Кіріспе

Георг Йоахим Рэтикустың кітабы, Коперниктің гелиоцентризмінің алғашқы басылымы De libris revolutionum Copernicio prima, әдетте Narratio Prima (Бірінші есеп) деп аталады, Николай Коперниктің гелиоцентрикалық теориясының абстракт нұсқасы, оны 1540 жылы Георг Йоахим Рэтикус жазды. Бұл Коперниктің 1543 жылы жарық көрген De revolutionibus orbium coelestium атты негізгі еңбегінің кіріспесі, негізінен Ретикустың бастамасымен. "Наррацио Прима" - Коперниктің теориясының алғашқы басылымы.

Тарих

Коперник 1473 жылы туып, 60 жастан асқан, астрономиялық еңбектер жариялаған емес, өйткені оның жалғыз басылымы 1509 жылы Иоганн Галлер басып шығарған Теофилак Симокаттың өлеңдерін аудару болды. Сонымен қатар, ол өзінің пікірлерін Commentariolus деп аталатын қолжазбалармен достарына таратты. 1530 жылдары көптеген адамдар оны жариялауға шақырды, бірақ 1539 жылы Ретикус Фрауенбургке (Фромборк) келіп, Коперниктің алғашқы және жалғыз шәкірті болу үшін әлі де күмәнмен болды. Филипп Меланхтон Рэтикустың бірнеше астрономға барып, олармен зерттеу жүргізуін ұйымдастырған болатын. 1539 жылдың қыркүйегінде Рэтикус Данцигке (Гданьск) қала әкімінің үйіне барды. Қала әкімі Рэтикусқа "Наррация прима" шығармасын басып шығаруға қаржылай көмек көрсетті. Бұл "Нарратио Прима" 1540 жылы Данцигте Франц Род басылып шыққан, әлі күнге дейін Коперниктің "De revolutionibus orbium coelestium" кітабына ең жақсы кіріспе болып саналады. Толық атауында айтылғандай, "Наратио" Нюрнбергтің Иоганнес Шёнерге арналған ашық хат ретінде басылып шықты. Ол Пруссиядағы гуманизм рухын мадақтаған Encomium Prussiae-мен бірге жинақталды. Пруссияда екі жыл болған кезінде Ретикус өз еңбектерін жариялады, ал Коперникпен бірлесіп, 1542 жылы "De revolutionibus" екінші кітабының алдын ала көрінісі болған тригонометрия туралы трактат жариялады. Ретикустың қысымымен және "Narratio Prima" алғашқы оң қабылдауымен Коперник ақырында кітапты өзінің жақын досы епископ Тидеманн Гизеге беруге келісті. Кейінгі басылымдар Базельде басылды, 1541 жылы Роберт Винтер, ал 1566 жылы Генрикус Петрус екінші басылымға байланысты De revolutionibus. 1597 жылы Иоганн Кеплердің "Мистериум Космографикум" атты алғашқы кітабы Тюбингенде жариялауға дайындалғанда, оның кеңесшісі Майкл Мейстлин Гелиоцентрикалық теорияның қосымша түсіндірмесі ретінде Кеплер мәтініне сәйкес Рэтикустың "Нарратио Прима" кіргізуді шешті.