Тарих

Мурсия тілінің пайда болуы бірнеше тілдік түрлердің араласқаннан кейін болды. Мурсия патшалығы Арагон мен Кастилияның Тажымен басып алынғаннан кейін 13-14 ғасырларда негізінен солтүстік-шығыс қоныстанушылармен қоныстанды. Тілдік түрлері негізінен Тудмир романсы (Андалусия романсының бір түрі), араб, арагон, ескі кастиль және окситано каталан тілдері болды. Қазіргі уақытта Мурция тіліне француз және Кало тілдері де әсер етті.

Қосындылар

Мурсиялық акценттің ең көрнекті ерекшеліктері - буындардың соңғы ырғақтарының қатты азаюы, сондай-ақ адо / ада, идо / ида жұрнақтарының жиі жоғалуы. Сөздің соңғы күйінде мұрыннан басқа дауыссыздарға рұқсат етілмейді. Испан тілінде әдеттегідей, үтірдің соңғы мұрындықтары бейтараптандырылады және келесі ырғақтың артикуляция орнына ұқсайды. Мурсия тілінде, басқа көптеген түрлерде сияқты, соңғы мұрын сөзі, әдетте, дауыссыз дауыссыз болған кезде, велар ретінде жүзеге асырылады. Сөйлемдегі сұйық емес, мұрындық емес поствокальды ырғақтар келесі ырғақтың орнын да, сөйлеу тәсілін де бірдейлендіріп, екілік пайда болады. Мысалы, тарихи , және барлығы бірге , както 'cactus', касто 'caste' және капто 'I understand' гомофоны ретінде тарихи де осы нейтрализацияға қосылады, секста 'алтыншы' (f.) гомофоны секта 'секта' ретінде басқа тарихи поствокальдық топтамаларға әсер етеді. Бұл ым дыбысының ұзындығы бойынша ерекшеленетін ең аз жұптарды тудырады, мысалы cisne 'swan' мен cine 'cinema'. Бұл процесс сөз шекарасынан да өтеді, мысалы, "балалар" деген сөз. Сызық соңғысы келесіге теңелуі мүмкін немесе , ал сызық соңғысы келесіге теңелуі мүмкін және кез-келген басқа ырғақ алдында соққыға айналуы мүмкін. Әдетте, ол толығымен еленіп кетеді немесе геминаттың бір бөлігін құрайды, бірақ Андалусиямен шектесетін аймақтарда ол дебукализациялануы мүмкін, ол а деп айтылады. Пара сөзі испан тілінің барлық түрлерінде жиі pa' деп айтылса да, Мурсия испан тілінде бұл әлдеқайда кең таралған, жоғары таптар арасында және басқа аймақтарға қарағанда ресми жағдайларда жиі кездеседі. Ескі жұмысшы сыныптың ауылдық сөйлеуінде сөздің бастапқы ырғақтары (әсіресе дыбыспен айтылатын плазивтер мен ), los vasos "саяқтар" сияқты, сөздің соңғы үтірлері пайда болады. осы аллофоннан кейін жалғасады. Сеттің ауыстырылуы Мурсияның ауылдық жерлерінің ерекшелігі ретінде қабылданады және жергілікті тұрғындар оны мақұлдамайды.

Фонетикалық дамуы

Дәстүрлі Мурсия тіліне тән лингвистикалық құбылыстар бар, олардың көпшілігі басқа лингвистикалық сұрыптарда (арагон, мосараб, каталан, андалусия және т.б.) әдеттегідей. ): бастапқы сөз , тілінде сияқты , кастиль тіліндегі стандартты lengua, "тіл, тіл" дегенге сәйкес келеді. Кейбір аймақтарда, және нейтралданады , yeísmo-ның әдеттегі әдеттегісіне қарама-қарсы. Бұл "ультралейизм" деп аталады. Ескі сөзге арналды, нәтижесінде "минчар" сияқты сөздер пайда болды, бұл каталон тіліндегі " menjar " деген сөзге ұқсас. Стандартты испан тілінде айтылған немесе айтылатын дауыссыз дауыстылар арасындағы дауыстылардың жиі сақталуы: cocote (испан тіліндеcogote), cocotazo, cancro (испан тіліндеcangrejo), parata (parada), sermonata (sermonada), atoba (adobe), acachar, alcayata, engangrenar, cangrena, pescatero, pinato (pino joven), gayato (cayado), falluto (huero), capolar, Caputa (Муладағы орын), caparra (garrapata), capítulo (cabildo), súpito (súbito), molata, La Mulata, escorrata, pescatero, Ficariayata (Бланкадағы орын), po (Lorca), volandero және т.б. Дауыссыз ырғақтардың жиі айтылуы: gambusino (campesino), morga (morca), alhábega (albahaca), chiguito (chiquito), regüestar (recostar), bambulla (lat. ампула) және т. б. Латын тобының жиі сақталуы: клар, "ллар" және "пл" (плантаж, El Plan). Латын fl тобының жиі сақталуы: flama (llama, calor), flamante (llameante), flamar, suflama/soflama, inflar, infleta, botinflar, botinflao және т.б. Латынның түпнұсқа түрінде жиі сақталуы (fenazar, fenás, vafada, fito a fito, manifacero, ferrija, Ficaria, figue және т.б.) немесе аспирированный (бұл әрқашан huerte, huerza, huente, humar, humo, conhundir және т.б. сияқты бұрын аспирированный. ; ол Hormar, hondo, hongo, hopo және т.б. сияқты кейбір жағдайларда сақталады. Бұған дейін Халдар, Хамбре және т.б. Нс дауыстылар аралық ырғақ тобының болуы: анса, нанаса, панса, пансир, пансио, суспенсар, ансин, ансина және т.б. Дауыссыз және дыбыссыз дыбыстар арасындағы ырғақты ауыспалылық: Ла Рапита немесе Ла Рапика, тавакоте (cavacote), тапена (капарис), фриоленко, кантамуса, a tatas (a catas < a gatas), чито (чико, Cieza) және т.б. b-ден m-ге ауысу: мандурия, Менжу (Абенхуд, араб тілінен Ибн Худ), менено, comenencia, моñiga, камота (кабота) және т.б.

Басқа сипаттамалар

Кішірек жалғауы - icho, бұл ico-ға байланысты.