Кіріспе

Мореяның деспоты Мануэль Кантакузенос (немесе Кантакузенос) (грекше: Μανουήλ Καντακουζηνός, Manouēl Kantakouzēnos), (шамамен 1326 Мистра, Пелопоннес, 10 сәуір 1380) - Мореяның немесе Пелопоннес деспотының деспоты 1349 жылдың 25 қазанынан өліміне дейін.

Өмір

Мануэль Кантакузен император Иоанн VI Кантакузен мен Ирена Асанинаның екінші ұлы болды. Дональд Никол 1326 жылы немесе одан сәл кейінірек дүниеге келген деп санайды. Мануэль алғаш рет 1342 жылдың наурыз айында ағасы Матай Кантакузеноспен бірге Дидимотихостан Салоникаға әкесімен бірге офицерлер ретінде барған кезде аталады. Келесі жылдың сәуір айында император Иоанн Стефан Душанның көмегімен Верияға кірді және Мануэльді қаланың губернаторы етіп тағайындады. 1345 жылы маусымда оның әкесінің жақтастары Салониканы басып алып, Мануэлден көмек сұрады, бірақ оның жіберген әскері жағдайды құтқару үшін тым кеш келді. 1347 жылы Стефан Душан Верьяны Мануэльден тартып алып, оны Тесалиядағы ағасы Иоанн Ангелостан пана іздеуге мәжбүр етті. 1347 жылы мамыр айында Константинопольді әкесі өз қолына алған соң, ол Мануэлді қалаға шақырып, келесі жылы оған билікті сеніп тапсырды. Қаланың kephalatikeuontes ("басшысы") ретінде Мануэль 1348-1349 жылдардағы соғыста генуэздерге қарсы қорғанысты басқарды. Генуямен соғыс аяқталғаннан кейін Мануэльді әкесі Мореяның губернаторы етіп тағайындады және 1349 жылы 25 қазанда өзінің провинциясына келді. Мануэль - Константинополдағы императорлармен тығыз байланысты болған және деспотис атағын алған провинцияның ұзақ уақыт билік еткен губернаторларының алғашқысы болды. Мануэль жергілікті атақтылардың (Архонттар) қарсылығын басып, өз провинциясында тәртіп орнатты. Оның табысы соншалық болды, өйткені Иоанн VI Кантакузен өзінің күйеу баласы Иоанн V Палеологтан бас тартуға мәжбүр болған кезде, Мануэль императордың тағайындаған адамдарының оны губернатор ретінде алмастыруға тырысуына қарсы тұра алды. Ақырында Мануэль Мореяның губернаторы болып танылды. Әкесі Иоанн Кантакузен, қазір Иосаф монах, отставкаға кеткеннен кейін, оның қалған отбасы Мореяда Мануэлге қосылды. Мануэлдің кейбір жаулары оның ағасы, бұрынғы император Матфей Кантакузен, оны губернатор ретінде алмастыруды жоспарлап отыр деген уәде таратты, бірақ ол уәде жалған екеніне сенген кезде екеуі провинцияның әкімшілігінде бірге жұмыс істеді, бірақ Николь "Матфей тек екінші реттік рөл атқарды" деп атап өтті. Өзінің билігінің басым бөлігінде Мануэль латын көршілерімен бейбіт қарым-қатынас жасап, аймақтың ұзақ уақыт бойы өркендеуін қамтамасыз етті. Грек-латын ынтымақтастығына 1360 жылдары Мореяға Мурад I шабуылдарын ұстап тұру үшін одақ кірді. Мореяның хроникасының арагондық нұсқасында Гаутье де Лор, венециандар және госпитальдерлермен одақтасып, Мегарадан тыс жердегі түрік флотына қарсы жауынгерлік жеңіске жетіп, 35 жау кемесіне от қойып, аман қалғандар Фивадағы Ллюрияның Рожеге қашып кеткен. Екінші жағынан, 1370-ші жылдардың ортасында ол Франческо Сансверино, Ахеялық Бейли және Гардики (қазіргі Анаврито) қаласы арасындағы қақтығысқа түседі. Ол Сансвериномен талқандалған 1000 салт атты мен 2000 жаяу әскермен жолға шықты; Мануэль өз әскерінің аман қалғандарымен қашып құтылуға қол жеткізді. Ақырында франк рыцарлары Гардикиді қоршаудан шаршап, істен шықты. Сонымен қатар, Мануэль албандардың иммиграциясын экономикалық және әскери жұмыс күшінің көзі ретінде халық саны азайып қалған провинцияға қоныстануға шақырды. 1380 жылы Мануэл қайтыс болғаннан кейін, оның орнын ағасы Мэтью басқарды. Николь Мануэлді Мистраста жерлеген деп санайды.

Отбасы

Мануэль 1341 жылға дейін, император Андроник III Палеолог тірі кезінде, Лузиньянның Гай қызы (Константин II немесе Киликияның Армян патшалығының IV патшасы) Гюидің қызы Изабелл (немесе Зампея Мария) де Лузиньянға (Қыпрдағы 1333 немесе одан кейін, 1382 1387) айтты. Алайда, Андрониктің өлімінен кейін Гай Джон Кантакузеноспен мұрагерлік мәселесі бойынша айтысып, келісім бұзылды және Мануэль оның орнына Овче Поле воеводы Йован Оливердің қызымен тұрмысқа шықты. Джон кейінгі азаматтық соғыста жеңіске жеткеннен кейін, Мануэль екінші рет некеде ешқандай ант берілмегенін, сондықтан оның Изабелмен некеде болуы заңсыз болатынын атап өтті. Ол 1349 жылы Мореяға еріп, ол қайтыс болғанға дейін сонда бірге өмір сүрді; Николь оның өлімінен кейін деспотатты басқарып отырғанына кейбір дәлелдер болса да, ол Кипрге көшіп барды, онда оның отбасы болды. Олардың балалары болмады.