Кіріспе

Жүрек тоқ тамырларының ауруы

Бругада синдромымен ауыратын адамдардың шамамен төрттен бірінде осы синдроммен ауыратын туыстары болады. Диагноз көбінесе электрокардиограмма (ЭКГ) арқылы қойылады, бірақ аномалиялар үнемі байқалмауы мүмкін. немесе жүрекке қан ағыны жеткіліксіз болған кезде. Бругада синдромын толығымен емдеуге болмайды. Симптомдары жоқ адамдарда өлім қаупі айтарлықтай төмен, сондықтан оларды қалай емдеу керектігі нақты белгілі емес. Өмірге қауіпті, жиі қайталанитын жүрек ырғағының бұзылыстары бар пациенттерге изопротеренолді қысқа мерзімге қолдануға болады, ал хинидинді ұзақ мерзімге қолдануға болады. Отбасы мүшелерін тексеру ұсынылуы мүмкін. Чен алғаш рет SCN5A каналдарының генетикалық аномалиясын сипаттаған.

Механизмдер

Бругада синдромы барларда байқалатын жүрек ырғағының бұзылыстары көбінесе қарыншалық фибрилляция немесе полиморфты қарыншалық тахикардия сияқты қауіпті аритмиялар болып табылады, бірақ БС бар адамдарда АВ түйіндік реинтерренттік тахикардия және синустық түйіннің дисфункциясы сияқты қауіпсіз аритмиялардың салдарынан жүрек соғудың жылдамдауы да жиі кездеседі. Осы жағдайға себеп болатын генетикалық мутациялар осы аритмияларды тудыруы мүмкін бірнеше механизмдер бар. Кейбір мамандар осы аритмиялардың пайда болуының басты себебі жүректің белгілі бір аймақтарында, әсіресе оң қарыншада электр өткізгіштігінің қалыптан тыс баяулауы екенін айтады. БС-мен байланысты генетикалық варианттар бұл тұжырымдаманы қолдайды, себебі бұл жағдаймен ең көп байланысты SCN5A гені, сондай-ақ SCN10A, SCN1B, SCN2B және SCN3B гендері тікелей натрий тогы INa-ға әсер етеді. Натрий тогы – жүрек бұлшықет жасушаларының мембранасы арқылы жүрек соғудың әрбір жиырылысында болатын электр зарядының негізгі ағыны. INa әрекет потенциалының бастапқы жылдам өсуіне (0 фаза) себеп болады, ал BrS-пен байланысты генетикалық варианттарда ертедегі ең жоғары ток мөлшерінің төмендеуі жүрек бұлшығы арқылы электр өткізгіштігінің баяулауына алып келеді. Бірақ, қазіргі практикада 3-ші типті үлгі көбінесе 2-ші типті үлгімен біріктіріледі. 1-ші типте кемінде 2 мм (0,2 мВ) J нүктесінің көтерілуімен ST сегментінің көтерілуі және одан кейін теріс T толқыны бар, ST сегменті бірте-бірте төмендейді. Бұл мақсатта ең көп қолданылатын препараттар – аджалин, флекаинид және прокаинамид, ал кейбір ұсыныстар аджалиннің ең тиімді болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл препараттарды қолдану кезінде сақтық таныту қажет, себебі жүрек ырғағының бұзылуына әкелуі мүмкін.

Басқа тергеулер

Кейде Brugada синдромы бар адамның қауіпті емес жүрек ырғақтарының қаупін бағалау үшін жүректің электрлік сигналдарын стимуляциялау және тіркеу үшін сымдарды көлік тамыр арқылы өткізетін инвазивті электрофизиологиялық зерттеулер қолданылуы мүмкін. Қауіптілік деңгейін анықтау кейде сигналдарды орташалаған ЭКГ арқылы да жүзеге асырылады.

Емдеу

Бругада синдромымен ауыратын адамдарды емдеудің басты мақсаты – қатерлі жүрек ырғақтары, мысалы, қарыншалық фибрилляциясы немесе полиморфты қарыншалық тахикардиясы сияқты салдарынан кенеттен өлімге ұшырау қаупін азайту. Осы синдроммен ауыратындардың кейбіреулеріне қатерлі жүрек ырғақтарының бұзылулары жоғары болса, ал енді біреулеріне одан да төмен қауіп-қатер бар, яғни кейбіреулеріне басқаларына қарағанда күшті емдеу қажет болуы мүмкін. Сондай-ақ, қызуды парацетамолмен дереу емдеу қажет.

