Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
33 000 жылдық адам қалдықтары Суонси, Уэльс
33,000 year old human remains in Swansea, Wales
Павиландтың қызыл "әйелі" ("Дайнс" Гоч Пафиланд) – жоғарғы палеолит дәуіріне жататын, қызыл охрмен боялған, жартылай еркек қаңқасы. Ол 33 000 BP (шамамен 31 000 ж.б.д.) Уэльсте жерленген. Сүйектер 1823 жылы Уильям Бакланд Суонсиге жақын, Оңтүстік Уэльстегі Гоуэр түбегіндегі Порт-Эйнон мен Россили арасындағы әктас үңгірінде (Павиланд үңгірінде) археологиялық қазба жұмыстары кезінде табылған. Ешкі тесігі үңгірі тарих алды дәуірінің барлық кезеңінде мекенделген. Артефакттардың көп бөлігі Ауриньяк мәдениетіне жатады, сонымен қатар ертерек Мустер, кейінірек Гравиет және Кресвелл кезеңдерінен де үлгілер кездеседі. Павиландтың қызыл қаңқасын табылған жеріне, яғни Уэльске және әсіресе Суонсиге қайтару туралы шақырулар жасалды. Сол жылы, өзінің "Reliquiae Diluvianae" (Көне су тасқынының қалдықтары) кітабында жариялаған зерттеуінде Бакланд былай деп жазды: "Мен қаңқаны қызыл рудл [охр] сияқты бір заттың қабатымен оралған күйде таптым, ол жерді бояды және кейбір жерлерде сүйек бетінен шамамен жарты дюйм [12 мм] қашықтыққа дейін таралады. Сондай-ақ, қаңқаның сан сүйегінің қалтасының орналасқан жеріне жақын, рудлмен оралған жерде шамамен екі уыш Nerita littoralis [ұсақ қабықшалар] табылған. Скелеттің тағы бір бөлігінде, атап айтқанда қабырғалармен жанасқан жерде, қырық немесе елу пил сүйегінен жасалған таяқшаның сынықтары, сондай-ақ осы таяқшалармен бірге табылған кішкентай сақиналардың сынықтары болған. Таяқшалар мен сақиналардың үсті де, Nerita қабықшалары да қызыл түспен боялған және сүйектерді қоршап тұрған сол қызыл заттың ішінде жатыр."
The Red "Lady" of Paviland ("Dynes" Goch Pafiland) is an Upper Paleolithic partial male skeleton dyed in red ochre and buried in Wales 33,000 BP (approximately 31,000 BCE). The bones were discovered in 1823 by William Buckland in an archaeological dig at Goat's Hole Cave (Paviland cave) which is a limestone cave between Port Eynon and Rhossili on the Gower Peninsula, near Swansea in south Wales. Goat's Hole was occupied throughout prehistory. Artefacts are predominantly Aurignacian, but also include examples from the earlier Mousterian, and later Gravettian and Creswellian periods. There have been calls to return the red skeleton of Paviland to Wales where it was discovered and also specifically to Swansea. Later that year, writing about his find in his book Reliquiae Diluvianae (Remains or relics of the Flood), Buckland stated: I found the skeleton enveloped by a coating of a kind of ruddle [ ochre ] which stained the earth, and in some parts extended itself to the distance of about half an inch [12 mm] around the surface of the bones Close to that part of the thigh bone where the pocket is usually worn surrounded also by ruddle [were] about two handfuls of the Nerita littoralis [periwinkle shells]. At another part of the skeleton, viz in contact with the ribs [were] forty or fifty fragments of ivory rods [also] some small fragments of rings made of the same ivory and found with the rods Both rods and rings, as well as the Nerite shells, were stained superficially with red, and lay in the same red substance that enveloped the bones
Бакландтың зерттеуі қаңқаның жасын және жынысын дұрыс бағаламады. Ол адам қалдықтарының Киелі кітаптағы Ұлы су тасқынынан бұрынғы болуы мүмкін емес деп сенді, сондықтан оның нақты жасын қате есептеп, қалдықтардың Рим дәуіріне жатады деп ойлады. Бакланд қаңқаның әйел екеніне сенді, себебі ол әшекей бұйымдарымен бірге табылған, оның ішінде тесілген теңіз қабықтарынан жасалған әсем алқалар мен пил сүйегінен жасалған деп есептелген, бірақ қазір мамонттың тісінен ойылған зергерлік бұйымдар бар еді.
Buckland's treatise misjudged both its age and sex. He believed that human remains could not be older than the Biblical Great Flood, and thus wildly underestimated its true age, believing the remains to date to the Roman era. Buckland believed the skeleton was female largely because it was discovered with decorative items, including perforated seashell necklaces and jewellery thought to be of elephant ivory but now known to be carved from the tusk of a mammoth.
