Кіріспе
Омыртқа безінің қатерлі ісігінің түрі Хордома - бұл баяу өсетін, нотокордтың жасушалық қалдықтарынан пайда болатын типті сирек кездесетін неоплазма. Бұған дәлел - ісіктердің орналасуы (нейраксис бойымен), ұқсас иммуногистохимиялық бояу үлгілері және нотокордалық жасушалардың жасушалар жасушалық өмір кезінде регресске ұшырағанда, кливус пен сакрококцигеалдық аймақтарда артықшылықпен қалдырылуы. Оқымандардың сөзінше, хордом - бұл омыртқаның қатерлі ісігінің бір түрі.
Chordoma is a rare slow growing neoplasm thought to arise from cellular remnants of the notochord. The evidence for this is the location of the tumors (along the neuraxis), the similar immunohistochemical staining patterns, and the demonstration that notochordal cells are preferentially left behind in the clivus and sacrococcygeal regions when the remainder of the notochord regresses during fetal life. In layman's terms, chordoma is a type of spinal cancer.
Презентация
Хордома бас сүйектің сүйегінен және омыртқаның кез келген жерінен пайда болуы мүмкін. Екі ең көп таралған жерлер - миындағы және омыртқаның төменгі жағындағы сакральды жерлер. Сакральды хордомның пайда болуы арқаның төменгі жағындағы созылмалы ауырсынумен бірге болады. Туберкулездік склероз кешенімен (TSC1 немесе TSC2) ықтимал байланысты болжау жасалған.
Диагностика
2015 жылы The Lancet Oncology журналында хордоманың диагнозы мен емдеуі бойынша алғашқы консенсус нұсқаулары жарияланды. Бұл ісіктер брахиурия мен цитокератинді экспрессиялайды, оларды иммуногистохимия арқылы анықтауға болады.
Жіктеу
Хордоманың үш гистологиялық түрі бар: дәстүрлі, хондроидты және дедифференциацияланған. Классикалық хордоманың гистологиялық көрінісі талшықты септалармен бөлінген жасушалар топтарынан тұратын лобуляцияланған ісіктің көрінісі болып табылады. Жасушалардың ұсақ дөңгелек ядролары және мол вакуоляцияланған цитоплазмасы бар, кейде физалиферлі (бұлшықпандары немесе вакуолалары бар) деп сипатталады. Хондроидтық хордомалар гистологиялық жағынан хордома мен хондросаркоманың белгілерін көрсетеді.
Болжам
Бір зерттеуде сакральдық хордома үшін 10 жыл бойы ісіктен азат тіршілік ету көрсеткіші 46% - ды құрады. Хондроидтық хордомалар клиникалық дамуы озық болып көрінеді.
Эпидемиология
Құрама Штаттарда хордомның жылдық жиілігі шамамен миллионнан бір (300 жаңа науқас жыл сайын) болып табылады. Сакральды хордомалар барлық бастапқы сүйек ісіктерінің 2-4% -ын және барлық бастапқы сакральды ісіктердің 44% -ын құрайды, сондықтан бұл ең көп таралған қатерлі ісікті сакральды ісікті құрайды. Хордомалардың 50-60 пайызы сакрококцигеялық аймақта орналасқан. 40 пен 50 жас аралығындағы еркектерде сакральды хордомның пайда болу ықтималдығы әйелдерге қарағанда екі есе жоғары. Қазіргі уақытта хордомның қоршаған ортадағы қауіп факторлары белгісіз. Жоғарыда айтылғандай, брахиурияның түйелік желісінің қайталануы бірнеше хордомдық отбасыларда негізгі сезімталдық механизмі ретінде анықталды. Хордоммен ауыратын адамдардың көпшілігінің отбасында бұл аурумен ауыратын басқа мүшелері болмаса да, отбасылардағы бірнеше жағдайдың сирек кездесетіндігі туралы деректер бар. Бұл кейбір адамдардың генетикалық тұрғыдан хордомға бейім болуы мүмкін екендігін көрсетеді. Хордоманың генетикалық немесе тұқым қуалайтын қауіп факторлары болуы мүмкін болғандықтан, Ұлттық онкологиялық институттың ғалымдары осы ісіктің дамуына қатысы бар гендерді іздеу үшін Отбасылық хордома зерттеуін жүргізеді.
Қоғам
Хордомды диагностикалау және емдеу бойынша сарапшылардың ұсыныстары - Хордомды емдеу жөніндегі 40 астам жетекші дәрігерлер тобы жасаған ұсыныстарды жинақтаған Хордом Қоры шығарған нұсқаулық. Электронды түрде ағылшын, қытай, итальян, голланд және испан тілдерінде, ал қағаз түрінде ағылшын және испан тілдерінде қол жетімді.
Атақты істер
NFL ойыншысы Крейг Хейвард 1998 жылы хордомадан емделіп, мансабын аяқтады. Алғашында ісік сәтті алынып тасталды деп ойланғанымен, 2005 жылы қайта оралып, 2006 жылы мамыр айында Хейвардтың өліміне себепші болды. Профессионалды скейтбордшы Рей Андерхилл, Пауэлл Пералта сүйек бригадасының мүшесі, 2008 жылдың тамызында ауруына ұшырағанға дейін екі жыл бойы хордомамен күресті. Салонның кеңесімен танымал журналист Кэри Теннис өзінің 2009 жылдың 19 қарашасындағы колонкасында өзіне хордом диагнозы қойылғанын жариялады. Испанияның бұрынғы футболшысы Хосе Энрикеге 2018 жылдың мамыр айында хордома диагнозы қойылып, сол жылдың маусым айында ісікті алып тастау үшін операция жасалды. 2019 жылдың сәуірінде ол өзіне барлық жағдайдың ашық екенін мәлімдеді. Гари Синистің ұлы, музыкант Макканна "Мак" Энтони Синис 2024 жылдың 5 қаңтарында 33 жасында хордомадан қайтыс болды. 2018 жылы оған хордома диагнозы қойылып, аяғынан төменгі жағы шалдықты.