Имплантацияланатын дефибриллятор

Жүрек тоқтауының қаупі жоғары саналатын адамдарға имплантацияланатын кардиовертер-дефибриллятор (ICD) орнату ұсынылуы мүмкін. ICD қалыптан тыс жай жүрек соғуын болдырмау арқылы кардиостимулятор ретінде де жұмыс істей алады, бұл Brugada синдромы бар адамдарда да кездеседі. ICD орнату салыстырмалы түрде қауіпсіз процедура болып табылады және көбінесе жергілікті анестезиямен күндізгі стационарда жасалады. ICD құрылғыларының құны мен орнатумен байланысты шағын тәуекелге байланысты, Brugada синдромы бар барлық адамдарға ICD ұсынылмайды, оның орнына жүрек тоқтауының қаупі жоғары саналатын адамдарға арналған. Бұл процедура көбінесе Brugada синдромы бар және қатерлі аритмияның бірнеше эпизодтарын бастан өткерген адамдарда қолданылады, бірақ аритмияға шалдығу қаупі жоғары, бірақ ICD орнатуға болмайтын жағдайларда да қолданылуы мүмкін. Процедура кезінде сымдар аяқтағы тамыр арқылы жүрекке немесе кеуде сүйегінің астындағы кішкентай тесіктен өткізіледі. Бұл сымдар аритмияны тудыратын жүректің бөлігін анықтау үшін пайдаланылады. Сымдардың бірінің ұшымен жүрек бұлшық етінің ауру аймағын жою үшін шағын күйдірулер жасалады. Қазіргі ұсыныстар бойынша, бұл емді Brugada синдромы бар және ICD-ден қайта-қайта соққы алған адамдарға ғана қолдану керек. Brugada синдромы азиялық текті адамдарда жиі кездеседі және Таиланд пен Лаоста белгілі жүрек ауруы жоқ жас еркектерде кенеттен өлімнің ең көп таралған себебі болып табылады. Осы елдерде Brugada синдромы түнгі кенеттен өлім синдромының (SUNDS) көптеген жағдайларына себеп болуы мүмкін. Жергілікті атаулар әр түрлі – Филиппинде бұл жағдай "баңгут" деп аталады, яғни "ұйқыда кенеттен өлімге ұшырағандағы айқай" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Бругада синдромы 1992 жылы осы ауруды сипаттаған испандық кардиологтар Жозеп және Педро Бругаданың есімімен аталады. 1997 жылы Бругада синдромы тайлық ер адамдарда кездесетін түсіндірілемейтін кенеттен жүрек тоқтауының себебі ретінде сипатталды. Олардың ағасы Рамон Бругада 1998 жылы синдроммен байланысты SCN5A геніне әсер ететін алғашқы генетикалық мутацияларды анықтады, ал кейіннен басқа зерттеушілер кем дегенде 19 генге әсер ететін тағы көптеген мутацияларды анықтады. 2000 жылдардағы зерттеулер қалыпсыз жүрек ырғақтарының пайда болу механизмдеріне қатысты әртүрлі теорияларға әкелді. Бругада синдромын зерттеу жалғасуда, жаңа генетикалық варианттарды анықтау, аритмия механизмдерін зерттеу және тиімді емдеу жолдарын іздеу жүзеге асырылуда. Британдық телесериалдардың бірінде кейіпкерлердің бірі Бругада синдромынан жүрек тоқтауынан зардап шегеді. "Скрубс" телесериалының 8-ші маусымының 8-ші эпизодында ("Менің адвокатым ғашық"), Перри Кокс интерн Эдке жауап бере алмайтын соңғы сұрақ қояды, нәтижесінде ол жұмыстан босатылады. Оның сұрағына дұрыс жауап Бругада синдромы, ал Ұзақ QT синдромы да қанағаттанарлық жауап болар еді. "Трансплантация" сериалының 2-ші маусымының 2-ші эпизодында Оңтүстік Азиядан шыққан пациентте бұл ауру анықталады. "Санкт-Элсвер" сериалының 3-ші маусымының 8-ші эпизоды "Sweet Dreams" түнгі түсіндірілмейтін өлім синдромы туралы айтады, онда кеудесі мен қолы ауыратын филиппиндық ер адам ұйықтағанда шашы ақарған күйде қайтыс болады.