Кіріспе

Британдық археолог және алаяқ (1864-1916) Чарльз Доусон (11 шілде 1864 10 тамыз 1916) - британдық әуесқой археолог. Ол кейіннен алаяқ ретінде ашылған бірқатар археологиялық және палеонтологиялық жаңалықтар жасады деп мәлімдеді. Бұл қалжыңдарға оның айтуынша 1912 жылы Сассекс қаласында табылған ерекше сүйектер жиынтығы - Пилтдаун адамы (Eoanthropus dawsoni) кіреді. Фтормен сынау сияқты көптеген технологиялық әдістер бұл жаңалықтың жалған екенін көрсетеді, ал Доусон, бұл жалғанды жасау үшін шеберлігі мен білімі бар жалғыз адам, басты күдікті болды. Үш ұлының үлкені Доусон отбасымен Ланкаширдің Престон қаласынан Сассекс штатының Гастингске көшіп келді. Бастапқыда Чарльз әкесі сияқты заңгер болып оқыды, содан кейін фоссилдерді жинау мен зерттеу хоббиін ұстанады. Табиғи тарих мұражайы оған "Құрметті коллекционер" атағын берді. Кейін ол өзінің жаңалықтары үшін Геологиялық қоғамның мүшесі болып сайланды, ал бірнеше жылдан кейін Лондонның антиквариаттар қоғамына кірді. Доусон 1916 жылы Суссектегі Льюес қаласында анемиядан мерзімінен бұрын қайтыс болды. 1893 жылы Доусон Чичестердің маңындағы Лавант үңгірлеріндегі көне, римдік және ортағасырлық бұйымдарға толы қызықты кремнезный кен орнын зерттеп, Гастингс қамалының астындағы екі туннельді зерттеді. Пилтдаун табылғанына қатысты сұрақтар бастапқыда Артур Кит, сонымен қатар АҚШ пен Еуропаның палеонтологтары мен анатомистері тарапынан көтерілді. Бұл табылған қалдықтарды қорғауды Лондондағы Табиғи тарих мұражайында Артур Смит Вудвард жүргізді. Кейде бұл пікірталастар қызу болып, табылған заттарға күмән келтіргендерге жауаптар жиі қорлықпен беріледі. 1920 жылдары Пилтдаун адамына тағы да сын-қатерлер туды, бірақ олар қайтадан жоққа шығарылды. 2003 жылы Борнмут университетінің профессоры Майлз Расселл Доусонның антиквариаттық коллекциясын зерттеудің нәтижесін жариялап, кем дегенде 38 дананың жалған екендігіне көз жеткізді. Расселл Доусонның бүкіл академиялық мансабы "алдамшылық, айлакерлік, алдамшылық пен алдамшылыққа негізделген, ең бастысы халықаралық танылу" болған көрінеді деп атап өтті.

Пилтдаун адамы

Доусон Сассекс штатының Пилтдаун қаласында табылған қазбалар жинағын, оның ішінде маймылдың жауындай сүйек пен адам тәрізді бас сүйегін тапты деп мәлімдеді. Алайда ол қайтыс болғаннан кейін оның сүйектері жалған екені дәлелденді. Көп жылдар бойы бұл қалдықтардың авторы белгісіз болды, бірақ оның табылғандары мен жинақтарын мұқият тексеру арқылы Чарльз Доусонның осы жалғандыққа жауапты екендігі анықталды. Бұдан басқа, химиялық сынақтар фоссилдердің жасанды түрде темір мен хроммен боялып, ортағасырлық көрініс бергенін көрсетті. Екіншіден, ол Пилтдаун ісімен айналысқан. Ол Пилтдаун табылған жерлер туралы әңгімені бастады және Вудвордпен олар туралы сөйлескен адам болды. Сонымен қатар, ол барлық табылған жерлерге келген жалғыз адам болды; ол болмаған кезде бұл жерде ештеңе табылмады және ол қайтыс болғаннан кейін басқа ешқандай окаменелілер табылмады. Үшіншіден, оның мұражай мен антикварлық дүкендерге кіру мүмкіндігі ғана емес, ол танымал коллекционер, керемет желідегі адам, және британдық ғылыми қауымдастық маймылдар мен адамдар арасындағы жоғалған байланысты не күткенін білген. Доусонның бұл жалғанды жасауға себепші болған себебі - оның ғылыми танылуды және археологиялық Корольдік қоғамға қосылуды қатты қалауы болды. 1883 және 1909 жылдар аралығында Доусон 50 басылым жазды, бірақ олардың ешқайсысы оның мансабын көтеруге жеткілікті маңызды емес еді. 1909 жылы ол Смит Вудвордқа бақытсыз жүрегімен хат жазып, маңызды бір жаңалықты ашуды қалайтынын, бірақ оны ешқашан таба алмағанын айтты. Алты аптадан кейін Доусонның әйелі Ішкі істер министріне хат жазып, Доусонның біліктілігін қолдады. Ол үлкен жаңалықты таба алмағанына қайғыра отырып, ол Пилтдаун адамын жасады, нәтижесінде ол Корольдік қоғамға сайланды. Деректердің елеулі мөлшері болмаса да, көптеген адамдар оның басқа сарапшылардан көмек алған деп санайды. Мысалы, Тейльяр де Шарден, Доусонмен ерте қазбаларда жұмыс істеген, және Сэр Артур Смит Вудвард, Табиғи тарих мұражайының бөлім бастығы, Доусонның досы және Пилтдаун II туралы хабарландырудың авторларының бірі.