Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1921 жылы Венгрия мен Польша арасындағы футбол матчы 1921 жылы 18 желтоқсанда өткен Польшада тарихи маңызы бар достық матч болды, өйткені бұл Польша Ұлттық футбол құрамасының тарихындағы алғашқы халықаралық матч болды. Венгрия 1:0 есебімен жеңіске жеткенімен, бұл ойын Польшаның Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін егемен мемлекет ретінде қайта құрылғаннан кейін өзінің ұлттық футбол құрамасын құруына көмектесті.
The 1921 football game between Hungary and Poland was a friendly match played on 18 December 1921, of historical importance in Poland, as it was the first international match in the history of the Poland national football team. Even though Hungary won the match 1–0, the game helped Poland establish its national football team following its reestablishment as a sovereign nation following World War I.
Тарихи дерек
Ежелгі патшалық болған Польша 1772 жылдан 1795 жылға дейін үш қуатты көршілері - Ресей, Австрия және Пруссиямен бөлінді. Польшаның бөлініп-бөлініп кетуі нәтижесінде ол Еуропа картасынан 123 жылға жоғалып кетті. Бірнеше рет көтеріліске түсіп, поляктар өз тәуелсіздігін 19 ғасырда қайтадан жеңе алмады. 1918 жылдың күзінде Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда, Орталық Еуропаның бірнеше елдері, соның ішінде Польша тәуелсіздік алды. Жаңадан құрылған ел саяси басқаруды ғана емес, спорттық ұйымдарды да тез ұйымдастыра бастады. Бұрын Пруссия, Ресей немесе Австрияның басқаруы кезінде болған бірнеше футбол клубтарының өкілдері 1919 жылдың 20 және 21 желтоқсанында Варшавада кездесіп, Польша футбол ассоциациясын құрды. 1919 және 1920 жылдары Польша көршілерімен бірнеше соғыста болды, соның ішінде Польша-Совет соғысы, Польша-Украина соғысы, Польша-Литва соғысы, Ұлы Польша көтерілісі, Силезия көтерілісі, сондай-ақ Польша мен Чехословакия арасындағы шекаралық қақтығыстар. Осы жағдайларға байланысты футбол ойындары өткізілген жоқ. Тек осы қақтығыстар аяқталғаннан кейін, 1921 жылдың көктемінде, Польша чемпионатының алғашқы ойындары өтті, онда Краков клубы бірінші атақты жеңіп алды.
Once an ancient kingdom, from the years 1772 to 1795, Poland was partitioned by its three powerful neighbours—Russia, Austria, and Prussia. As the result of the partitions, Poland disappeared from the map of Europe for 123 years. Despite several insurrections, the Poles did not manage to win back their independence throughout the 19th century. In the fall of 1918, when World War I came to an end, several Central European nations, including Poland, regained independence. The newly reestablished country quickly started to organize not only its political administration, but also its sports organisations. Envoys of several football clubs, which had previously existed under either Prussian, Russian, or Austrian rule, met in Warsaw on 20 and 21 December 1919, thus establishing the Polish Football Association. In the years 1919 and 1920, Poland fought several wars with its neighbours, including the Polish Soviet War, the Polish Ukrainian War, the Polish Lithuanian War, the Great Poland Uprising, Silesian Uprisings, as well as border conflicts between Poland and Czechoslovakia. Under the circumstances, no soccer games took place. Only when these conflicts were over, starting in spring of 1921, did the first games for the Championships of Poland take place, with the Cracovia club winning the first title.
Халықаралық қарсыластарды іздеу
Өзін басқа еуропалық футбол федерацияларының арасында нығайту үшін поляк шенеуніктері достық халықаралық ойынға қарсыласты іздеуді бастады. Бұл оңайға соқпады, өйткені жақында болған қақтығыстардан кейін барлық көрші елдермен қарым-қатынас нашарлады. Сонымен қатар, Польшаның ұлттық құрамасы бұрын-соңды алаңға шықпағандықтан, басқа елдер бейтаныс қарсыласпен ойнауға қызығушылық танытпады. Польшалық шенеуніктер австриялықтардан достық халықаралық матчқа қызығушылық танытқан-танымағанын сұрады, бірақ жауап алмады. Олар Франция немесе Швеция құрамаларымен ойнауға ниетті болды, бірақ 1921 жылы венгрлер Польшаның ұлттық құрамасымен 1921 жылы Рождествода ойнағысы келетінін сұрап, ұсынысын ұсынды. Бұл Польшаның қуанышымен қабылданды, өйткені Венгрия күшті команда ретінде қарастырылды. Кейбіреулер сол кездегі поляк жаттықтырушысы, мажарлық Имре Поцони өзінің ықпалын қолданып, өз отандастарын поляктармен байланысқа түсуге көндірді деп болжайды. Кейбір іздеулер тіпті екі ел арасындағы ұзақ уақытқа созылған достық қарым-қатынас нәтижесінде Венгрия командасы Польшамен ойнауға келіскенін мәлімдеді.