Кейінгі зерттеулер
Уильям Солас 1912 жылы Ешкі үңгірі – Павиландқа экспедиция жасады. Сол жерде Солас кремнийден жасалған жебе ұштары мен құралдарды тапты және бұл қаңқаның соңғы мұз дәуіріндегі ер адам-аң аушы немесе жауынгер екенін дұрыс анықтады. Соңғы 100 жылда Солас бағалаған мерзім мезолит кезеңінен (б.з.д. 4-10 000 жыл) палеолит дәуіріне (б.з.д. 35 000/10 000 жыл) – соңғы мұз дәуіріне өзгертілді. 2009 жылы жасалған қайта калибрлеу нәтижелері 33 000 жыл екенін көрсетті. Қазір жағалауда орналасқан болса да, жерленген кезде үңгір шамамен 110 км (70 миль) ішкі жағында, жазықтықтың үстінен көрінетін жерде болған. Қалдықтар шамамен 26 000 жыл бұрын дабылған кезде, "Қызыл әйелдің" Британ аралдарындағы соңғы мұздық кезең – Девенсиан мұз басуы кезінде өмір сүргені ойылды, сол кезде мұздық жабын осы жерге қарай жылжып, ауа райы қазіргі Сібірге ұқсас болған: жазда максималды температура шамамен 10°C, қыста -20°C және тундралық өсімдіктер өскен. Алайда, жаңа мерзімдеме оның жылы кезеңде өмір сүргенін көрсетеді. Сүйек протеинін талдау оның диетасындағы балықтың үлесі 15%-тан 20%-ға дейін болғанын көрсетті, бұл теңізден алыс екенін ескеретін болса, халықтың жартылай көшпелі болғанын немесе тайпаның денеді жерлеу үшін жағалаудан әкелгенін көрсетеді. Скелет табылған кезде Уэльсте оны сақтауға мұражай болмағандықтан, ол Оксфорд университетіне көшірілді, онда Бакланд профессор болып жұмыс істеген. Сүйектер қазір Оксфорд университетінің Табиғат тарихы мұражайында қойылған. 2007 жылдың желтоқсан айында ол бір жылға Кардифф Ұлттық мұражайына берілді. Келесі қазба жұмыстары 4000-нан астам кремний тастар, тістер мен сүйектер, инелер мен білезіктерді тапты, олар Свонси мұражайында және Кардиффтегі Ұлттық мұражайда көрмеге қойылған.
William Solace made an expedition to Goat's Cave Paviland in 1912. There, Solace found flint arrow heads and tools and correctly concluded that the skeleton was in fact a male hunter gatherer or warrior during the last Ice Age. Over the last 100 years the date estimated by Solace has been shifted from the Mesolithic period (4 10,000 BCE) to the Palaeolithic era (35,000/10,000 BCE) of the last Ice Age. A recalibration of the results in 2009 suggest an age of 33,000 years. Although now on the coast, at the time of the burial the cave would have been located approximately 110 km (70 miles) inland, overlooking a plain. When the remains were dated to some 26,000 years ago, it was thought the "Red Lady" lived at a time when an ice sheet of the most recent glacial period in the British Isles, called the Devensian Glaciation, would have been advancing towards the site, and that consequently the weather would have been more like that of present day Siberia, with maximum temperatures of perhaps 10°C in summer, −20° in winter, and a tundra vegetation. The new dating however indicates he lived during a warmer period. Bone protein analysis indicates that he lived on a diet of between 15% and 20% fish, which, together with the distance from the sea, suggests that the people may have been semi nomadic, or that the tribe transported the body from a coastal region for burial. When the skeleton was discovered, Wales lacked a museum to house it, so it was moved to Oxford University, where Buckland was a professor. The bones are currently on display at the Oxford University Museum of Natural History. In December 2007, it was loaned for a year to the National Museum Cardiff. Subsequent excavations yielded more than 4,000 flints, teeth and bones, needles and bracelets, which are on exhibit at Swansea Museum and the National Museum in Cardiff.
Қазіргі заманғы алғашқы адамзаттың дәлелі
Гоуэр түбегіндегі Лонг-Хоул үңгіріндегі екі қазбадан алынған дәлелдерді – шөгінділерді, тозаңдарды және тас құралдарды – талдау, Лонг-Хоулды Павиландтағы орнымен бірдей дәуірдегі және оған байланысты Ауриньяк мәдениетінің ескерткіші ретінде анықтады, бұл Ұлыбританиядағы ең алғашқы қазіргі адамдардың іздері.
Analysis of the evidence from the two excavations at Long Hole Cave on the Gower Peninsula, including sediment and pollen as well as the lithic evidence, has identified Long Hole as an Aurignacian site contemporary with and related to the site at Paviland, evidence of the first modern humans in Britain.
Уэльске қайта оралу ұсынысы
Павиландтың қызыл әйелі (іс жүзінде ол ер адам) 1823 жылы Оксфорд университетінің геология профессоры Уильям Бакланд табалды, және ол дереу Оксфордқа жеткізілді (кейбір басқа артефакттар кейіннен елге қайтарылды). Бұл оны қайтару үшін екі ғасырлық күреске бастама берді. 2023 жылдың қаңтарында артефактқа «Уэльстің Эльгин мраморлары» деген ат қойылды, бұл Британ мұражайынан Грекияға қайтару талаптары бар тағы бір артефактқа байланысты болды. Қызыл әйел қазір Оксфорд университетінің Табиғи тарих мұражайында көрсетілуде және «жақсы күтімде» екендігі айтылуда. Кардифф университетінің ғалымдары, егер ол қайтарылса, Уэльстің ұлттық жинағын байытып, археологиясы мен үңгірлеріне назар аударатынын мәлімдеді.
The Red Lady of Paviland (which is actually a man) was discovered in 1823 by William Buckland a geology professor at Oxford University, and it was quickly transported to Oxford thereafter (some other artefacts were later repatriated). This prompted a two century campaign for it to be repatriated. In January 2023, the artefact was nicknamed the Welsh Elgin Marbles, after another artefact with calls for repatriation from the British Museum to Greece. The Red Lady is currently on display in the University of Oxford’s Museum of Natural History, and is described to be "well cared for". It has been stated by academics at Cardiff University, that if it were to return, it would enhance Wales's national collection and draw attention to its archaeology and caves.