Кіріспе

Түсінікті емес. Бұл Оңтүстік Азиядағы арал елдері Шри-Ланкада болған тәртіпсіздіктер мен наразылық акцияларының тізімі. Шри-Ланка тарихында бірнеше рет тәртіпсіздіктер орын алған. 1915 жылдан бастап олардың көбісі сингаль көпшілігі мен азшылықтағы тамилдер мен маврлар арасындағы этникалық шиеленістерден туындады.

19 ғасыр

1883 жылы Котахенадағы тәртіпсіздіктер (Котохена, Батыс провинциясы) - Котахенадағы Дипадуттарама Вихараяға шерумен келе жатқан буддистерді римдік католиктер тобы шабуылдағаннан кейін тәртіпсіздіктер орын алды.

1915 жыл

1915 жылы Цейлон шабуылдары (Канди, Орталық провинция) - Сингала мен Шри-Ланка маврлары арасындағы шабуылдар, маврлар тобы буддалық сайысқа таспен шабуыл жасағаннан кейін басталды. Көп ұзамай бүлік бүкіл аралға тарады.

1950 жылдар

1953 жылы Цейлондық Хартал - бүкіл ел бойынша демонстрация, ақыр соңында азаматтық тәртіпсіздікке әкелген хартал. Бұл - этникалық қатысы жоқ бірнеше солшыл топтар жүргізген тәртіпсіздіктердің бірі. 1956 жылғы тамилдерге қарсы погромы (Шығыс провинциясы) - Цейлондағы тұңғыш үлкен сингаль тамилдер тонауы. Құрбандардың басым көпшілігі Шри-Ланканың Тамилдер болды. Жалпы өлім саны 150 адам болды.

1960 жылдар

1966 - Шри-Ланканың бостандық партиясы, солшыл партиялар және кәсіподақтар Тамилдер туралы заңға қарсы ұйымдастырған демонстрациялар шерулерге айналып, үкіметті төтенше жағдай жариялауға мәжбүр етті. 1969 ж. - Цейлон коммунистік партиясы (маоист) қантөгіске ұшыраған жаппай митинг өткізді, көтерілістің басты себебі - 1 мамыр митингісіне тыйым салу.

1970 жылдар

1971 - Вьетнам соғысына қарсы Цейлон наразылығы: түрлі солшыл топтар мен Шри-Ланка полициясы арасындағы аздап қақтығыстармен, суық соғыстың шыңында басталды. 1977 жылғы тамилдерге қарсы погромы - 1977 жылдың 12 тамызында, Біріккен ұлттық партия билікке келгеннен кейін бір айдан аз уақыт өткенде басталды. Түйткілістер кезінде 300-ден астам тамил өлтірілді.

1980 жылдар

1981 ж. Тамилдерге қарсы погромы - Сингаль тайпалары негізінен Ратнапура, Кахавата және Балангодадағы Шри-Ланка тамилдарына және Үнді тамилдарына қарсы жасаған. Шаруалар тоналып, өртеніп, тамиль әйелдері мен қыздары зорланды. Жаффна кітапханасының өртеуі (Жаффна, Солтүстік провинция) - Жаффнаның қоғамдық кітапханасын сингальдықтар өрттеп, 100 000-нан астам кітап, артефактілер мен қолжазбалар жоғалды. Төрт шри-ланкалық тамил өлтірілді. 1983 - Қара шілде: Тамилдерге қарсы погромы, 400 мен 3000-ға дейінгі Тамил азаматтары қаза тапты және тағы да көп адам баспанасыз қалды және босқындар болды. Шаралар Шри-Ланканың Азамат соғысының басты себебі деп саналады. 1987 жылы Тринкомалидегі тәртіпсіздіктер (Тринкомали, Шығыс провинция) - Тинкомалидегі тамилдік жауынгерлік көшбасшылардың қолдауымен тамил ұжымдары Сингалаға қарсы көтерілістерді ұйымдастырды, олар кейін Сингалаға қарсы ТТТИ-нің зорлық-зомбылығына айналды. 200-ден астам сингальдықтар қаза тауып, мыңдаған адам баспанасыз қалды.

1990 жылдар

1997 - Калутара түрмесі тонаулары (Калутара, Батыс провинция) - 1997 жылы 12 желтоқсанда Калутарадағы жоғары қауіпсіздікті ұстау орталығында үш тамил тұтқыны қаза тапты. 1998 жылдың 8 қыркүйегі - Ратнапурада таулы Тамилдерге қарсы көтеріліс болды, онда жергілікті сингал саясаткерлерінің қолдауымен 200 сингалдық топтар 800 үйді өртеп жіберді. Сондай-ақ, бірнеше тамил әйелін сингаль еркектері зорлаған. Көтерілістің бастауы екі сингаль жасын өлтіргенімен, олардың бірі Бандусенада әйелдерді зорлап, заңсыз арақ сатумен айналысқан. Жергілікті полиция сингальдық шабуылшыларға толық жазасыздық берді және олардың қылмыстары үшін ешкім жауапқа тартылмады.

2000 жылдар

2001 - Маванелла толқыны (Маванелла, Сабарагамуа провинциясы) - Сингалалықтар мен мұсылмандар арасындағы қақтығыстар 2 адамның өліміне әкеліп соқты, 15 адамнан астам жарақат алды және мүлік қирады. Сингальдықтар бірнеше мұсылман дүкендеріне шабуыл жасады, және керісінше. 2002 - Берувала көтерілісі (Берувала, Батыс провинция) - Берувалада ваххабилер мен сунниттер арасындағы сектанттық қақтығыстар болды, полицияның араласуынан кейін кем дегенде 3 адам қаза тауып, 16-дан астам адам жарақат алды.

2010 жылдар

2012 жылы Велликада түрмесінде болған тәртіпсіздік (Велликада, Батыс провинция) - 2012 жылдың қарашасында Велликада түрмесінде болған тәртіпсіздікте 27 тұтқын қаза тауып, 43 адам жарақат алды. 2014 жылы мұсылмандарға қарсы тәртіпсіздіктер (Каллутара ауданы, Батыс провинциясы) - Сингалалықтар мен мұсылмандар арасындағы қақтығыстардан төрт адам қаза тауып, 80 адам жарақат алды. 2018 жылғы мұсылмандарға қарсы тәртіпсіздіктер - Сингаль мен мұсылмандар арасындағы қақтығыстар, Сингальдықтардың мұсылмандар мен мешіттерге шабуыл жасауы. 2019 жылғы мұсылманға қарсы тәртіпсіздіктер - 2019 жылғы Шри-Ланка Пасхалық бомбалауларына жауап ретінде мұсылмандарға, мұсылман иелігіндегі мүліктерге, бизнестер мен мешіттерге жасалған шабуылдар.

2020 жылдар

2020 − Махара түрмесіндегі тәртіпсіздік (Махара, Батыс провинциясы) − Махара түрмесінде COVID-19 жұқтырған тұтқындар басқа түрмелерден Махара түрмесіне ауыстырылады деген аңыздан кейін тәртіпсіздік орын алды. Тіпті, 11 тұтқынның өліміне, 117 адамның ауыр жарақаттануына себеп болды. 2022 жылы Шри-Ланкада наразылық акциялары - Аралдың түкпір-түкпірінде президенті Готабая Раджапаксаның қазіргі үкіметінің экономикалық дағдарысты дұрыс басқаруына, қатты инфляцияға және отын мен басқа да қажетті заттардың жетіспеушілігіне байланысты бірнеше наразылық акциялары болды.