To establish itself among other European football federations, Polish officials started to look for a potential opponent for a friendly international game. This was not easy as relations with almost all neighbours were strained due to the recent conflicts. Also, as the Poland national team had never before appeared as such on the field, other nations were simply not interested in playing with an unknown opponent. Polish officials asked the Austrians whether they would be interested in a friendly international match, but never received a response. They were considering playing either France or Sweden, but in 1921 the Hungarians came forward with an offer, asking whether Poland would like to face their national team around Christmas of 1921. This was happily accepted by the Poles, as Hungary was regarded as a strong team. Some speculate that the then Polish coach, Imre Pozsonyi from Hungary, used his influence to convince his fellow countrymen to get in touch with the Poles. Some searches even claimed that due to the long time friendship between two countries, the Hungarian team accepted to play with Poland.
Ойын
Ойын 1921 жылы 18 желтоқсанда Будапешттегі Венгрия стадионында өтті. Венгриялықтар үшін бұл тек достық ойын болды. 1902 жылдан бері олардың ұлттық құрамасы 80 халықаралық матч ойнаған, сондықтан қонақтар бұл матчты ерекше түрде қабылдамады. Алайда поляктар үшін бұл 90 минут тарихи болды; алғаш рет 11 ойыншы поляктың ақ бүркіті бейнеленген футболка киіп алаңға шықты. Аудиторияның қатысуы таңғаларлық емес. Алдыңғы ойындарда 30 мыңға жуық көрермен болған. Жердің лайлы болғаны соншалық, бұл ауа райына байланысты болған шығар. Ауа райының салдарынан шөптер ылғалды және саз болды, бұл поляктар үшін артықшылық болды. Бірінші деңгейдегі дриблирлер ретінде танылған венгрлер өздерінің жылдам, энергикалық стилін көрсете алмады. 18-ші минутта Венгрияның футболшысы Жене Сабо ойынның жалғыз голын соқты. Мажарлар 41-ші минутта гол соғу мүмкіндігіне ие болды, бірақ Кароли Фогльдің айыппұл соққысы голды жіберіп жіберді. Ойын барысында үйдегілер бір голдан артық соққы беруі керек еді, бірақ Польшаның қақпашысы керемет ойын көрсетті. Чехословакиялық Карл Гретц төрешісінің соңғы соққысын екі жақ та жеңілдікпен қабылдады. Венгриялықтар жеңіске жеткендеріне қуанып, поляктар атақты қарсыластарынан жеңілгеніне қуанды, өйткені бұл жекпе-жек кейбір адамдар болжағандай ауыр болмады, ал бұл жекпе-жек оларды халықаралық футбол сахнасында нығайтуға көмектесті.
The game took place on 18 December 1921, at the Hungaria Stadium in Budapest. For the Hungarians, this was just another friendly game. Since 1902, their national team had already played about 80 international matches, so the hosts did not treat this match in a special way. For the Poles however, it was a historic 90 minutes; for the first time ever, 11 players were to appear on the field dressed in jerseys emblazoned with the white eagle of Poland. The audience turnout was not impressive. Only around 8,000 spectators showed up, which was a disappointment; at previous games there usually were up to 30,000 supporters. This may have been due to the weather, as the ground was slushy. As a result of the weather, the turf was wet and muddy, which proved to be an advantage for the Poles. The Hungarians, regarded as first quality dribblers, were unable to play their fast, energetic style. In the 18th minute, Jenő Szabó of Hungary scored what would be the only goal of the game. The Hungarians had another chance to score in the 41st minute, but Karoly Fogl’s penalty kick missed the goal. From what can be gathered, the home team should have scored more goals than one, but Poland's goal keeper played an extraordinary game. The final blow of the referee, the Czechoslovak Karl Grätz, was welcomed with relief by both sides. The Hungarians were happy because they had won, while the Poles were pleased because the defeat to a renowned opponent was not as severe as some had predicted, and the match had helped to establish them on the international football scene.